Η ανάκαμψη, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η αγορά έχει επιστρέψει στην κανονικότητα.

Το πετρέλαιο αλλάζει διαδρομή

Ένα μεγάλο μέρος των εξαγωγών πραγματοποιείται πλέον μέσω πιο σύνθετων ναυτιλιακών διαδρομών.

Κεντρικό ρόλο έχουν αποκτήσει οι μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο (ship-to-ship transfers). Τάνκερ φορτώνουν εντός του Περσικού Κόλπου και στη συνέχεια μεταφέρουν το φορτίο σε άλλα δεξαμενόπλοια έξω από τα στενά του Ορμούζ, κυρίως ανοικτά του Sohar στο Ομάν ή της Fujairah στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Με τον τρόπο αυτό παρακάμπτονται τα προβλήματα που συνδέονται με τη διέλευση από τα στενά.

Οι ποσότητες πετρελαίου που διακινούνται μέσω τέτοιων μεταφορτώσεων εκτιμάται ότι ανήλθαν τον Σεπτέμβριο σε περίπου 2,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι 1,4 εκατ. τον Αύγουστο.

Το μοντέλο αυτό, όμως, απαιτεί περισσότερα πλοία και αυξάνει σημαντικά το κόστος ασφάλισης και ναύλωσης.

Ρεκόρ οι ναύλοι των VLCC

Η διαθεσιμότητα δεξαμενόπλοιων έχει περιοριστεί δραστικά.

Σύμφωνα με στοιχεία της LSEG που επικαλείται η PVM, οι ημερήσιοι ναύλοι για VLCC (Very Large Crude Carriers) που ξεκινούν από τον Περσικό Κόλπο και διέρχονται από τα στενά του Ορμούζ έχουν εκτιναχθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, μεταξύ 1 και 1,27 εκατ. δολαρίων ημερησίως.

Η άνοδος του κόστους μεταφοράς προσθέτει ένα νέο επίπεδο πίεσης στην αγορά πετρελαίου.

Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) έχει επιβεβαιώσει 80 επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στην περιοχή γύρω από τα στενά του Ορμούζ από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου. Τουλάχιστον 22 ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους.

Η αυξημένη επικινδυνότητα έχει οδηγήσει σε υψηλότερα ασφάλιστρα και περιορισμό της διαθέσιμης χωρητικότητας.

Το πρόβλημα μεταφέρεται και στα εμπορευματοκιβώτια

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στα δεξαμενόπλοια και την αγορά πετρελαίου.

Οι τιμές των ναύλων για εμπορευματοκιβώτια από την Άπω Ανατολή προς τη Βόρεια Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά περίπου 85% από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, φτάνοντας κατά μέσο όρο περίπου τα 4.100 δολάρια.

Έτσι, η αναταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές δημιουργεί ευρύτερες πληθωριστικές πιέσεις, καθώς το κόστος μεταφοράς αποτελεί κρίσιμο μέρος της τελικής τιμής πολλών προϊόντων.

Μειώνεται και το πετρέλαιο που βρίσκεται σε πλωτή αποθήκευση

Την ίδια στιγμή, τα αποθέματα πετρελαίου σε πλωτές αποθήκες μειώνονται.

Η ποσότητα πετρελαίου που βρίσκεται αποθηκευμένη σε πλοία παγκοσμίως υποχώρησε από περίπου 145 εκατ. βαρέλια τον Απρίλιο σε μόλις 88 εκατ. βαρέλια.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με το γεγονός ότι τα δεξαμενόπλοια έχουν γίνει πολύ πιο πολύτιμα ως μέσα μεταφοράς και χρησιμοποιούνται περισσότερο για τη διακίνηση φορτίων αντί για αποθήκευση.

Η εξίσωση της αγοράς πετρελαίου παραμένει δύσκολη

Η αύξηση των εξαγωγών από τη Μέση Ανατολή αποτελεί θετική εξέλιξη από την πλευρά της προσφοράς. Ωστόσο, η επιστροφή των ποσοτήτων δεν αρκεί για να αποκαταστήσει την ομαλότητα στην αγορά.

Η περιορισμένη διαθεσιμότητα τάνκερ, οι υψηλές ασφαλιστικές και ναυλωτικές δαπάνες, οι επιθέσεις στις θαλάσσιες μεταφορές και η ανάγκη για σύνθετες διαδρομές μέσω ship-to-ship μεταφορτώσεων δημιουργούν ένα νέο «ασφάλιστρο μεταφοράς» στο πετρέλαιο.

Με άλλα λόγια, ακόμη και αν το πετρέλαιο συνεχίσει να παράγεται και να εξάγεται σε μεγάλες ποσότητες, το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον πόσο εύκολα και με ποιο κόστος μπορεί να μεταφερθεί από την περιοχή παραγωγής στους τελικούς αγοραστές.

Και όσο η ναυτιλιακή χωρητικότητα παραμένει περιορισμένη, το κόστος μεταφοράς μπορεί να συνεχίσει να αποτελεί σημαντικό παράγοντα στήριξης των τιμών του πετρελαίου και ευρύτερα των πληθωριστικών πιέσεων.