Κάτω από 6 δισ. βαρέλια τα εμπορικά αποθέματα

Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσσερ, ανέφερε ότι τα παγκόσμια εμπορικά αποθέματα πετρελαίου έχουν πλέον υποχωρήσει κάτω από τα 6 δισ. βαρέλια.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι η πλειονότητα αυτής της ποσότητας δεν είναι πρακτικά διαθέσιμη για άμεση κατανάλωση.

Σύμφωνα με τον Νάσσερ, μόλις περίπου 10% ή και λιγότερο των αποθεμάτων μπορεί να διατεθεί άμεσα στην αγορά.

Η διαφορά ανάμεσα στο «πετρέλαιο που υπάρχει» και στο «πετρέλαιο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί τώρα» είναι καθοριστική.

Με παγκόσμια ζήτηση περίπου 102 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ακόμη και μια σχετικά περιορισμένη διαταραχή στην προσφορά μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογα μεγάλη αντίδραση στις τιμές όταν τα διαθέσιμα αποθέματα ασφαλείας έχουν περιοριστεί.

Έχουν ήδη αντληθεί περισσότερα από 1 δισ. βαρέλια

Το πρόβλημα επιδεινώνεται από το γεγονός ότι τα αποθέματα έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε μεγάλη κλίμακα.

Περισσότερα από 1 δισ. βαρέλια πετρελαίου έχουν απελευθερωθεί από την έναρξη της φετινής κρίσης στη Μέση Ανατολή, κυρίως από χερσαία εμπορικά αποθέματα.

Η άντληση αυτή αποτέλεσε έναν από τους βασικούς μηχανισμούς με τους οποίους η αγορά προσπάθησε να απορροφήσει τις απώλειες προσφοράς.

Όμως, όσο μειώνονται τα αποθέματα, τόσο μικρότερη είναι η δυνατότητα της αγοράς να αντιμετωπίσει ένα νέο σοκ.

Και αυτό μετατρέπει τα αποθέματα από έναν μηχανισμό σταθεροποίησης των τιμών σε παράγοντα που μπορεί να ενισχύσει τη μεταβλητότητα.

Ο IEA ετοιμάζει νέα απελευθέρωση 100 εκατ. βαρελιών

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προετοιμάζει νέα απελευθέρωση περίπου 100 εκατ. βαρελιών αργού και πετρελαϊκών προϊόντων, με στόχο να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές.

Ο Νάσσερ επιβεβαίωσε ότι η ποσότητα των 100 εκατ. βαρελιών αποτελεί πλέον το βασικό μέγεθος της νέας παρέμβασης.

Ωστόσο, η ίδια η δυνατότητα της αγοράς να αντλήσει μεγάλες ποσότητες από τα αποθέματα αποτελεί πλέον πρόβλημα.

Με διαθέσιμο μόνο περίπου 10% των συνολικών αποθεμάτων, ακόμη και μια απελευθέρωση 100 εκατ. βαρελιών έχει περιορισμένη διάρκεια σε σχέση με την παγκόσμια κατανάλωση.

Με σημερινή ζήτηση περίπου 102 εκατ. βαρέλια ημερησίως, τα 100 εκατ. βαρέλια αντιστοιχούν σε λιγότερο από μία ημέρα παγκόσμιας κατανάλωσης.

Αυτό εξηγεί και γιατί η αγορά δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στις στρατηγικές απελευθερώσεις για να αντιμετωπίσει μια παρατεταμένη κρίση προσφοράς.

Το πραγματικό πρόβλημα είναι η αναπλήρωση

Η κατάσταση δεν αναμένεται να αποκατασταθεί γρήγορα.

Στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας εκτιμούν ότι θα χρειαστούν χρόνια για την αναπλήρωση των αποθεμάτων, καθώς η παραγωγή θα πρέπει πρώτα να καλύψει την τρέχουσα παγκόσμια ζήτηση και στη συνέχεια να δημιουργήσει ξανά το απόθεμα ασφαλείας.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν οι σημερινές διαταραχές στην προσφορά περιοριστούν, η αγορά μπορεί να παραμείνει ευάλωτη για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η διαδικασία αναπλήρωσης των αποθεμάτων δεν είναι απλή υπόθεση.

Δεν αρκεί να υπάρχει πετρέλαιο στο έδαφος. Απαιτούνται παραγωγή, μεταφορά, αποθήκευση, διυλιστήρια και διαθέσιμη χωρητικότητα σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.

Γιατί το αποθηκευμένο πετρέλαιο δεν είναι όλο διαθέσιμο

Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της σημερινής εικόνας είναι ότι τα αποθέματα δεν αποτελούν ένα ενιαίο, πλήρως αξιοποιήσιμο απόθεμα.

Μέρος του πετρελαίου βρίσκεται στον πυθμένα δεξαμενών, άλλο μέρος βρίσκεται σε αγωγούς ή σε σημεία της εφοδιαστικής αλυσίδας και δεν μπορεί να μετακινηθεί άμεσα.

Παράλληλα, υπάρχουν και πολιτικοί περιορισμοί.

Οι κυβερνήσεις επιβάλλουν ελάχιστα επίπεδα στρατηγικών αποθεμάτων για λόγους ενεργειακής ασφάλειας. Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος του πετρελαίου που βρίσκεται αποθηκευμένο δεν μπορεί να διατεθεί παρά μόνο σε συνθήκες πραγματικής έκτακτης ανάγκης.

Επομένως, το κρίσιμο μέγεθος για την αγορά δεν είναι το συνολικό απόθεμα.

Είναι το άμεσα διαθέσιμο απόθεμα.

Η Chevron βλέπει μεγαλύτερη ευαισθησία στις τιμές

Την ίδια ανησυχία εξέφρασε και ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, προειδοποιώντας ότι η μείωση των διαθέσιμων αποθεμάτων καθιστά την αγορά πετρελαίου περισσότερο ευάλωτη.

Όσο μικρότερο είναι το «μαξιλάρι» της αγοράς, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η αντίδραση των τιμών σε οποιαδήποτε νέα διαταραχή.

Ένα πρόβλημα σε μια σημαντική πετρελαιοπαραγωγό περιοχή, μια νέα γεωπολιτική κρίση ή μια απρόβλεπτη διακοπή στις μεταφορές μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο όταν οι διαθέσιμες ποσότητες για άμεση κάλυψη της ζήτησης είναι περιορισμένες.

Τα αποθέματα των ΗΠΑ στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1982

Η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τα αποθέματα αργού πετρελαίου στο Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου (SPR) των ΗΠΑ έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 1982, σύμφωνα με τα στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας.

Το γεγονός αυτό περιορίζει το περιθώριο αντίδρασης της Ουάσιγκτον σε μια νέα μεγάλη διαταραχή της προσφοράς.

Η στρατηγική απελευθέρωση αποθεμάτων μπορεί να συγκρατήσει προσωρινά τις τιμές, δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα τη φυσιολογική λειτουργία της αγοράς.

Και όσο χαμηλότερα βρίσκονται τα αποθέματα, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η αξία κάθε επιπλέον βαρελιού που μπορεί να διατεθεί.

Ο χειμώνας μπορεί να πιέσει και το φυσικό αέριο

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο.

Τα αποθέματα φυσικού αερίου είναι επίσης μειωμένα, αυξάνοντας την ευαισθησία της αγοράς στις καιρικές συνθήκες.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Petronas, Τενγκκού Μουχάμαντ Ταουφίκ, προειδοποίησε ότι ένας ιδιαίτερα ψυχρός χειμώνας θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή αναστάτωση στην αγορά φυσικού αερίου κατά το πρώτο τρίμηνο του 2027, εάν τα αποθέματα υποχωρήσουν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.

Έτσι, η ενεργειακή αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα διπλό πρόβλημα: περιορισμένα αποθέματα πετρελαίου και μειωμένα αποθέματα φυσικού αερίου.

Η ναυτιλία γίνεται κρίσιμη για την ισορροπία της αγοράς

Ιδιαίτερο βάρος αποκτά πλέον και η θαλάσσια μεταφορά πετρελαίου.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Vitol, Russell Hardy, ανέφερε ότι η παγκόσμια αγορά θα χρειαστεί τις θαλάσσιες εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή προκειμένου να διατηρήσει την ισορροπία της κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Το πρόβλημα είναι ότι η Δύση δεν διαθέτει πλέον μεγάλα αποθέματα που μπορούν εύκολα να χρησιμοποιηθούν για να καλύψουν μια νέα διαταραχή.

Αυτό αυξάνει τη σημασία της συνεχούς ροής πετρελαίου από τις παραγωγικές περιοχές προς τις μεγάλες καταναλωτικές αγορές.

Νέες επενδύσεις σε αποθήκευση

Η κατάσταση οδηγεί ήδη σε αλλαγή στρατηγικής των πετρελαιοπαραγωγών χωρών.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Kuwait Petroleum Corporation, Σεΐχ Ναουάφ Αλ-Σαμπάχ, ανέφερε ότι το Κουβέιτ σχεδιάζει την ανάπτυξη νέων αποθηκευτικών εγκαταστάσεων τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και σε διυλιστήρια του εξωτερικού.

Η ανάγκη για μεγαλύτερα αποθέματα ασφαλείας έχει επομένως αρχίσει να μετατρέπεται σε επενδυτική προτεραιότητα.

Η αγορά πετρελαίου δεν χρειάζεται μόνο περισσότερη παραγωγή.

Χρειάζεται και μεγαλύτερο απόθεμα ασφαλείας, μεγαλύτερη αποθηκευτική ικανότητα και περισσότερη ευελιξία στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Το νέο ρίσκο για τις τιμές

Το βασικό συμπέρασμα για την αγορά πετρελαίου είναι ότι η σημερινή κατάσταση δεν δημιουργεί μόνο κίνδυνο υψηλότερων τιμών λόγω της τρέχουσας διαταραχής της προσφοράς.

Δημιουργεί και έναν δεύτερο κίνδυνο: η αγορά έχει χάσει μεγάλο μέρος του αποθέματος ασφαλείας που θα μπορούσε να απορροφήσει το επόμενο σοκ.

Με λιγότερα από 6 δισ. βαρέλια εμπορικών αποθεμάτων, περισσότερα από 1 δισ. βαρέλια ήδη απελευθερωμένα και μόλις περίπου 10% των συνολικών ποσοτήτων άμεσα διαθέσιμο, το περιθώριο ασφαλείας έχει περιοριστεί σημαντικά.

Και η αναπλήρωση δεν μπορεί να γίνει μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και εάν η τρέχουσα γεωπολιτική ένταση αποκλιμακωθεί, η αγορά πετρελαίου μπορεί να παραμείνει δομικά πιο ευάλωτη σε νέα σοκ προσφοράς για αρκετό διάστημα.

Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον στο οποίο κάθε νέο πρόβλημα στην παραγωγή ή στις μεταφορές μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη επίδραση στις τιμές.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πόσο πετρέλαιο υπάρχει στον κόσμο, αλλά πόσο από αυτό μπορεί πραγματικά να φτάσει στην αγορά όταν χρειαστεί.