Η σημασία του Ιράν στην παγκόσμια παραγωγή

Το Ιράν παράγει πάνω από 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 3% της παγκόσμιας προσφοράς, γεγονός που το καθιστά τον τέταρτο μεγαλύτερο παραγωγό εντός του OPEC. Ωστόσο, η γεωγραφική του θέση του προσδίδει επιρροή πολύ μεγαλύτερη από το μερίδιο παραγωγής του.

Το πετρέλαιο ως πυλώνας της οικονομίας

Ο «μαύρος χρυσός» δεν αφορά μόνο τις μεταφορές. Αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα για τη βιομηχανία, τα πετροχημικά, τη γεωργία και την εφοδιαστική αλυσίδα. Σε περιόδους κρίσης, η άνοδος των τιμών του μεταδίδεται ταχύτατα σε ολόκληρη την οικονομία.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι μια παρατεταμένη ένταση θα μπορούσε να ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να δυσκολέψει τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών ως προς τα επιτόκια.

Συγκρατημένη αισιοδοξία από το Bloomberg

Πάντως, σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg και του Javier Blas, η εικόνα – λίγες ώρες πριν το άνοιγμα των αγορών – δεν είναι τόσο δραματική όσο φοβούνται ορισμένοι. Εκτιμάται ότι το πετρέλαιο θα μπορούσε να κινηθεί ανοδικά κατά 10%-15% βραχυπρόθεσμα. Ακόμη κι αν το Brent crude ξεπεράσει τα 80 δολάρια το βαρέλι, το συνολικό ενεργειακό ισοζύγιο της παγκόσμιας οικονομίας δεν δείχνει, προς το παρόν, αποσταθεροποιημένο.

Δεν θεωρείται τυχαίο ότι ο OPEC+ αποφάσισε να αυξήσει την παραγωγή. Βασικά μέλη, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία, θα προσθέσουν 206.000 βαρέλια ημερησίως, αντισταθμίζοντας εν μέρει τους κινδύνους προσφοράς.

Κρίσιμο το επόμενο 24ωρο

Η πορεία της αγοράς θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αντίδραση της Τεχεράνης. Το βασικό σενάριο, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, δεν παραπέμπει σε πλήρες πετρελαϊκό σοκ, καθώς η διαθέσιμη παγκόσμια προσφορά παραμένει επαρκής.

Ο μεγαλύτερος φόβος αφορά πιθανή στοχοποίηση ενεργειακών εγκαταστάσεων ή αποκλεισμό θαλάσσιων διαδρομών. Μέχρι στιγμής, πάντως, καμία πλευρά δεν έχει πλήξει άμεσα κρίσιμες πετρελαϊκές υποδομές.

Ακόμη και τα πιο απαισιόδοξα σενάρια κάνουν λόγο για τιμές κοντά στα 100 δολάρια – επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο από τα 139 δολάρια του 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ή τα 147,50 δολάρια του 2008.

Γιατί δεν θυμίζει τις παλιές πετρελαϊκές κρίσεις

Κατά τον Blas, η τρέχουσα κατάσταση δεν συγκρίνεται με τις κρίσεις του 1973-74 ή του 1990-91. Καθοριστικός παράγοντας είναι η αμερικανική επανάσταση στο σχιστολιθικό πετρέλαιο, που έχει ενισχύσει σημαντικά τη θέση των ΗΠΑ στην παγκόσμια αγορά και λειτουργεί ως «μαξιλάρι» απέναντι σε ακραίες διακυμάνσεις.

Παρά τις ανησυχίες ότι το Ιράν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την ενέργεια ως μοχλό πίεσης, μέχρι στιγμής δεν έχει προχωρήσει σε τέτοιες κινήσεις, ούτε έχουν στοχοποιηθεί οι ιρανικές πετρελαϊκές υποδομές από ΗΠΑ και Ισραήλ.