Το μέγεθος της επένδυσης που εξετάζεται είναι ιδιαίτερα μεγάλο. Οι συνολικές επενδύσεις θα μπορούσαν να προσεγγίσουν τα 100 δισ. δολάρια, ενώ τα φορολογικά έσοδα για το Καράκας εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να φτάσουν περίπου τα 209 δισ. δολάρια.

Τα τεράστια αποθέματα δεν σημαίνουν άμεση παραγωγή

Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως. Παρά το τεράστιο αυτό ενεργειακό κεφάλαιο, η παραγωγή της χώρας βρίσκεται εδώ και χρόνια πολύ χαμηλότερα από τις πραγματικές δυνατότητές της.

Η εικόνα αυτή αποτελεί αποτέλεσμα ενός συνδυασμού παραγόντων: υποεπενδύσεις, προβλήματα στις υποδομές, περιορισμένη συντήρηση του παραγωγικού εξοπλισμού και οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια έχουν αποδυναμώσει σημαντικά τον πετρελαϊκό κλάδο.

Γι' αυτό και το βασικό ερώτημα για τις αγορές δεν είναι πόσο πετρέλαιο υπάρχει κάτω από το έδαφος της Βενεζουέλας, αλλά πόσο γρήγορα μπορεί αυτό το πετρέλαιο να μετατραπεί σε πραγματικές εξαγωγές.

Η απάντηση δεν είναι άμεση. Η επαναφορά των εγκαταστάσεων σε υψηλότερα επίπεδα παραγωγής απαιτεί τεράστιες επενδύσεις, τεχνική τεχνογνωσία και χρόνο. Επιπλέον, το βαρύ αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας παρουσιάζει μεγαλύτερες τεχνικές απαιτήσεις σε σχέση με άλλους τύπους αργού.

Επομένως, ακόμη και μια συμφωνία αυτού του μεγέθους δεν σημαίνει ότι θα εμφανιστούν άμεσα δεκάδες εκατομμύρια επιπλέον βαρέλια στην παγκόσμια αγορά.

Γιατί η Ουάσιγκτον ενδιαφέρεται τώρα

Η χρονική συγκυρία της συμφωνίας έχει ιδιαίτερη σημασία.

Οι ΗΠΑ βρίσκονται αντιμέτωπες με μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας στην ενεργειακή αγορά, ενώ οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν αυξήσει τους κινδύνους για τις διεθνείς ροές πετρελαίου.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Βενεζουέλα αποκτά ιδιαίτερη αξία για έναν λόγο: διαθέτει τεράστια αποθέματα εκτός της περιοχής του Περσικού Κόλπου.

Για την αμερικανική στρατηγική, επομένως, η υπόθεση δεν αφορά μόνο το οικονομικό όφελος από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων. Αφορά και τη δημιουργία μιας επιπλέον πηγής εφοδιασμού σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια των ενεργειακών ροών έχει επιστρέψει στην κορυφή της γεωπολιτικής ατζέντας.

Η αύξηση της παραγωγής στη Βενεζουέλα θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στις ΗΠΑ και να περιορίσει μέρος της εξάρτησης της παγκόσμιας αγοράς από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Το Ορμούζ κάνει τη Βενεζουέλα ακόμη πιο σημαντική

Η σημασία της συμφωνίας γίνεται ακόμη μεγαλύτερη λόγω της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ.

Οι διελεύσεις πετρελαίου από το στρατηγικό πέρασμα έχουν υποχωρήσει δραματικά σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο. Στις 24 Αυγούστου, οι ροές είχαν διαμορφωθεί περίπου στα 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι περισσότερων από 20 εκατ. βαρελιών πριν από τη σύγκρουση.

Η διαφορά είναι τεράστια.

Το Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αρτηρίες της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς και οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή δημιουργεί ανάγκη για εναλλακτικές πηγές προσφοράς.

Η Βενεζουέλα δεν μπορεί φυσικά να καλύψει άμεσα το κενό που δημιουργείται από τη μειωμένη διακίνηση μέσω του Ορμούζ. Η παραγωγική της βάση είναι σήμερα πολύ μικρότερη από το δυναμικό που θα μπορούσε θεωρητικά να διαθέτει.

Ωστόσο, εάν οι αμερικανικές επενδύσεις οδηγήσουν σε σταδιακή ανάκαμψη της παραγωγής, η χώρα θα μπορούσε να αποτελέσει έναν σημαντικό μη μεσανατολικό πυλώνα παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο στρατηγικό στοιχείο της συμφωνίας.

Η νέα σχέση με τον ΟΠΕΚ

Υπάρχει και μια ακόμη παράμετρος που παρακολουθούν οι αγορές: η σχέση της Βενεζουέλας με τον ΟΠΕΚ.

Η χώρα είναι μέλος του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών και ενδεχόμενη αλλαγή στη θέση της θα είχε κυρίως πολιτικό και γεωπολιτικό χαρακτήρα, τουλάχιστον σε πρώτη φάση.

Έχουν ήδη διατυπωθεί πληροφορίες περί πιθανής αποχώρησης της Βενεζουέλας από τον ΟΠΕΚ, χωρίς όμως να έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Ακόμη και εάν ένα τέτοιο σενάριο προχωρούσε, η άμεση επίδραση στην παγκόσμια προσφορά θα ήταν περιορισμένη, καθώς η σημερινή παραγωγή της χώρας απέχει πολύ από το μέγεθος των αποθεμάτων της.

Το συμβολικό βάρος, όμως, θα ήταν πολύ μεγαλύτερο.

Θα αποτελούσε ακόμη μία ένδειξη ότι ο παγκόσμιος ενεργειακός χάρτης βρίσκεται σε διαδικασία αναδιάταξης και ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή σε μία από τις χώρες με τον μεγαλύτερο πετρελαϊκό πλούτο στον πλανήτη.

Το πραγματικό στοίχημα αρχίζει τώρα

Για τις πετρελαϊκές αγορές, το deal δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια ξαφνική αύξηση της προσφοράς.

Το κρίσιμο είναι τι θα συμβεί τους επόμενους μήνες και κυρίως τα επόμενα χρόνια.

Θα μπορέσουν οι ΗΠΑ να κινητοποιήσουν τα απαιτούμενα κεφάλαια; Θα αποκατασταθούν οι εγκαταστάσεις της Βενεζουέλας; Πόσο γρήγορα θα αυξηθεί η παραγωγή; Και ποιο θα είναι τελικά το θεσμικό και οικονομικό μοντέλο με το οποίο θα λειτουργήσει η νέα συνεργασία;

Αυτά είναι τα ερωτήματα που θα καθορίσουν εάν η συμφωνία θα αποτελέσει μια απλή γεωπολιτική ανακοίνωση ή την απαρχή μιας μεγάλης αναδιάρθρωσης της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας.

Σε κάθε περίπτωση, η Ουάσιγκτον αποκτά πλέον έναν πολύ ισχυρό λόγο να επενδύσει στην επαναφορά της χώρας στην παγκόσμια πετρελαϊκή αγορά.

Τα 65 δισ. βαρέλια δεν αποτελούν άμεση νέα προσφορά. Αποτελούν όμως ένα τεράστιο ενεργειακό απόθεμα, το οποίο, εάν συνδυαστεί με αμερικανικά κεφάλαια, τεχνολογία και υποδομές, μπορεί μέσα στα επόμενα χρόνια να μετατρέψει ξανά τη Βενεζουέλα σε έναν από τους σημαντικότερους παίκτες της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.

Και αυτή τη φορά, η επιστροφή της Βενεζουέλας στο ενεργειακό προσκήνιο θα πραγματοποιηθεί με πολύ ισχυρότερη αμερικανική παρουσία.