|
Από το «δίδυμο έλλειμμα»
στο διαρκές χρέος
Την περίοδο των πρώτων
πετρελαϊκών σοκ μετά τον
Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα
δημοσιονομικά ελλείμματα
των μεγάλων οικονομιών
ήταν περίπου στο 2% του
ΑΕΠ. Σήμερα, ο μέσος
όρος έχει
υπερδιπλασιαστεί, ενώ το
χρέος των χωρών του
G7
έχει εκτιναχθεί από
περίπου 20% του ΑΕΠ σε
πάνω από 100%.
Αυτό το πλαίσιο καθιστά
δυσκολότερη την εφαρμογή
εκτεταμένων
δημοσιονομικών
παρεμβάσεων, την ώρα που
η ενεργειακή κρίση
απαιτεί μέτρα στήριξης
για νοικοκυριά και
επιχειρήσεις.
Περιορισμένα περιθώρια
στήριξης
Κυβερνήσεις από την
Ευρώπη έως τις
αναδυόμενες αγορές
επιχειρούν να μετριάσουν
τις επιπτώσεις της
ανόδου των τιμών
ενέργειας μέσω
επιδοτήσεων, πλαφόν και
προγραμμάτων στήριξης.
Ωστόσο, οι αγορές
ομολόγων εμφανίζονται
πλέον πιο επιφυλακτικές
απέναντι σε νέα
δημοσιονομικά ανοίγματα,
ενισχύοντας την πίεση
στα κρατικά
χρηματοοικονομικά.
Σε αντίθεση με
προηγούμενες κρίσεις,
όπου τα μακροπρόθεσμα
επιτόκια συνήθως
υποχωρούσαν λόγω
προσδοκιών επιβράδυνσης,
σήμερα καταγράφεται
ανοδική τάση στις
αποδόσεις, αντανακλώντας
τον φόβο για αυξημένα
ασφάλιστρα κινδύνου και
όχι απαραίτητα για
υψηλότερες πληθωριστικές
προσδοκίες.
Το παγκόσμιο χρέος σε
ιστορικό υψηλό
Το συνολικό παγκόσμιο
χρέος έχει φτάσει σε
επίπεδα-ρεκόρ, περίπου
348 τρισ. δολαρίων,
υπερβαίνοντας κατά πολύ
το παγκόσμιο ΑΕΠ. Η
εξέλιξη αυτή περιορίζει
σημαντικά τη δυνατότητα
των κυβερνήσεων να
υιοθετήσουν νέα πακέτα
τόνωσης, ακόμη και σε
συνθήκες γεωπολιτικής
κρίσης.
Την ίδια στιγμή, οι
κεντρικές τράπεζες
βρίσκονται αντιμέτωπες
με ένα δύσκολο δίλημμα:
η επιβράδυνση της
ανάπτυξης θα απαιτούσε
χαλαρότερη νομισματική
πολιτική, όμως οι
πληθωριστικές πιέσεις
που προκαλεί το
ενεργειακό σοκ
περιορίζουν τα περιθώρια
μείωσης επιτοκίων.
Η «παγίδα» των στόχων
πληθωρισμού
Σε πολλές μεγάλες
οικονομίες, οι κεντρικές
τράπεζες εξακολουθούν να
αποκλίνουν από τους
στόχους πληθωρισμού, με
αποτέλεσμα η νομισματική
πολιτική να παραμένει
σφιχτή ακόμη και σε
περιβάλλον αυξημένων
κινδύνων ύφεσης.
Αυτό ενισχύει την εικόνα
μιας παγκόσμιας
οικονομίας όπου τόσο η
δημοσιονομική όσο και η
νομισματική πολιτική
έχουν περιορισμένη
ευελιξία ταυτόχρονα.
Ποιοι είναι πιο ευάλωτοι
Ιδιαίτερα εκτεθειμένες
θεωρούνται οικονομίες με
υψηλό χρέος και επίμονες
πληθωριστικές πιέσεις,
όπως οι ΗΠΑ και το
Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά
και αναδυόμενες αγορές
με αυξημένο εξωτερικό
δανεισμό και ενεργειακή
εξάρτηση.
Αντίθετα, ορισμένες
μικρότερες και πιο
ισορροπημένες οικονομίες
εμφανίζονται σχετικά
ανθεκτικότερες, λόγω
χαμηλότερων ελλειμμάτων
και πιο σταθερών
μακροοικονομικών
θεμελίων.
Συμπέρασμα
Το πετρελαϊκό σοκ δεν
λειτουργεί πλέον απλώς
ως εξωτερικός παράγοντας
κόστους, αλλά ως
καταλύτης που
αναδεικνύει μια πιο
βαθιά ανισορροπία: έναν
κόσμο με υπερβολικό
χρέος και περιορισμένα
εργαλεία αντίδρασης,
όπου κάθε νέα κρίση
δοκιμάζει τα όρια της
δημοσιονομικής και
νομισματικής
σταθερότητας.
Πηγή: Financial
Times
|
