|
Το ελληνικό αίτημα στην
Κομισιόν
Ο υπουργός Εθνικής
Οικονομίας και
Οικονομικών και πρόεδρος
του Eurogroup
Κυριάκος Πιερρακάκης
υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή
Επιτροπή το αίτημα για
την επέκταση της
υφιστάμενης εθνικής
ρήτρας διαφυγής, η οποία
μέχρι σήμερα αφορούσε
κυρίως τις αμυντικές
δαπάνες.
Με τη νέα ρύθμιση, εκτός
από τις επενδύσεις στην
άμυνα, θα μπορούν να
εξαιρούνται από τους
περιορισμούς του
Συμφώνου Σταθερότητας
και μέτρα που έχουν
ληφθεί από τον
Φεβρουάριο του 2026 και
ενισχύουν την ενεργειακή
ασφάλεια της χώρας.
Ο σχεδιασμός των έργων
θα γίνει από την
ελληνική πλευρά, με τη
συνεργασία του
υπουργείου Εθνικής
Οικονομίας και
Οικονομικών, του
υπουργείου Περιβάλλοντος
και Ενέργειας και του
υπουργείου Υποδομών και
Μεταφορών.
Η τελική λίστα των
παρεμβάσεων αναμένεται
να διαμορφωθεί τις
επόμενες εβδομάδες και
να αποτελέσει μέρος των
ανακοινώσεων του
πρωθυπουργού στη ΔΕΘ.
Ποια έργα μπορούν να
χρηματοδοτηθούν
Το νέο πλαίσιο
αναμένεται να κατευθύνει
πόρους σε επενδύσεις που
ενισχύουν τη
μακροπρόθεσμη ενεργειακή
αυτονομία της χώρας.
Μεταξύ των έργων που
εξετάζονται
περιλαμβάνονται:
υποδομές αποθήκευσης
ενέργειας από
ανανεώσιμες πηγές,
έργα ενεργειακής
εξοικονόμησης,
ενεργειακή αναβάθμιση
δημόσιων κτιρίων,
παρεμβάσεις σε
ενεργειακές υποδομές,
δράσεις που περιορίζουν
την εξάρτηση από
εισαγόμενα καύσιμα.
Στόχος είναι οι
επενδύσεις αυτές να
έχουν όχι μόνο
ενεργειακό αλλά και
αναπτυξιακό αποτύπωμα,
δημιουργώντας νέες
θέσεις εργασίας και
ενισχύοντας την
παραγωγική
δραστηριότητα.
Πώς λειτουργεί η ρήτρα
διαφυγής
Το ποσό των περίπου 1,5
δισ. ευρώ έως το 2028
μπορεί να αξιοποιηθεί
είτε σε δύο δόσεις
περίπου 745 εκατ. ευρώ
είτε σε τρεις δόσεις των
500 εκατ. ευρώ, ανάλογα
με την ωριμότητα των
έργων.
Πρόκειται για εθνικούς
πόρους οι οποίοι,
ωστόσο, δεν θα
υπολογίζονται στην
πορεία καθαρών δαπανών
που έχει συμφωνηθεί με
την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
για την περίοδο
2026-2028.
Η συμφωνία προβλέπει
ετήσια αύξηση των
καθαρών δαπανών μεταξύ
3% και 3,6%, όμως οι
ενεργειακές επενδύσεις
που θα ενταχθούν στη
ρήτρα θα εξαιρεθούν από
τον συγκεκριμένο
περιορισμό.
Ωστόσο, οι δαπάνες αυτές
θα συνεχίσουν να
επηρεάζουν κανονικά το
πρωτογενές αποτέλεσμα
και το δημόσιο χρέος.
Περισσότερη ευελιξία για
την οικονομική πολιτική
Η ενεργοποίηση της
ρήτρας δεν αποτελεί
«λευκή επιταγή» για
ανεξέλεγκτες δαπάνες,
αλλά παρέχει μεγαλύτερη
ευελιξία στην κυβέρνηση
σε μια περίοδο αυξημένων
ενεργειακών και
γεωπολιτικών κινδύνων.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με
στελέχη του οικονομικού
επιτελείου, διαθέτει
πλέον μεγαλύτερες
δημοσιονομικές
δυνατότητες, όμως
περιορίζεται από τις
δεσμεύσεις που έχει
αναλάβει στο πλαίσιο του
νέου ευρωπαϊκού
δημοσιονομικού πλαισίου.
Η δυνατότητα εξαίρεσης
ενεργειακών επενδύσεων
από τους περιορισμούς
επιτρέπει την αξιοποίηση
πρόσθετων πόρων χωρίς να
δημιουργούνται πιέσεις
στους δημοσιονομικούς
στόχους.
Ενισχύεται το πακέτο της
ΔΕΘ
Η νέα αυτή δυνατότητα
έρχεται σε μια κρίσιμη
χρονική στιγμή για την
κυβέρνηση, καθώς το
πακέτο μέτρων της ΔΕΘ
αποκτά μεγαλύτερο
δημοσιονομικό βάρος.
Το ποσό των έως 1,5 δισ.
ευρώ για ενεργειακές
παρεμβάσεις έως το 2028
προστίθεται στο
διαθέσιμο περιθώριο
ύψους περίπου 1,2-1,3
δισ. ευρώ που εκτιμάται
ότι υπάρχει για νέα
μέτρα το 2027.
Καθοριστικός παράγοντας
για το τελικό μέγεθος
των παρεμβάσεων θα είναι
και η πορεία των εσόδων
από την αντιμετώπιση της
φοροδιαφυγής, εφόσον
αυτά θεωρηθούν μόνιμου
χαρακτήρα.
Παράλληλα, στον
προϋπολογισμό του 2027
έχουν ήδη ενσωματωθεί
μέτρα περίπου 2 δισ.
ευρώ, μεταξύ των οποίων
η πλήρης κατάργηση του
ΕΝΦΙΑ σε μικρούς
οικισμούς κάτω των 1.500
κατοίκων, η κατάργηση
του συμψηφισμού της
προσωπικής διαφοράς και
η μείωση των
ασφαλιστικών εισφορών
κατά μισή ποσοστιαία
μονάδα.
Η ρήτρα διαφυγής,
επομένως, δεν αποτελεί
μόνο ένα εργαλείο
ενεργειακής πολιτικής,
αλλά και έναν νέο
δημοσιονομικό μοχλό που
αυξάνει τα περιθώρια
άσκησης οικονομικής
πολιτικής τα επόμενα
χρόνια.
|
