Στόχος είναι να διευκολυνθεί η πρόσβαση κυρίως των νέων νοικοκυριών στην αγορά πρώτης κατοικίας, μέσω ευνοϊκότερων όρων χρηματοδότησης.

Το πρόγραμμα εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για τη στήριξη της ιδιοκατοίκησης, με την κυβέρνηση να προβλέπει συνολικά επιπλέον 10.000 δικαιούχους σε προγράμματα πρώτης κατοικίας έως το 2031.

Πενταπλασιάζεται ο φόρος για αγοραστές από τρίτες χώρες

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τις αγορές ακινήτων από πολίτες χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο φόρος μεταβίβασης για τις συγκεκριμένες αγορές αυξάνεται από 3% σε 15%, δηλαδή σε έναν συντελεστή πενταπλάσιο του σημερινού.

Η νέα ρύθμιση αφορά, μεταξύ άλλων, αγοραστές από χώρες όπως η Κίνα, η Τουρκία και το Ισραήλ και αποτελεί σαφή διαφοροποίηση της φορολογικής αντιμετώπισης των αγορών κατοικίας από πολίτες τρίτων χωρών.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση από το εξωτερικό αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν τις τιμές και τη διαθεσιμότητα κατοικιών σε αρκετές περιοχές της χώρας.

Περισσότεροι οικισμοί χωρίς ΕΝΦΙΑ

Παράλληλα, διευρύνεται από το 2027 η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για κατοικίες σε μικρούς οικισμούς.

Το όριο πληθυσμού αυξάνεται από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους, με αποτέλεσμα να εντάσσονται στο μέτρο περισσότεροι οικισμοί.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τη Δυτική Μακεδονία, όπου το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται από τους 1.700 στους 2.200 κατοίκους.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση συνδέεται με την προσπάθεια συγκράτησης του πληθυσμού στην περιφέρεια και ενίσχυσης της κατοικίας σε μικρότερους οικισμούς.

20.000 κατοικίες και 8.500 νέες φοιτητικές κλίνες

Το στεγαστικό σχέδιο της κυβέρνησης δεν περιορίζεται στη χρηματοδότηση της αγοράς πρώτης κατοικίας.

Στον ευρύτερο ορίζοντα έως το 2031 προβλέπεται η διάθεση περίπου 20.000 νέων ή ανακαινισμένων κατοικιών, με στόχο να αυξηθεί η προσφορά στην αγορά.

Παράλληλα, προγραμματίζεται η δημιουργία 8.500 νέων φοιτητικών κλινών, ώστε να αντιμετωπιστούν οι αυξημένες ανάγκες στέγασης των φοιτητών.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η κατασκευή περίπου 2.000 νέων διαμερισμάτων για στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ σχεδιάζεται και η δημιουργία νέου φορέα στεγαστικής πολιτικής.

Ο νέος φορέας θα έχει ως βασικό αντικείμενο την καλύτερη αξιοποίηση της δημόσιας και δημοτικής ακίνητης περιουσίας, με στόχο αυτή να μετατραπεί σε διαθέσιμη στεγαστική προσφορά.

Τρεις παρεμβάσεις στην αγορά ακινήτων

Ο νέος σχεδιασμός δείχνει ότι η κυβερνητική στεγαστική πολιτική επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα από διαφορετικές πλευρές.

Η πρώτη αφορά τη χρηματοδότηση της ζήτησης, μέσω προγραμμάτων όπως το «Σπίτι μου 3», προκειμένου περισσότερα νέα νοικοκυριά να μπορούν να αποκτήσουν κατοικία.

Η δεύτερη αφορά την ενίσχυση της προσφοράς, με νέες και ανακαινισμένες κατοικίες, φοιτητικές εστίες και αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων.

Η τρίτη αφορά τη φορολογία, τόσο μέσω της αύξησης του φόρου μεταβίβασης για αγοραστές από τρίτες χώρες όσο και μέσω της διεύρυνσης της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ στους μικρούς οικισμούς.

Το αν ο συνδυασμός αυτών των μέτρων θα μεταφραστεί σε ουσιαστική βελτίωση της προσιτότητας της κατοικίας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πόσο γρήγορα θα αυξηθεί η πραγματική προσφορά ακινήτων. Εκεί βρίσκεται και η μεγαλύτερη πρόκληση για τη στεγαστική πολιτική των επόμενων ετών.