Μεγάλη και παρατεταμένη άνοδος των τιμών πετρελαίου, της τάξης του 50% έως 100%, η οποία διατηρείται για αρκετούς μήνες.

Επιθετική αντίδραση της νομισματικής πολιτικής, όταν το σοκ ωθεί τις κεντρικές τράπεζες σε απότομη αυστηροποίηση για να αντιμετωπίσουν τον πληθωρισμό, όπως συνέβη το 1979 ή το 2022.

Σημαντική μακροοικονομική επιδείνωση, όταν το ενεργειακό σοκ οδηγεί μια ήδη επιβραδυνόμενη οικονομία σε ύφεση ή βαθιά επιβράδυνση, όπως στον Πόλεμο του Κόλπου το 1990.

Πιο κοντά στα όρια οι αγορές

Η Deutsche Bank εκτιμά ότι οι αγορές βρίσκονται πλέον σαφώς πιο κοντά σε αυτά τα επίπεδα σε σχέση με πριν από μία εβδομάδα. Ωστόσο, αρκετοί δείκτες δεν έχουν ακόμη φτάσει στα όρια που ιστορικά συνδέθηκαν με μεγάλες πτώσεις, όπως εκείνες που σημειώθηκαν το 2022.

Η τιμή του πετρελαίου έχει αυξηθεί περισσότερο από 50% από την έναρξη της σύγκρουσης. Παρ’ όλα αυτά, οι επενδυτές δεν θεωρούν ότι η άνοδος αυτή θα διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εξακολουθούν να δείχνουν χαμηλότερες τιμές τους επόμενους μήνες, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι αγορές εξακολουθούν να θεωρούν πιθανό ένα προσωρινό γεωπολιτικό επεισόδιο.

Παράλληλα, οι αγορές αρχίζουν να προεξοφλούν πιο αυστηρή πορεία επιτοκίων. Ωστόσο, οι κεντρικές τράπεζες δεν έχουν ακόμη σηματοδοτήσει αλλαγή στάσης ούτε έχουν προχωρήσει σε προσαρμογές πολιτικής.

Στην Ευρωζώνη, οι αγορές έχουν ήδη ενσωματώσει στις προσδοκίες τους μία αύξηση επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μέσα στο έτος, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες οι επενδυτές προεξοφλούν λιγότερες μειώσεις επιτοκίων από τη Fed.

Ενεργειακό σοκ από τα ισχυρότερα των τελευταίων δεκαετιών

Η άνοδος στις τιμές ενέργειας συγκαταλέγεται ήδη μεταξύ των ισχυρότερων των τελευταίων δεκαετιών. Από την έναρξη των στρατιωτικών επιθέσεων, το Brent έχει ενισχυθεί κατά περίπου 41% μέσα σε έξι ημέρες, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη άνοδο από την περίοδο ανάκαμψης μετά την πανδημία.

Η κίνηση αυτή έρχεται να προστεθεί στις αυξήσεις που είχαν ήδη σημειωθεί τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, όταν ενισχύονταν οι ανησυχίες για πιθανή στρατιωτική κλιμάκωση. Συνολικά από τις αρχές του έτους, το Brent καταγράφει άνοδο περίπου 68%.

Ωστόσο, σε αντίθεση με το σοκ του 2022, τα συμβόλαια πετρελαίου μεγαλύτερης διάρκειας δεν έχουν κινηθεί στον ίδιο βαθμό. Τα συμβόλαια Brent για παράδοση σε 12 μήνες διαμορφώνονται κοντά στα 76 δολάρια το βαρέλι, περισσότερο από 30 δολάρια χαμηλότερα από τα άμεσα συμβόλαια.

Αυτό δείχνει ότι οι αγορές εξακολουθούν να εκτιμούν πως η κρίση θα έχει κυρίως βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα και όχι παρατεταμένη διάρκεια.

Δεν έχει αλλάξει ακόμη η στάση των κεντρικών τραπεζών

Παρότι οι αγορές προσαρμόζουν τις προσδοκίες τους για τα επιτόκια, οι κεντρικές τράπεζες δεν έχουν ακόμη δώσει σαφή σήματα αλλαγής πολιτικής.

Οι επενδυτές αναμένουν πλέον μια αύξηση επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη συνεδρίαση του Ιουλίου, ενώ για τη Fed οι προσδοκίες για μειώσεις επιτοκίων μέσα στο έτος έχουν περιοριστεί σε περίπου 36 μονάδες βάσης.

Σημαντική διαφορά σε σχέση με το 2022 είναι επίσης το επίπεδο του πληθωρισμού πριν από το ενεργειακό σοκ. Στην Ευρωζώνη ο πληθωρισμός βρισκόταν κοντά στον στόχο, στο 1,9%, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες ο δείκτης PCE κινούνταν στο 2,9%.

Πολύ νωρίς για να φανεί η πλήρης επίδραση

Η Deutsche Bank σημειώνει ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να αποτιμηθεί πλήρως η μακροοικονομική επίδραση της ανόδου στις τιμές του πετρελαίου.

Τα επίσημα οικονομικά στοιχεία δημοσιεύονται με καθυστέρηση αρκετών εβδομάδων, ενώ ακόμη και οι δείκτες υψηλής συχνότητας δεν αποτυπώνουν πλήρως τις αλλαγές στην οικονομική δραστηριότητα.

Παράλληλα, επιχειρήσεις και νοικοκυριά δεν έχουν ακόμη προσαρμόσει πλήρως τις αποφάσεις τους, καθώς δεν είναι σαφές αν πρόκειται για μια προσωρινή περίοδο υψηλών τιμών ενέργειας ή για μια παρατεταμένη κρίση.

Οι κρίσιμες παράμετροι για τις αγορές

Συνολικά, η Deutsche Bank εκτιμά ότι οι αγορές πλησιάζουν περισσότερο στις συνθήκες που στο παρελθόν συνδέθηκαν με έντονες κινήσεις αποφυγής ρίσκου, χωρίς όμως να έχουν φτάσει ακόμη στα επίπεδα έντασης που καταγράφηκαν το 2022 ή σε προηγούμενα μεγάλα ενεργειακά σοκ.

Ωστόσο, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για πιθανή παράταση της γεωπολιτικής κρίσης, οι αγορές εμφανίζουν ήδη σημάδια μεγαλύτερης νευρικότητας, με ταυτόχρονες πιέσεις σε μετοχές και ομόλογα, μια εικόνα που είχε παρατηρηθεί και κατά την ενεργειακή κρίση του 2022.