Από το συνολικό ποσό, περίπου 1,45 δισ. ευρώ αφορά ενεργούς πελάτες, δηλαδή καταναλωτές που εξακολουθούν να έχουν σύμβαση με τον ίδιο προμηθευτή, ενώ 1,53 δισ. ευρώ προέρχεται από παλαιούς πελάτες που έχουν αλλάξει εταιρεία ή έχουν διακόψει τη συνεργασία τους αφήνοντας πίσω ανεξόφλητους λογαριασμούς.

Το δεύτερο σκέλος αποτελεί και το μεγαλύτερο πρόβλημα για την αγορά, καθώς οι συγκεκριμένες οφειλές θεωρούνται πολύ δυσκολότερο να ανακτηθούν, αυξάνοντας σημαντικά τον πιστωτικό κίνδυνο για τις εταιρείες ενέργειας.

Η Χαμηλή Τάση σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος

Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών συγκεντρώνεται στη Χαμηλή Τάση, όπου βρίσκονται εκατομμύρια νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις.

Στους ενεργούς πελάτες, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές στη συγκεκριμένη κατηγορία ανέρχονται σε περίπου 869 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 60% του συνόλου.

Στη Μέση Τάση οι ανεξόφλητες υποχρεώσεις διαμορφώνονται σε περίπου 526 εκατ. ευρώ, ενώ στην Υψηλή Τάση, όπου βρίσκονται οι μεγάλοι βιομηχανικοί καταναλωτές, περιορίζονται σε περίπου 55 εκατ. ευρώ.

Ακόμη μεγαλύτερη συγκέντρωση εμφανίζεται στους παλαιούς πελάτες. Από τα 1,53 δισ. ευρώ των συγκεκριμένων οφειλών, περίπου 1,26 δισ. ευρώ, δηλαδή πάνω από το 80%, αφορά καταναλωτές της Χαμηλής Τάσης που έχουν ήδη αποχωρήσει από τον προηγούμενο προμηθευτή τους.

Το πρόβλημα των στρατηγικών κακοπληρωτών

Η μετακίνηση καταναλωτών από έναν προμηθευτή σε άλλον αποτελεί βασικό στοιχείο μιας ανταγωνιστικής αγοράς, ωστόσο η απουσία αποτελεσματικού μηχανισμού ελέγχου έχει δημιουργήσει ένα σημαντικό κενό.

Πολλοί καταναλωτές μπορούν να αλλάζουν πάροχο αφήνοντας ανεξόφλητες υποχρεώσεις, με αποτέλεσμα το κόστος να μεταφέρεται τελικά στο σύνολο της αγοράς.

Οι οφειλές των ενεργών πελατών μπορούν σε μεγαλύτερο βαθμό να αντιμετωπιστούν μέσω ρυθμίσεων και διακανονισμών, καθώς υπάρχει ακόμη ενεργή συμβατική σχέση.

Αντίθετα, οι απαιτήσεις από πρώην πελάτες έχουν πολύ χαμηλότερη πιθανότητα είσπραξης, δημιουργώντας σημαντικές πιέσεις στη ρευστότητα των εταιρειών ενέργειας.

Επιβάρυνση που καταλήγει στους συνεπείς καταναλωτές

Η συσσώρευση δισεκατομμυρίων ευρώ σε απλήρωτους λογαριασμούς αυξάνει το χρηματοοικονομικό κόστος των προμηθευτών, καθώς οι εταιρείες καλούνται να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους προς την αγορά ενέργειας ανεξάρτητα από το αν έχουν εισπράξει τα χρήματα από τους πελάτες τους.

Το αποτέλεσμα είναι ότι μέρος αυτής της επιβάρυνσης μπορεί τελικά να μετακυλιστεί στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, επιβαρύνοντας τους καταναλωτές που είναι συνεπείς στις πληρωμές τους.

Όπως επισημαίνουν οι φορείς της αγοράς, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις εταιρείες προμήθειας, αλλά συνολικά τη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ανάγκη για ένα νέο πλαίσιο που θα αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τους στρατηγικούς κακοπληρωτές, χωρίς να περιορίζει τα δικαιώματα των συνεπών καταναλωτών, αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά ζητήματα που καλείται να αντιμετωπίσει η πολιτεία.

Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να λειτουργήσει ανταγωνιστικά μόνο όταν η ελευθερία επιλογής προμηθευτή συνοδεύεται και από αποτελεσματικούς κανόνες πληρωμών. Διαφορετικά, το κόστος των απλήρωτων λογαριασμών συνεχίζει να επιβαρύνει εκείνους που τηρούν τις υποχρεώσεις τους.