Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα συμπεράσματα δεν αποτελούν προτροπή για πλήρη επιστροφή στο γραφείο, αλλά υπογραμμίζουν την ανάγκη εξισορρόπησης ανάμεσα στην ευελιξία της τηλεργασίας και στη σημασία της δια ζώσης κοινωνικής επαφής. Η καθημερινή αλληλεπίδραση στον χώρο εργασίας, ακόμη και σε απλή μορφή, φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στη μοναξιά.

Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν δεδομένα που καλύπτουν την περίοδο από το 2011 έως το 2024 και συνδέεται με ανάλυση της Science, εξετάζει τις αλλαγές στις κοινωνικές συνήθειες μετά την πανδημία. Όπως διαπιστώνεται, οι εργαζόμενοι που συνέχισαν να εργάζονται από το σπίτι μετά το τέλος των περιοριστικών μέτρων περνούσαν κατά μέσο όρο περίπου 1,2 επιπλέον ώρες μόνοι κάθε ημέρα σε σχέση με όσους εργάζονταν κυρίως από φυσικό χώρο εργασίας.

Αν και η διαφορά αυτή μπορεί να φαίνεται μικρή σε καθημερινή βάση, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μοναχικότητα τείνει να ενισχύεται με την πάροδο του χρόνου. Οι εργαζόμενοι που περνούν περισσότερες ώρες μόνοι δεν αντισταθμίζουν απαραίτητα αυτή την κατάσταση με περισσότερες κοινωνικές επαφές εκτός εργασίας, με αποτέλεσμα η απομόνωση να γίνεται σταδιακά πιο έντονη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, μετά την πανδημία οι τηλεργαζόμενοι περνούσαν έως και 58% περισσότερο χρόνο μόνοι σε σχέση με την προ πανδημίας περίοδο, ενώ αυξήθηκαν και οι περιπτώσεις ημερών χωρίς καμία δια ζώσης κοινωνική επαφή. Το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται εντονότερο σε όσους ζουν μόνοι, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω την αίσθηση κοινωνικής απομόνωσης.

Παράλληλα, καταγράφεται επιδείνωση δεικτών ψυχικής υγείας στους εργαζόμενους που εργάζονται αποκλειστικά ή κυρίως εξ αποστάσεως, με αυξημένα συμπτώματα ψυχικής δυσφορίας και μεγαλύτερη χρήση υπηρεσιών ψυχικής υγείας σε σχέση με εργαζόμενους που παραμένουν σε φυσικούς χώρους εργασίας. Η ανάλυση δείχνει ότι οι διαφορές στην ψυχική υγεία μεταξύ επαγγελματικών ομάδων διευρύνθηκαν μετά την καθιέρωση της τηλεργασίας.

Η Federal Reserve Bank of New York, μέσω ερευνών που σχετίζονται με την αγορά εργασίας, έχει επίσης συμβάλει στην κατανόηση αυτών των τάσεων, καθώς τα δεδομένα δείχνουν ότι οι αλλαγές που έφερε η τηλεργασία επηρεάζουν όχι μόνο την παραγωγικότητα αλλά και την κοινωνική συμπεριφορά των εργαζομένων.

Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα ευρήματα δεν πρέπει να οδηγήσουν σε απόλυτα συμπεράσματα υπέρ της επιστροφής στο γραφείο. Ο Nick Bloom επισημαίνει ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι η επιλογή του εργαζόμενου, καθώς όταν υπάρχει ελευθερία επιλογής στην τηλεργασία, συχνά καταγράφεται υψηλότερη ικανοποίηση, καλύτερη ισορροπία ζωής και μικρότερη πρόθεση αποχώρησης από την εργασία.

Η συζήτηση πλέον μετατοπίζεται προς την αναζήτηση ενός υβριδικού μοντέλου εργασίας που θα συνδυάζει τα πλεονεκτήματα της ευελιξίας με τη διατήρηση της κοινωνικής επαφής. Η φυσική παρουσία στον χώρο εργασίας ενισχύει τη συνεργασία και τη συνοχή των ομάδων, ενώ η τηλεργασία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα ικανοποίησης για τους εργαζόμενους, ακόμη και αν συνοδεύεται από μείωση αποδοχών σε ορισμένες περιπτώσεις.

Το βασικό συμπέρασμα της νέας έρευνας είναι ότι το ζητούμενο για τις επιχειρήσεις δεν είναι η πλήρης κατάργηση της τηλεργασίας, αλλά ο σωστός σχεδιασμός ενός μοντέλου που διατηρεί την ευελιξία χωρίς να ενισχύει την κοινωνική απομόνωση και τις ψυχολογικές πιέσεις στους εργαζόμενους.