Σύμφωνα με τη μελέτη, εάν δεν υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση, η πορεία του δημόσιου χρέους σε αρκετές ευρωπαϊκές οικονομίες θα μπορούσε να γίνει μη βιώσιμη.

«Οι μικρές παρεμβάσεις δεν επαρκούν μπροστά στο μέγεθος της απαιτούμενης προσαρμογής και υπάρχει κίνδυνος το χρέος να ακολουθήσει εκρηκτική τροχιά», τονίζουν οι συντάκτες της έκθεσης.

Οι πιέσεις αυξάνονται

Το ΔΝΤ υπενθυμίζει ότι, περισσότερο από μία δεκαετία μετά την ευρωπαϊκή κρίση χρέους, αρκετές χώρες εξακολουθούν να εμφανίζουν ιδιαίτερα υψηλό δανεισμό. Ανάμεσά τους βρίσκονται η Γαλλία, το Βέλγιο και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το δημόσιο χρέος προσεγγίζει ή υπερβαίνει το ετήσιο ΑΕΠ.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η μέχρι σήμερα πρακτική των αποσπασματικών μέτρων έχει εξαντλήσει τα όριά της και καλούν τις κυβερνήσεις να υιοθετήσουν μια πιο ολοκληρωμένη στρατηγική, η οποία θα συνδυάζει:

δημοσιονομική εξυγίανση,

μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη,

και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για τη χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών.

Όπως σημειώνουν, όσο περισσότερο καθυστερούν οι αποφάσεις, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το κόστος προσαρμογής.

Χρέος έως και στο 130% του ΑΕΠ

Η μελέτη εκτιμά ότι μέχρι το 2040 οι δημόσιες δαπάνες στις ευρωπαϊκές οικονομίες θα αυξηθούν κατά περίπου 5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ κατά μέσο όρο, ενώ η ανάπτυξη θα παραμείνει συγκρατημένη.

Χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις, το δημόσιο χρέος θα μπορούσε να φθάσει κατά μέσο όρο το 130% του ΑΕΠ, σχεδόν διπλάσιο από τα σημερινά επίπεδα.

Το ΔΝΤ υπολογίζει ότι ένα μετριοπαθές πακέτο μεταρρυθμίσεων θα μπορούσε να καλύψει περίπου το ένα τρίτο του δημοσιονομικού κενού, με σημαντικότερη συμβολή από:

τις μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό σύστημα,

την ενίσχυση της παραγωγικότητας,

και πολιτικές που αυξάνουν το δυνητικό ΑΕΠ.

Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι μεταρρυθμίσεις από μόνες τους δεν επαρκούν και θα πρέπει να συνοδευτούν από πρόσθετη δημοσιονομική προσαρμογή.

Στο τραπέζι και αλλαγές στο κοινωνικό κράτος

Για τις χώρες με πολύ υψηλό δημόσιο χρέος, το Ταμείο αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο βαθύτερων αλλαγών στον τρόπο λειτουργίας του κράτους.

Όπως επισημαίνεται, δεν τίθεται ζήτημα κατάργησης του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου, αλλά επανεξέτασης του τρόπου με τον οποίο χρηματοδοτούνται και παρέχονται ορισμένες δημόσιες υπηρεσίες.

Η έκθεση αναφέρει χαρακτηριστικά παραδείγματα:

στην Αυστρία και την Κροατία εξετάζεται η συγκράτηση των μισθολογικών δαπανών του Δημοσίου,

στο Βέλγιο, τη Γαλλία και τη Νορβηγία αξιολογείται η καλύτερη στόχευση των κοινωνικών επιδομάτων,

ενώ στη Γερμανία, τη Σλοβακία και την Τουρκία εντοπίζονται περιθώρια περιορισμού των γενικευμένων ενεργειακών επιδοτήσεων.

Το μήνυμα του ΔΝΤ

Το βασικό μήνυμα της έκθεσης είναι ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο όπου οι δημοσιονομικές επιλογές θα γίνονται ολοένα δυσκολότερες.

Οι οικονομολόγοι του ΔΝΤ προειδοποιούν ότι η συνέχιση μιας πολιτικής σταδιακών και αποσπασματικών παρεμβάσεων δεν αποτελεί πλέον βιώσιμη λύση. Αντίθετα, θεωρούν απαραίτητη την εφαρμογή μιας συνεκτικής στρατηγικής που θα συνδυάζει μεταρρυθμίσεις, δημοσιονομική πειθαρχία και ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών τις επόμενες δεκαετίες.