Ο παράγοντας «χρόνος»

Το κεντρικό ερώτημα που απασχολεί επενδυτές και αναλυτές δεν είναι τόσο η ύπαρξη της κρίσης, όσο η διάρκειά της. Όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, «τα πάντα θα εξαρτηθούν από το χρόνο που θα χρειαστεί για την αποκλιμάκωση». Η διάρκεια της σύγκρουσης θα καθορίσει τον βαθμό της μακροοικονομικής διαταραχής, άρα και την επίδραση στα αποτελέσματα της επόμενης τριετίας.

Οι στόχοι που έχουν παρουσιάσει η Eurobank και η Εθνική Τράπεζα έως το 2028 βασίζονται σε συγκεκριμένες παραδοχές: διατήρηση των επιτοκίων σε σχετικά σταθερά επίπεδα, ανάπτυξη υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης σε Ελλάδα, Κύπρο και Βουλγαρία, πληθωρισμό λίγο πάνω από το 2%, συνέχιση της ανόδου των τιμών ακινήτων και αποκλιμάκωση της ανεργίας.

Εάν αυτές οι υποθέσεις ανατραπούν, τότε οι επιχειρησιακοί στόχοι θα τεθούν υπό επανεξέταση.

Τι μπορεί να αλλάξει

Σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης, οι ενεργειακές τιμές θα μπορούσαν να σταθεροποιηθούν σε υψηλά επίπεδα, πυροδοτώντας νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων. Αυτό θα έθετε διλήμματα στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ενδεχομένως επηρεάζοντας την πορεία των επιτοκίων.

Ένα τέτοιο σενάριο θα είχε διττή επίδραση για τις τράπεζες. Από τη μία, υψηλότερα επιτόκια ενισχύουν τα έσοδα από δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, υπό την προϋπόθεση ότι οι δανειολήπτες διατηρούν την ικανότητα εξυπηρέτησης. Από την άλλη, η επιβράδυνση της ανάπτυξης και η συμπίεση των εισοδημάτων αυξάνουν τον κίνδυνο νέων καθυστερήσεων και ενισχύουν το κόστος πιστωτικού κινδύνου.

Παράλληλα, η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την πιστωτική επέκταση, πλήττοντας την επίτευξη των στόχων για αύξηση των καθαρών έντοκων εσόδων. Σε περιβάλλον αυξημένης μεταβλητότητας, πιέσεις ενδέχεται να δεχθούν και οι εργασίες asset management, καθώς οι επενδυτές παραδοσιακά στρέφονται σε ασφαλέστερες επιλογές.

Έκθεση και άμυνες

Οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν παρουσία στην Κύπρο, συμμετοχές σε χρηματοδοτήσεις στη Μέση Ανατολή και σημαντική έκθεση στη ναυτιλία – έναν κλάδο που επηρεάζεται άμεσα από γεωπολιτικές εντάσεις και διαταραχές στο εμπόριο. Παρά ταύτα, οι διοικήσεις επιμένουν ότι η συγκυρία τις βρίσκει με ισχυρούς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας, άνετη ρευστότητα και κερδοφορία ικανή να απορροφήσει κραδασμούς.

Το βασικό αφήγημα που θα μεταφερθεί στα road shows παραμένει αμετάβλητο: υψηλές αποδόσεις ιδίων κεφαλαίων, διαφοροποίηση πηγών εσόδων και ενίσχυση μη επιτοκιακών εργασιών.

Η Τράπεζα Πειραιώς προβάλλει την ανάπτυξη των ασφαλιστικών εργασιών και την καθετοποίηση στον χώρο της υγείας, η Εθνική Τράπεζα ετοιμάζεται για σημαντικές ανακοινώσεις στον τομέα του bancassurance, η Eurobank ενισχύει τη διεθνή της παρουσία με αιχμή την Κύπρο, ενώ η Alpha Bank επενδύει περαιτέρω στον επενδυτικό της βραχίονα και στην εξωστρέφεια.

Η μερισματική πολιτική στο μικροσκόπιο

Ένα από τα κρίσιμα ζητήματα που θα τεθούν από τους επενδυτές αφορά τη βιωσιμότητα των διανομών. Εάν οι προβλέψεις για κερδοφορία διαψευστούν και οι κίνδυνοι αυξηθούν, δεν αποκλείεται οι τέσσερις συστημικοί όμιλοι να επιλέξουν πιο συντηρητική στάση, ενισχύοντας τα κεφαλαιακά τους «μαξιλάρια», χωρίς πάντως αυτό να είναι το επικρατέστερο σενάριο.

Προς το παρόν, πάντως, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι «business as usual». Καμία στρατηγική δεν αναστέλλεται και καμία σημαντική πρωτοβουλία δεν παγώνει. Η προσδοκία πολλών τραπεζικών παραγόντων είναι ότι μέχρι το τέλος του μήνα το τοπίο θα έχει αποσαφηνιστεί.

Ωστόσο, ακόμη κι αν δεν κυριαρχεί στις επίσημες παρουσιάσεις, η σκιά του πολέμου θα βρίσκεται στα «risk sections» κάθε slide deck. Και σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου ο χρόνος είναι ο καθοριστικός παράγοντας, οι ελληνικές τράπεζες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στη φιλοδοξία και την προνοητικότητα.