|
Από την αυτοματοποίηση
στην ενίσχυση της
παραγωγικότητας
Για τη UniCredit,
η τεχνητή νοημοσύνη
αποτελεί εργαλείο
επιτάχυνσης του
επιχειρηματικού
μετασχηματισμού. Ο
διευθύνων σύμβουλος
Andrea
Orcel
έχει επισημάνει ότι η
τεχνολογία επιτρέπει
στον όμιλο να μεταφέρει
ανθρώπινους πόρους από
επαναλαμβανόμενες και
χαμηλότερης
προστιθέμενης αξίας
εργασίες προς
δραστηριότητες που
σχετίζονται περισσότερο
με την ανάπτυξη των
εργασιών και την
εξυπηρέτηση των πελατών.
Η προσέγγιση αυτή αποκτά
ιδιαίτερη σημασία για
έναν όμιλο που
ανακοίνωσε τριμηνιαία
κέρδη-ρεκόρ, ύψους 3,3
δισ. ευρώ. Ο
Orcel
έχει χαρακτηρίσει την
AI
ένα ιδιαίτερα
αποτελεσματικό εργαλείο,
το οποίο προσφέρει
δυνατότητες που μέχρι
πρόσφατα δεν ήταν
διαθέσιμες στις
τράπεζες.
Αντίστοιχα, η
Santander
ανακοίνωσε ότι οι
πρωτοβουλίες της στον
τομέα της τεχνητής
νοημοσύνης δημιούργησαν
επιχειρηματική αξία 194
εκατ. ευρώ κατά το πρώτο
εννεάμηνο του 2026.
Σύμφωνα με τον
οικονομικό διευθυντή της
τράπεζας, José
García
Cantera,
η τεχνολογία
ενσωματώνεται πλέον σε
ένα ευρύ φάσμα
εσωτερικών διαδικασιών.
Η σημαντικότερη μέχρι
στιγμής συνεισφορά της
αφορά τον περιορισμό
εργασιών χαμηλής
προστιθέμενης αξίας,
ώστε οι εργαζόμενοι να
μπορούν να ασχολούνται
με πιο ουσιαστικές
δραστηριότητες. Η
Santander
εκτιμά ότι η αλλαγή αυτή
έχει θετική επίδραση
τόσο στα έσοδα όσο και
στο κόστος, βελτιώνοντας
παράλληλα την ποιότητα
των υπηρεσιών, τη
διαχείριση του
πιστωτικού χαρτοφυλακίου
και τον συνολικό έλεγχο
των λειτουργικών
δαπανών.
Ο Cantera
αναγνωρίζει, πάντως, ότι
είναι δύσκολο να
απομονωθεί με ακρίβεια
το μέρος της βελτίωσης
που οφείλεται
αποκλειστικά στην
τεχνητή νοημοσύνη.
Στον ίδιο δρόμο κινείται
και η ολλανδική
ABN
AMRO,
η οποία αξιοποιεί
εργαλεία AI
στους ελέγχους κατά του
ξεπλύματος χρήματος και
συνεργάζεται με την
Infosys
για τον εκσυγχρονισμό
των τεχνολογικών της
υποδομών. Η διοίκηση
επιμένει, ωστόσο, ότι οι
τελικές αποφάσεις πρέπει
να παραμένουν υπό
ανθρώπινη εποπτεία.
Στόχος είναι οι
αυτοματοποιημένες
διαδικασίες να
απελευθερώνουν χρόνο για
εργασίες που προσφέρουν
μεγαλύτερη αξία στους
πελάτες.
Περικοπές χιλιάδων
θέσεων και αλλαγές στις
προσλήψεις
Η ενσωμάτωση της
τεχνητής νοημοσύνης
συνοδεύεται ήδη από
αναπροσαρμογές στο
ανθρώπινο δυναμικό.
Σύμφωνα με τον
Andrew
Stimpson,
επικεφαλής της ανάλυσης
ευρωπαϊκών τραπεζών της
KBW,
οι περικοπές που
ανακοινώθηκαν από
ορισμένους ομίλους
συνδέονται εν μέρει με
την αυτοματοποίηση,
χωρίς όμως αυτή να
αποτελεί τη μοναδική
αιτία.
Οι μειώσεις αφορούν
κυρίως διοικητικές και
υποστηρικτικές
λειτουργίες, δηλαδή
θέσεις back-office,
και λιγότερο τις
δραστηριότητες πρώτης
γραμμής που σχετίζονται
άμεσα με τους πελάτες
και τις πωλήσεις.
Χαρακτηριστική είναι η
περίπτωση της
Barclays,
η οποία σχεδιάζει να
καταργήσει 5.000 θέσεις
εργασίας μέσα στο 2026,
περίπου το 5% του
συνολικού προσωπικού
της. Από τις περικοπές,
περίπου το 60% αφορά
υποστηρικτικές
λειτουργίες, μεταξύ των
οποίων περιλαμβάνονται
και θέσεις
προγραμματιστών
λογισμικού. Η βρετανική
τράπεζα έχει
διευκρινίσει ότι η
τεχνητή νοημοσύνη
αποτελεί έναν από τους
παράγοντες πίσω από την
αναδιοργάνωση, όχι όμως
τη μοναδική αιτία.
Παράλληλα, σύμφωνα με
δημοσίευμα των
Financial
Times,
η HSBC
εξετάζει σημαντικές
μειώσεις προσωπικού στη
βρετανική δραστηριότητα
διαχείρισης περιουσίας.
Τα σχέδια που έχουν
αναφερθεί προβλέπουν
πιθανές περικοπές
περίπου του 50% των
θέσεων στελεχών
διοίκησης και
εξειδικευμένου
προσωπικού, καθώς και
έως και του 70% των
θέσεων
χρηματοοικονομικών
συμβούλων, καθώς η
τράπεζα αναδιαμορφώνει
τον τρόπο εξυπηρέτησης
των πελατών της μέσω της
τεχνολογίας.
Στις ΗΠΑ, η
Goldman
Sachs
έχει ανακοινώσει ότι
επιδιώκει να περιορίσει
την αύξηση του αριθμού
των εργαζομένων,
προβλέποντας παράλληλα
έναν περιορισμένο αριθμό
περικοπών. Στην
JPMorgan,
από την άλλη πλευρά, τα
διευθυντικά στελέχη
έχουν λάβει οδηγίες να
είναι ιδιαίτερα
συγκρατημένα στις νέες
προσλήψεις, καθώς η
τράπεζα επεκτείνει τη
χρήση της AI
σε όλο και περισσότερες
δραστηριότητες. Ο
οικονομικός διευθυντής
της, Jeremy
Barnum,
έχει αναφερθεί στη
συγκεκριμένη κατεύθυνση
κατά την παρουσίαση των
αποτελεσμάτων του τρίτου
τριμήνου.
Το μεγάλο στοίχημα: Να
αυξηθούν τα έσοδα και
όχι μόνο να μειωθεί το
κόστος
Η μέχρι τώρα αξιοποίηση
της τεχνητής νοημοσύνης
από τις ευρωπαϊκές
τράπεζες επικεντρώνεται
κυρίως στη βελτίωση της
λειτουργικής
αποδοτικότητας. Σύμφωνα
με μελέτη της KBW
που δημοσιεύθηκε τον
Σεπτέμβριο, η συχνότερη
εφαρμογή αφορά την
εξυπηρέτηση πελατών,
μέσω chatbots
και συστημάτων αυτόματης
ταξινόμησης και
διαχείρισης αιτημάτων.
Ακολουθούν εφαρμογές σε
εσωτερικές διαδικασίες,
ελέγχους ταυτοποίησης
πελατών και μηχανισμούς
πρόληψης οικονομικού
εγκλήματος. Η μείωση του
κόστους παραμένει ο
κυρίαρχος στόχος, καθώς
λίγο λιγότερες από τις
μισές εφαρμογές τεχνητής
νοημοσύνης που
εξετάστηκαν από την
KBW
αποσκοπούν άμεσα στον
περιορισμό των δαπανών ή
στην αύξηση της
παραγωγικότητας.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο,
μετατοπίζεται σταδιακά
και στη δυνατότητα
δημιουργίας νέων εσόδων.
Η τεχνολογία μπορεί να
βελτιώσει την εμπορική
αποτελεσματικότητα των
τραπεζών, να επιτρέψει
την προσφορά πιο
εξατομικευμένων
υπηρεσιών και να
διευρύνει τον αριθμό των
πελατών που μπορεί να
εξυπηρετήσει κάθε
εργαζόμενος.
Σε αυτό το πλαίσιο, η
διαχείριση περιουσίας (wealth
management)
και οι συμβουλευτικές
υπηρεσίες αναδεικνύονται
σε δύο από τους
σημαντικότερους τομείς
για την αξιολόγηση της
πραγματικής οικονομικής
απόδοσης της AI.
Η αυτοματοποίηση
διαδικασιών όπως η
εγγραφή νέων πελατών, η
συλλογή και επεξεργασία
στοιχείων και η σύνταξη
αναφορών μπορεί να
επιτρέψει στους
χρηματοοικονομικούς
συμβούλους να
διαχειρίζονται
μεγαλύτερα πελατολόγια,
χωρίς ανάλογη αύξηση του
προσωπικού. Με αυτόν τον
τρόπο, οι τράπεζες θα
μπορούσαν να προσφέρουν
πιο εξατομικευμένες
υπηρεσίες σε ευρύτερο
κοινό, δημιουργώντας
πρόσθετες ευκαιρίες για
προμήθειες και έσοδα.
Η Sophia
Whitbread,
αναλύτρια της
Ninety
One,
επισημαίνει ότι τα μέχρι
στιγμής δεδομένα
αποδεικνύουν κυρίως τη
βελτίωση της
παραγωγικότητας και της
ποιότητας εξυπηρέτησης,
χωρίς να καταγράφεται
ακόμη με την ίδια
σαφήνεια μια μετρήσιμη
αύξηση των εσόδων. Κατά
την άποψή της, η
διαχείριση περιουσίας
μπορεί να αποτελέσει το
πεδίο στο οποίο θα φανεί
πιο καθαρά η δυνατότητα
της τεχνητής νοημοσύνης
να ενισχύσει την
κερδοφορία.
Το πιθανότερο μοντέλο
για τις ευρωπαϊκές
τράπεζες δεν είναι η
πλήρης αντικατάσταση των
συμβούλων από
αυτοματοποιημένα
συστήματα, αλλά η
συνεργασία ανθρώπου και
τεχνολογίας. Η
προσέγγιση αυτή
θεωρείται ιδιαίτερα
κατάλληλη για ομίλους
όπως η UBS
και η Standard
Chartered,
καθώς και για τις
μονάδες private
banking
της Deutsche
Bank,
της ABN
AMRO
και των γαλλικών
τραπεζών. Αντίστοιχη
κατεύθυνση ακολουθεί και
η JPMorgan
στις ΗΠΑ, με εργαλεία
που υποστηρίζουν τη
συμβουλευτική και τον
χρηματοοικονομικό
σχεδιασμό.
Αλλάζει και το προφίλ
των εργαζομένων που
αναζητούν οι τράπεζες
Ο μετασχηματισμός δεν
περιορίζεται στις
υπάρχουσες θέσεις
εργασίας, αλλά επηρεάζει
και τις δεξιότητες που
αναζητούν οι τραπεζικοί
όμιλοι στις νέες
προσλήψεις.
Σύμφωνα με τον
Mark
Astbury,
διευθυντή της εταιρείας
συμβούλων προσλήψεων
Morgan
McKinley,
η αυτοματοποίηση
περιορίζει σταδιακά τις
παραδοσιακές ευκαιρίες
απασχόλησης σε τομείς
όπως η διαχείριση έργων
και οι διοικητικές και
υποστηρικτικές
υπηρεσίες. Την ίδια
στιγμή, αυξάνεται η
ζήτηση για ειδικούς στην
τεχνητή νοημοσύνη, στη
μηχανική λογισμικού και
στην ανάλυση δεδομένων.
Η εικόνα είναι ιδιαίτερα
εμφανής στο
χρηματοοικονομικό κέντρο
του Λονδίνου, όπου οι
τράπεζες στρέφονται όλο
και περισσότερο στην
πρόσληψη εργαζομένων με
τεχνολογική εξειδίκευση.
Η ζήτηση για ανθρώπινο
δυναμικό δεν
εξαφανίζεται, αλλά
αλλάζει το είδος των
προσόντων που θεωρούνται
απαραίτητα.
Παράλληλα, η
αυτοματοποίηση εργασιών
που παραδοσιακά
αναλάμβαναν εργαζόμενοι
στα πρώτα στάδια της
καριέρας τους δημιουργεί
μια νέα πρόκληση για τις
τράπεζες: την εκπαίδευση
της επόμενης γενιάς
στελεχών. Καθώς
λιγότερες βασικές
εργασίες θα εκτελούνται
από νέους εργαζομένους,
οι όμιλοι θα πρέπει να
αναζητήσουν
διαφορετικούς τρόπους
ώστε να αποκτούν
εμπειρία και να
εξελίσσονται
επαγγελματικά.
Οι απαιτήσεις, μάλιστα,
δεν περιορίζονται πλέον
στη στοιχειώδη
εξοικείωση με εργαλεία
όπως το Copilot
ή το Gemini.
Η τεχνολογική
εξειδίκευση αναμένεται
να αποκτήσει μεγαλύτερη
βαρύτητα ακόμη και σε
ανώτερες διοικητικές
θέσεις, ενώ σταδιακά θα
επηρεάσει και τις θέσεις
εισαγωγικού επιπέδου.
Η μεγάλη πρόκληση για
τον τραπεζικό κλάδο
είναι πλέον να
μετατρέψει την
τεχνολογική πρόοδο σε
διατηρήσιμη αύξηση της
κερδοφορίας. Η
εξοικονόμηση κόστους και
η μείωση των
επαναλαμβανόμενων
εργασιών είναι ήδη
ορατές, όμως η
ουσιαστική επιτυχία της
νέας στρατηγικής θα
κριθεί από το κατά πόσο
η τεχνητή νοημοσύνη θα
επιτρέψει στις τράπεζες
να εξυπηρετούν
περισσότερους πελάτες,
να προσφέρουν νέες
υπηρεσίες και τελικά να
δημιουργούν πρόσθετα
έσοδα.
|