Η πρόταση για εκεχειρία 10 ημερών και το ζήτημα του Ορμούζ

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Κατάρ, η Αίγυπτος, το Πακιστάν και άλλες περιφερειακές δυνάμεις έχουν καταθέσει στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ιράν πρόταση για κατάπαυση του πυρός διάρκειας 10 ημερών.

Το βασικό ζητούμενο της πρότασης είναι η άμεση αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών και η αποκατάσταση της λειτουργίας των δύο βασικών θαλάσσιων διαδρομών στα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας μεταφοράς πετρελαίου.

Η προσωρινή εκεχειρία θα έδινε χρόνο στις δύο πλευρές να επαναφέρουν σε τροχιά το υπό κατάρρευση πλαίσιο συνεννόησης και να ξεκινήσουν συνομιλίες για μια πιο μόνιμη συμφωνία.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται λύσεις που θα αφορούν τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, όπως:

η επιβολή τελών για υπηρεσίες ασφαλείας και προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος,

η δημιουργία διεθνούς μηχανισμού χρηματοδότησης υπό την εποπτεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO),

η θέσπιση ενός νέου πλαισίου για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων.

Η Ουάσινγκτον εξετάζει τη διπλωματική λύση αλλά προετοιμάζεται για πόλεμο

Παράλληλα με τις διπλωματικές προσπάθειες, οι Ηνωμένες Πολιτείες προετοιμάζονται και για το ενδεχόμενο αποτυχίας των συνομιλιών.

Τις τελευταίες ημέρες, ο αμερικανικός στρατός έχει ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική του παρουσία στην περιοχή, με την αποστολή μαχητικών αεροσκαφών και αεροσκαφών ανεφοδιασμού, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια πιθανή ευρύτερη επιχείρηση.

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει ζητήσει από το Ισραήλ να αποφύγει κινήσεις που θα μπορούσαν να κλείσουν το διπλωματικό παράθυρο.

Ωστόσο, το μήνυμα της Ουάσινγκτον προς την Τεχεράνη παραμένει σκληρό: η πίεση θα συνεχιστεί μέχρι να υπάρξει διαφορετική πολιτική απόφαση.

Το Ισραήλ προετοιμάζεται για διεύρυνση της σύγκρουσης

Από την πλευρά του Ισραήλ, στρατιωτικές πηγές αναφέρουν ότι οι ένοπλες δυνάμεις βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας.

Το Τελ Αβίβ φέρεται να προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο μιας συντονισμένης στρατιωτικής εκστρατείας μεγάλης κλίμακας, εφόσον αποτύχουν οι διπλωματικές προσπάθειες.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά τα δεδομένα στη Μέση Ανατολή, καθώς μια άμεση σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν θα αύξανε τον κίνδυνο επέκτασης της κρίσης σε ολόκληρη την περιοχή.

Οι περιφερειακοί μεσολαβητές

Στην προσπάθεια διαμεσολάβησης συμμετέχουν σημαντικοί περιφερειακοί παράγοντες.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται:

ο πρωθυπουργός του Κατάρ Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι,

ο απεσταλμένος του Κατάρ Άλι αλ-Θαουάντι,

ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ,

ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου Μπαντρ Αμπντελάτι,

ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν Μπαντρ αλ-Μπουσάιντι.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, ούτε η Ουάσινγκτον ούτε η Τεχεράνη έχουν αποδεχθεί επισήμως την πρόταση.

Το Ιράν δεν δείχνει διάθεση υποχώρησης

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι έχουν μεταφερθεί προτάσεις μέσω μεσολαβητών, χωρίς όμως να αποκαλύψει λεπτομέρειες.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, τόνισε ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν να απαντούν στις αμερικανικές επιθέσεις, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Τεχεράνη δεν προτίθεται να αποδεχθεί μονομερείς όρους.

Το πετρέλαιο και η παγκόσμια οικονομία στο επίκεντρο

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει ήδη προκαλέσει έντονη ανησυχία στις ενεργειακές αγορές.

Το πέρασμα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου, καθώς μέσω αυτού μεταφέρεται μεγάλο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή προς τις διεθνείς αγορές.

Μια παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας ή μια στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε:

νέα άνοδο των τιμών πετρελαίου,

αύξηση του ενεργειακού κόστους για την Ευρώπη και την Ασία,

ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων,

μεγαλύτερη αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.

Η κρίση ΗΠΑ–Ιράν βρίσκεται πλέον σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο σημείο. Ο Ντόναλντ Τραμπ καλείται να επιλέξει μεταξύ μιας δύσκολης διπλωματικής λύσης που θα μπορούσε να αποκαταστήσει τη λειτουργία του Ορμούζ και μιας στρατιωτικής επιλογής που ενδέχεται να οδηγήσει σε ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.

Οι επόμενες ημέρες αναμένεται να αποτελέσουν σημείο καμπής όχι μόνο για τη Μέση Ανατολή, αλλά και για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, τη ναυτιλία και τη διεθνή οικονομία.