«Οι δασμοί με βοήθησαν να τερματίσω πέντε πολέμους»

«Η άποψή μου είναι ότι το δικαστήριο έχει επηρεαστεί από ξένα συμφέροντα και από ένα πολιτικό κίνημα που είναι πολύ μικρότερο από ό,τι θα μπορούσε να φανταστεί κανείς», συμπλήρωσε. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι οι δασμοί του έθεσαν τέλος σε «πέντε από τους οκτώ πολέμους» που ισχυρίζεται ότι έχει διευθετήσει.

«Είτε σας αρέσει είτε όχι, συμπεριλαμβανομένων της Ινδίας, του Πακιστάν, των μεγάλων», προσθέτει. «Ο πυρηνικός πόλεμος θα μπορούσε να είχε γίνει πραγματικότητα».

Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι ο πρωθυπουργός του Πακιστάν του είπε ότι «θα μπορούσε να είχε σώσει 35 εκατομμύρια ζωές, κάνοντας μας να σταματήσουμε να πολεμάμε». «Ετοιμάζονταν να κάνουν κάποια κακά πράγματα, αλλά μας έχουν προσφέρει μεγάλη εθνική ασφάλεια», λέει.

«Αυτοί οι δασμοί… μαζί με τα ισχυρά σύνορά μας, έχουν μειώσει την εισροή φαιντανύλης στη χώρα μας κατά 30%, όταν τους χρησιμοποίησα ως ποινή εναντίον χωρών που έστελναν παράνομα αυτό το δηλητήριο στη χώρα μας για να δηλητηριάσουν τους νέους μας. Όλοι αυτοί οι δασμοί παραμένουν».

Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ

Το Aνώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών ακύρωσε το μεγαλύτερο μέρος των εκτεταμένων δασμών του Ντόναλντ Τραμπ σε μια απόφαση που συνιστά βαρύ πλήγμα για τη βασική οικονομική στρατηγική του.

Σύμφωνα με την απόφαση που εκδόθηκε σήμερα από μια πλειοψηφία έξι δικαστών υπέρ έναντι τριών κατά, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν μπορεί να δικαιολογήσει αυτούς τους δασμούς επικαλούμενος μια οικονομική έκτακτη ανάγκη.

Αυτή η απόφαση αφορά τους δασμούς που παρουσιάστηκαν ως «αμοιβαίοι» από τον Ντόναλντ Τραμπ, όμως όχι εκείνους που εφαρμόζονται σε ειδικούς τομείς δραστηριότητας, όπως την αυτοκινητοβιομηχανία ή τον χάλυβα και το αλουμίνιο.

Η ετυμηγορία αποτελεί ταυτόχρονα μια ηχηρή πολιτική ήττα και μια σπάνια πράξη θεσμικής αντίστασης απέναντι στον πρόεδρο από ένα κατά πλειοψηφία συντηρητικό δικαστήριο.

Οι δικαστές έκριναν ότι ο πρόεδρος δεν διέθετε την απαιτούμενη εξουσιοδότηση, βάσει του νόμου του 1977 περί έκτακτων οικονομικών εξουσιών, για να επιβάλει ένα τόσο εκτεταμένο πλέγμα εισαγωγικών δασμών σε προϊόντα προερχόμενα από σχεδόν το σύνολο των εμπορικών εταίρων των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Είναι ντροπή»: Η πρώτη αντίδραση Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε «ντροπή» την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, κατά τη διάρκεια του πρωινού που παρέθεσε στο Λευκό Οίκο με τους κυβερνήτες, σύμφωνα με δύο άτομα που είναι εξοικειωμένα με τις δηλώσεις του.

Σύμφωνα με ένα από αυτά τα άτομα, ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος είπε στους συγκεντρωμένους ότι έχει ένα εφεδρικό σχέδιο στο μυαλό του. Το πρωινό με τους κυβερνήτες έχει πλέον ολοκληρωθεί, σύμφωνα με ένα άτομο που είναι εξοικειωμένο με το θέμα.

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ είχαν προετοιμαστεί για μια ήττα στο Ανώτατο Δικαστήριο, διαβεβαιώνοντας τον πρόεδρο ότι αν το δικαστήριο ακύρωνε τους δασμούς του, θα υπήρχαν άλλοι τρόποι για να τους εφαρμόσει. Ο πρόεδρος έχει διαμαρτυρηθεί οργισμένα σε ιδιωτικές συζητήσεις τις τελευταίες εβδομάδες ότι το Ανώτατο Δικαστήριο καθυστερούσε υπερβολικά να λάβει μια απόφαση, σύμφωνα με αρκετούς ανθρώπους που γνωρίζουν τις διαμαρτυρίες του. 

Ανώτατο Δικαστήριο ΗΠΑ: Παράνομοι οι δασμοί του Trump

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ απέρριψε τους δασμούς που έχει επιβάλει ο Donald Trump προς χώρες σε ολόκληρο τον πλανήτη, κρίνοντας ότι η επίκληση του νόμου περί εθνικής έκτακτης ανάγκης υπερέβη τα όρια των προεδρικών εξουσιών, σε μια κρίσιμη απόφαση με σημαντικές επιπτώσεις για την παγκόσμια οικονομία. 

Με ψήφους 6-3, οι δικαστές επικύρωσαν την απόφαση κατώτερου δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία η χρήση του νόμου του 1977 για την επιβολή δασμών υπερέβη την αρμοδιότητά του. Το Ανώτατο Δικαστήριο κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα εξετάζοντας προσφυγές επιχειρήσεων που επλήγησαν από τους δασμούς και 12 πολιτειών των ΗΠΑ, στην πλειονότητά τους υπό διοίκηση των Δημοκρατικών, κατά της πρωτοφανούς μονομερούς επιβολής εισαγωγικών φόρων.

Η απόφαση πλήττει τον βασικό πυλώνα της εμπορικής στρατηγικής Trump. Οι δασμοί αποτέλεσαν άλλωστε τον πυρήνα του παγκόσμιου εμπορικού πολέμου που ξεκίνησε με την έναρξη της δεύτερης προεδρικής του θητείας, προκαλώντας ένταση με βασικούς εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, αναταράξεις στις διεθνείς αγορές και εκτίναξη της διεθνούς οικονομικής αβεβαιότητας.

Το Σύνταγμα των ΗΠΑ αποδίδει στο Κογκρέσο -και όχι στον πρόεδρο- την εξουσία επιβολής φόρων και δασμών. Ωστόσο, ο Trump επικαλέστηκε νομοθετική εξουσιοδότηση μέσω του International Emergency Economic Powers Act (IEEPA), για να επιβάλει δασμούς σχεδόν σε όλους τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου. Παράλληλα, έχει επιβάλει και πρόσθετους δασμούς βάσει άλλων νόμων που δεν αποτελούν αντικείμενο της συγκεκριμένης υπόθεσης και αντιστοιχούν περίπου στο ένα τρίτο των σχετικών εσόδων.

Ο νόμος IEEPA επιτρέπει στον πρόεδρο να ρυθμίζει το εμπόριο σε περίπτωση εθνικής έκτακτης ανάγκης. Ο Trump ήταν ο πρώτος πρόεδρος που τον χρησιμοποίησε για την επιβολή δασμών, σε μια ευρύτερη στρατηγική διεύρυνσης των ορίων της εκτελεστικής εξουσίας, η οποία επεκτάθηκε σε πεδία όπως η μεταναστευτική πολιτική, οι απομακρύνσεις αξιωματούχων ομοσπονδιακών υπηρεσιών, η ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στο εσωτερικό και στρατιωτικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό.

Το Plan B της Ουάσιγκτον

Ο Trump έχει χαρακτηρίσει τους δασμούς ζωτικής σημασίας για την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι χωρίς αυτούς η χώρα θα ήταν «ανυπεράσπιστη» και «κατεστραμμένη». Τον Νοέμβριο δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι χωρίς τους δασμούς «ο υπόλοιπος κόσμος θα γελούσε μαζί μας», κατηγορώντας χώρες όπως η Κίνα ότι εκμεταλλεύτηκαν τις ΗΠΑ.

Μετά την εκδίκαση της υπόθεσης σε χαμηλότερο βαθμό τον Νοέμβριο, ο Trump δήλωσε ότι θα εξετάσει εναλλακτικές επιλογές σε περίπτωση αρνητικής απόφασης.Ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent και άλλα στελέχη της κυβέρνησης έχουν αναφέρει ότι οι ΗΠΑ θα επιχειρήσουν να αξιοποιήσουν άλλες νομικές βάσεις, ώστε να διατηρήσουν όσο το δυνατόν περισσότερους από τους δασμούς του Trump. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται διατάξεις που επιτρέπουν δασμούς για λόγους εθνικής ασφάλειας ή ως αντίμετρα έναντι αθέμιτων εμπορικών πρακτικών.

Βέβαια, καμία από αυτές τις εναλλακτικές δεν προσφέρει την ευελιξία και την ισχύ του IEEPA, ενώ ενδέχεται να μην μπορούν να αναπαράγουν πλήρως και έγκαιρα την ίδια έκταση των δασμών.

Σημειώνεται ότι η δυνατότητα άμεσης επιβολής δασμών σε οποιονδήποτε εμπορικό εταίρο, υπό το πρόσχημα εθνικής έκτακτης ανάγκης, ενίσχυσε τη διαπραγματευτική ισχύ του Trump έναντι άλλων χωρών. Πέρυσι μεγάλος αριθμός ηγετών και επιχειρηματιών έσπευσαν στην Ουάσιγκτον για να εξασφαλίσουν εμπορικές συμφωνίες, που συχνά περιλάμβαναν δεσμεύσεις για επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων ή ευρύτερη πρόσβαση στην αμερικανική αγορά. 

Οι δασμοί χρησιμοποιήθηκαν επίσης ως μοχλός πίεσης για την εξασφάλιση παραχωρήσεων και την επαναδιαπραγμάτευση εμπορικών συμφωνιών, αλλά και ως μέσο τιμωρίας χωρών για πολιτικές αποφάσεις που δυσαρέστησαν τον Trump, από τη δίωξη του Jair Bolsonaro στη Βραζιλία έως τις αγορές ρωσικού πετρελαίου από την Ινδία και ακόμη και διαφημιστική καμπάνια κατά των δασμών από το Οντάριο του Καναδά.

Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου υπολογίζει ότι εάν όλοι οι υφιστάμενοι δασμοί παραμείνουν σε ισχύ, συμπεριλαμβανομένων όσων βασίζονται στον IEEPA, θα αποφέρουν έσοδα της τάξης των 300 δισ. δολαρίων ετησίως την επόμενη δεκαετία.