Η αγορά φοβάται τον χειμώνα

Το πρόβλημα δεν αφορά τόσο την απόλυτη δυνατότητα της Ευρώπης να καλύψει τη ζήτηση, όσο το κόστος με το οποίο θα εξασφαλίσει το απαιτούμενο φυσικό αέριο.

Τα χαμηλά αποθέματα αφήνουν μικρότερο περιθώριο ασφαλείας σε περίπτωση ενός ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα. Μια απότομη αύξηση της ζήτησης για θέρμανση θα μπορούσε να οδηγήσει σε έντονη μεταβλητότητα και σημαντική άνοδο των τιμών.

Παράλληλα, η Ευρώπη θα χρειαστεί να ανταγωνιστεί την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία LNG, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού παραμένουν περιορισμένες.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η αγορά άρχισε να εμφανίζει έναν μικρό «χειμερινό πανικό», καθώς οι traders αντιλαμβάνονται ότι ο χρόνος για την αναπλήρωση των αποθεμάτων μειώνεται.

Πάνω από 68 ευρώ η MWh – Το ακραίο σενάριο των 100 ευρώ

Η πίεση έχει ήδη αποτυπωθεί στις τιμές.

Το ευρωπαϊκό benchmark φυσικού αερίου έχει ανέβει πάνω από τα 68 ευρώ/MWh, στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών και σε επίπεδα υπερδιπλάσια σε σχέση με την αρχή του 2026.

Η άνοδος αντανακλά κυρίως τον φόβο ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να προσφέρει ολοένα υψηλότερες τιμές για να προσελκύσει φορτία LNG, ειδικά εάν οι εξαγωγές φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή παραμείνουν περιορισμένες.

Σύμφωνα με το πιο απαισιόδοξο σενάριο αναλυτών της Goldman Sachs, χωρίς επανεκκίνηση των εξαγωγών φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή, η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς θα μπορούσε να χρειαστεί να ξεπεράσει τα 100 ευρώ/MWh προκειμένου να εξασφαλιστούν επαρκείς ποσότητες για τον χειμώνα.

Πρόκειται για επίπεδα που θα είχαν σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο στους λογαριασμούς φυσικού αερίου, αλλά και στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, δεδομένου του ρόλου των μονάδων φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή ηλεκτροπαραγωγή.

Η Γερμανία μόλις στο 50%

Οι διαφορές μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών είναι σημαντικές.

Η Ιταλία και η Πολωνία έχουν καταφέρει να ανεβάσουν τα αποθέματά τους πάνω από το 80%, διαθέτοντας μεγαλύτερο περιθώριο ασφαλείας ενόψει του χειμώνα.

Αντίθετα, η κατάσταση είναι δυσκολότερη στη Δυτική Ευρώπη.

Η Γερμανία, η οποία διαθέτει τη μεγαλύτερη δυναμικότητα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη, έχει τις εγκαταστάσεις της περίπου μισογεμάτες.

Ακόμη χαμηλότερα βρίσκονται τα αποθέματα σε Βέλγιο και Ολλανδία, περίπου στο 51% και 45% αντίστοιχα.

Η εικόνα αυτή καθιστά τις συγκεκριμένες αγορές ιδιαίτερα ευάλωτες σε μια απότομη αύξηση της ζήτησης κατά τους χειμερινούς μήνες.

Η Βρετανία το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα

Ακόμη πιο έντονη είναι η κατάσταση στη Βρετανία, η οποία εξαρτάται από εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών από την Ευρώπη αλλά και από LNG που φτάνει με δεξαμενόπλοια από τις ΗΠΑ και τη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της British Gas, η χώρα διαθέτει ελάχιστες ποσότητες φυσικού αερίου σε αποθήκευση ενόψει του επόμενου χειμώνα.

Στην εξάντληση των αποθεμάτων συνέβαλαν τόσο οι χαμηλές θερμοκρασίες του περασμένου χειμώνα όσο και η αυξημένη χρήση φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών καυσώνων.

Κανονικά, το καλοκαίρι αποτελεί την περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αναπληρώνει τα αποθέματά της, εκμεταλλευόμενη τη χαμηλότερη ζήτηση. Φέτος, όμως, η διαδικασία εξελίχθηκε πολύ πιο αργά.

Ορμούζ: ο παράγοντας που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα

Το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον τι θα συμβεί με τις ροές φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή.

Η Ευρώπη είχε διατηρήσει σχετικά σταθερές τις τιμές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, με την προσδοκία ότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ θα εκτονωθεί και οι ροές θα αποκατασταθούν.

Όσο όμως η διαταραχή παρατείνεται, το περιθώριο για την αναπλήρωση των αποθεμάτων περιορίζεται.

Και εδώ βρίσκεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ευρωπαϊκή αγορά: όσο χαμηλότερα είναι τα αποθέματα πριν από την έναρξη του χειμώνα, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η εξάρτηση από τις εισαγωγές LNG σε πραγματικό χρόνο και τόσο πιο ευάλωτη θα είναι η αγορά σε κάθε νέα γεωπολιτική ή καιρική αναστάτωση.

Έτσι, η Ευρώπη βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με το ίδιο πρόβλημα που ανέδειξε η ενεργειακή κρίση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: όχι απαραίτητα έλλειψη φυσικού αερίου, αλλά έλλειψη επαρκούς «μαξιλαριού» ασφαλείας και αυξημένη έκθεση στις διεθνείς τιμές.

Και αυτή τη φορά, ο χειμώνας θα κρίνει εάν τα σημερινά χαμηλά αποθέματα θα παραμείνουν απλώς μια δυσάρεστη στατιστική ή θα μετατραπούν σε νέο μεγάλο ενεργειακό σοκ για την Ευρώπη.