Αύξηση του φόβου σε σχέση με το 2025

Τα ποσοστά όσων προβλέπουν νέα παγκόσμια σύγκρουση έχουν αυξηθεί αισθητά σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2025.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 43% θεωρεί «πιθανό» ή «πολύ πιθανό» ένα νέο παγκόσμιο πόλεμο έως το 2031 (από 30% το 2025).

Στις ΗΠΑ, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 46% (από 38% πέρυσι).

Μόνο στη Γερμανία η πλειοψηφία εκτιμά ότι ένα τέτοιο σενάριο δεν είναι πιθανό εντός της επόμενης πενταετίας.

Την ίδια στιγμή, τουλάχιστον ένας στους τρεις πολίτες σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Καναδά θεωρεί πιθανή ή πολύ πιθανή τη χρήση πυρηνικού όπλου μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.

Η Ρωσία αναδεικνύεται ως η κύρια απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ενώ στον Καναδά ένα αξιοσημείωτο ποσοστό πολιτών θεωρεί ότι η Αμερική υπό την προεδρία του Donald Trump συνιστά επίσης παράγοντα κινδύνου.

Στήριξη στην άμυνα, αλλά με όρους

Παρά τη διάχυτη ανησυχία, η δημοσκόπηση αποκαλύπτει ότι οι πολίτες δεν είναι διατεθειμένοι να αποδεχθούν εύκολα το κόστος μιας σημαντικής αύξησης στρατιωτικών δαπανών.

Σε Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Καναδά καταγράφεται κατ’ αρχήν στήριξη στην ενίσχυση των αμυντικών προϋπολογισμών. Όμως, όταν η χρηματοδότηση συνδέεται με:

αύξηση φόρων,

περικοπές κοινωνικών δαπανών,

ή διεύρυνση του δημόσιου χρέους,

η αποδοχή μειώνεται αισθητά.

Στη Γερμανία, οι αμυντικές δαπάνες κατατάσσονται χαμηλά στις προτεραιότητες των πολιτών, πάνω μόνο από την αναπτυξιακή βοήθεια. Το 2025, το 40% των Γάλλων και το 37% των Γερμανών στήριζαν υπό όρους αυξήσεις στην άμυνα· φέτος τα ποσοστά υποχώρησαν στο 28% και 24% αντίστοιχα.

Ο Wride υπογράμμισε ότι η αυξανόμενη ανησυχία για πόλεμο «δεν ισοδυναμεί με λευκή επιταγή» προς τις κυβερνήσεις για εκτεταμένες στρατιωτικές δαπάνες.

Σκεπτικισμός για κοινό στρατό της ΕΕ

Ιδιαίτερα χαμηλή εμφανίζεται η στήριξη για τη δημιουργία μόνιμου στρατού της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπό ενιαία διοίκηση: μόλις 22% στη Γερμανία και 17% στη Γαλλία.

Αντίθετα, η επαναφορά ή ενίσχυση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας συγκεντρώνει σημαντικά υψηλότερα ποσοστά αποδοχής, με περίπου τους μισούς πολίτες σε Γερμανία και Γαλλία να τάσσονται υπέρ.

Δύσκολη εξίσωση για τους ηγέτες του ΝΑΤΟ

Τα ευρήματα —από δείγμα άνω των 2.000 πολιτών ανά χώρα— αναδεικνύουν το σύνθετο πολιτικό περιβάλλον που αντιμετωπίζουν οι ηγέτες του ΝΑΤΟ:

Από τη μία πλευρά, η κοινή γνώμη αντιλαμβάνεται αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια, με φόντο τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας και τις διεθνείς εντάσεις. Από την άλλη, οι ψηφοφόροι εμφανίζονται απρόθυμοι να αναλάβουν το οικονομικό βάρος που συνεπάγεται μια ουσιαστική στρατιωτική ενίσχυση.

Η τάση αυτή αποτυπώνει μια ευρύτερη αντίφαση της εποχής: αυξημένη αίσθηση απειλής, αλλά περιορισμένη διάθεση για τους δημοσιονομικούς και κοινωνικούς συμβιβασμούς που απαιτεί η στρατηγική θωράκιση.