Η κοινή διαπίστωση ήταν ότι η εικόνα του Χ.Α. έχει αλλάξει ουσιαστικά μέσα σε λίγα χρόνια.

Από τις τράπεζες σε μια πολύ πιο πολυσυλλεκτική αγορά

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη σύνθεση της αγοράς. Το ελληνικό Χρηματιστήριο δεν εξαρτάται πλέον στον ίδιο βαθμό από έναν περιορισμένο αριθμό μετοχών και κυρίως από τον τραπεζικό κλάδο.

Η ενέργεια, οι υποδομές, οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και άλλοι κλάδοι έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη βαρύτητα, δημιουργώντας περισσότερες επιλογές για τους επενδυτές και διευρύνοντας το επενδυτικό αφήγημα της ελληνικής αγοράς.

Παράλληλα, έχουν αυξηθεί και οι διαφορετικές μορφές συναλλαγών. Placements, μεγάλα blocks, πρωτογενείς εκδόσεις και άλλες σημαντικές εταιρικές πράξεις πραγματοποιούνται πλέον σε μια αγορά που εμφανίζει σαφώς μεγαλύτερη κινητικότητα.

Ο Antonio Carbone της Morgan Stanley ουσιαστικά περιέγραψε την πορεία αυτή ως ένα ελληνικό success story. Η δυνατότητα πραγματοποίησης συναλλαγών σημαντικού μεγέθους και η μεγαλύτερη ποικιλία στην αγορά δείχνουν ότι το Χ.Α. έχει περάσει σε ένα διαφορετικό επίπεδο.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η μεταβολή στους ημερήσιους όγκους. Ενώ πριν από περίπου πέντε χρόνια η υψηλή συναλλακτική δραστηριότητα ήταν συγκεντρωμένη σε λίγες μετοχές, πλέον περισσότερες εισηγμένες συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της συνολικής εικόνας της αγοράς.

Το επόμενο βήμα είναι η δημιουργία βάθους

Η μέχρι σήμερα βελτίωση, πάντως, δεν σημαίνει ότι η ελληνική αγορά έχει φτάσει στο τέλος της διαδρομής. Αντίθετα, η νέα πραγματικότητα δημιουργεί υψηλότερες απαιτήσεις.

Ο Nicolas Rivard της Euronext έδωσε έμφαση στην ανάγκη περαιτέρω βελτίωσης της αποτελεσματικότητας και της ανταγωνιστικότητας της αγοράς. Η πρόκληση πλέον είναι να διατηρηθεί η δυναμική και να μετατραπεί σε μόνιμα υψηλότερη συμμετοχή επενδυτών και κεφαλαίων.

Για το Χ.Α., αυτό σημαίνει ότι η αύξηση του αριθμού των ενεργών επενδυτών είναι εξίσου σημαντική με την αύξηση των ημερήσιων συναλλαγών. Μια αγορά με μεγαλύτερο βάθος μπορεί να προσελκύσει περισσότερα κεφάλαια, να βελτιώσει τη διαμόρφωση των τιμών και να κάνει τις ελληνικές μετοχές ακόμη πιο ελκυστικές για διεθνείς επενδυτές.

Το ευρωπαϊκό πρόβλημα αφορά και την Ελλάδα

Η συζήτηση στο συμπόσιο δεν περιορίστηκε στα ελληνικά δεδομένα. Ο Carey Evans της BlackRock ανέδειξε το ευρύτερο ζήτημα του κατακερματισμού των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών.

Για να λειτουργεί αποτελεσματικά μια αγορά, απαιτούνται αξιόπιστη διαμόρφωση τιμών, εύκολη πρόσβαση των επενδυτών στις επενδυτικές ευκαιρίες και ένα πλαίσιο που να προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια και προβλεψιμότητα στους συμμετέχοντες.

Σε αυτό το επίπεδο η Ευρώπη εξακολουθεί να εμφανίζει σημαντική απόσταση από τις ΗΠΑ. Η συμμετοχή ιδιωτών και θεσμικών επενδυτών στις κεφαλαιαγορές είναι χαμηλότερη, ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν η επενδυτική κουλτούρα, τα συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά συστήματα και ο τρόπος με τον οποίο οι αποταμιεύσεις διοχετεύονται στις αγορές.

Η προσπάθεια για τη δημιουργία μιας πιο ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς κεφαλαίου βρίσκεται πλέον ψηλότερα στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Η άρση εμποδίων και η βελτίωση της διασύνδεσης των αγορών μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες και για μικρότερες αγορές, όπως η ελληνική.

Η αναβάθμιση είναι αφετηρία, όχι τελικός στόχος

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα έχει μπροστά της μια σημαντική ευκαιρία. Η βελτιωμένη εικόνα της οικονομίας, η ισχυρότερη παρουσία των ελληνικών εισηγμένων και η αυξημένη διεθνής αναγνωρισιμότητα της αγοράς δημιουργούν ένα διαφορετικό σημείο εκκίνησης.

Ωστόσο, η πραγματική επιτυχία θα κριθεί από το κατά πόσο το αυξημένο διεθνές ενδιαφέρον θα μετατραπεί σε μόνιμες τοποθετήσεις και σε μεγαλύτερη συμμετοχή ξένων και εγχώριων επενδυτών.

Οι προτεραιότητες της επόμενης περιόδου μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

Περισσότερη ρευστότητα: Να αυξηθεί η συναλλακτική δραστηριότητα σε μεγαλύτερο αριθμό εισηγμένων.

Μεγαλύτερη επενδυτική βάση: Να συμμετέχουν περισσότεροι ιδιώτες και θεσμικοί επενδυτές.

Περισσότερα κεφάλαια: Να ενισχυθούν οι εισροές από διεθνή επενδυτικά χαρτοφυλάκια.

Περισσότερες εισηγμένες και συναλλαγές: Να συνεχιστούν οι εισαγωγές, οι αυξήσεις κεφαλαίου, τα placements και οι μεγάλες εταιρικές πράξεις.

Υψηλότερη ανταγωνιστικότητα: Να συνεχιστεί η βελτίωση του τρόπου λειτουργίας της αγοράς.

Το ελληνικό Χρηματιστήριο, επομένως, φαίνεται να περνά από την περίοδο της ανάκαμψης σε μια νέα φάση διεκδίκησης. Η μέχρι τώρα πορεία έχει δημιουργήσει μια σαφώς ισχυρότερη βάση, όμως το μεγάλο στοίχημα είναι να αποκτήσει η αγορά μόνιμα μεγαλύτερο βάθος και διεθνή επενδυτική εμβέλεια.

Η αναβάθμιση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς μπορεί να αποτελέσει σημαντικό καταλύτη. Για να μετατραπεί όμως σε διατηρήσιμη ανάπτυξη, χρειάζεται περισσότερη ρευστότητα, περισσότερα κεφάλαια και κυρίως μια πολύ μεγαλύτερη και πιο σταθερή επενδυτική βάση.