Οι τράπεζες κλείνουν τους τελευταίους «λογαριασμούς» της κρίσης: step-up, ελβετικό φράγκο, νόμος Κατσέλη

Με περιορισμένο κόστος για τους ισολογισμούς τους, οι ελληνικές τράπεζες διευθετούν τις τελευταίες μεγάλες εκκρεμότητες της δεκαετούς κρίσης. Τα δάνεια step-up, τα στεγαστικά σε ελβετικό φράγκο και οι υποθέσεις του νόμου Κατσέλη αποτελούν πλέον τα τελευταία «υπόλοιπα» της μνημονιακής εποχής — σε αρκετές περιπτώσεις έχοντας ήδη περάσει στη δεύτερη ή τρίτη γενιά δανειοληπτών, καθώς πρόκειται για δάνεια δύο δεκαετιών.

Step-up δάνεια: το 75% επιστρέφει σε κανονικότητα

Σημαντικό σημείο: ο χαρακτηρισμός €625 εκατ. ως NPEs είναι κυρίως εποπτική απαίτηση και δεν αντανακλά απαραίτητα πραγματική αθέτηση των ρυθμίσεων από τους δανειολήπτες — διάκριση που αποτρέπει παρανοήσεις σχετικά με την πραγματική ποιότητα αυτού του χαρτοφυλακίου.

Ελβετικό φράγκο: η Eurobank προχωρά με ικανοποιητική ανταπόκριση

Η διατήρηση του ελβετικού φράγκου σε ισχυρά επίπεδα έναντι του ευρώ εξακολουθεί να επιβαρύνει τους δανειολήπτες, λειτουργώντας παράλληλα ως πρόσθετο κίνητρο ένταξης στις ρυθμίσεις — στοιχείο που εξηγεί εν μέρει τη σχετικά υψηλή συμμετοχή που έχει ήδη επιτευχθεί.

Νόμος Κατσέλη: το μικρότερο σε μέγεθος, αλλά πιο σύνθετο σε διαχείριση

Τράπεζες και servicers δεν υπολογίζουν προς το παρόν τόκους στις μηνιαίες δόσεις αυτών των δανείων, προσαρμόζοντας τα πληροφοριακά τους συστήματα ώστε να εφαρμόσουν τον τρόπο υπολογισμού που προβλέπει η απόφαση του Αρείου Πάγου. Οι πρόσθετοι τόκοι που θα προκύψουν θα συμψηφιστούν στη συνέχεια με μελλοντικές δόσεις — μια διαδικασία που, όπως έχει ήδη σημειωθεί σε προηγούμενες αναλύσεις αποτελεσμάτων της Τράπεζας Πειραιώς, αποτέλεσε ήδη μικρή έκτακτη επιβάρυνση στο β' τρίμηνο.

Το συνολικό μήνυμα

Με την ολοκλήρωση και των τριών αυτών εκκρεμοτήτων, οι ελληνικές τράπεζες αφήνουν οριστικά πίσω τα σημαντικότερα κατάλοιπα της μνημονιακής περιόδου. Το συνολικό κόστος αποδεικνύεται διαχειρίσιμο σε σχέση με το μέγεθος και την κερδοφορία των σημερινών ισολογισμών, χωρίς να απειλεί την πλέον ισχυρή κεφαλαιακή θέση του κλάδου — εικόνα που ενισχύει περαιτέρω το αφήγημα μετάβασης από «ιστορία εξυγίανσης» σε «ιστορία ανάπτυξης», όπως έχει ήδη αναδειχθεί στη συνολική αποτύπωση αποτελεσμάτων β' τριμήνου των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.

Το ενδιαφέρον των διοικήσεων στρέφεται πλέον σχεδόν αποκλειστικά στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης, την ενίσχυση της κερδοφορίας και τις αυξημένες αποδόσεις προς τους μετόχους — σηματοδοτώντας συμβολικά το οριστικό «κλείσιμο βιβλίου» για μια δεκαετία δύσκολων διαχειριστικών προκλήσεων.

Πειραιώς: 7 στους 8 διεθνείς οίκους «Buy» μετά τα αποτελέσματα β' τριμήνου

Θετική είναι η πρώτη αποτίμηση των αποτελεσμάτων β' τριμήνου 2026 της Τράπεζας Πειραιώς από τους ξένους επενδυτικούς οίκους. Επτά από τις οκτώ εκθέσεις διατηρούν σύσταση αγοράς (Buy), με τιμές-στόχους από €10 έως €11,50.

Οι συστάσεις των οίκων

Ο κοινός παρονομαστής: βασικά έσοδα, όχι έκτακτοι παράγοντες

Σχεδόν όλες οι εκθέσεις συμφωνούν ότι η υπέρβαση εκτιμήσεων στηρίχθηκε στις βασικές δραστηριότητες — καθαρά έσοδα τόκων (NII), προμήθειες και συνεχιζόμενη δημιουργία κεφαλαίου.

Η Autonomous, παρά την ουδέτερη σύστασή της, θεωρεί τα αποτελέσματα θετική ένδειξη και για τις υπόλοιπες ελληνικές τράπεζες συνολικά.

Κόστος κινδύνου: στρατηγική επιλογή, όχι ανησυχία 

Η Mediobanca ερμηνεύει την αύξηση του Cost of Risk (CoR) ως συνειδητή επιλογή της διοίκησης να ενισχύσει τον ισολογισμό αξιοποιώντας την ισχυρή κερδοφορία — αξιολόγηση θετική, με το guidance να θεωρείται ακόμη συντηρητικό, αφήνοντας περιθώριο για περαιτέρω αναβαθμίσεις EPS.

Η Morgan Stanley εντοπίζει το CoR ως βασικό σημείο παρακολούθησης, μαζί με ποιότητα ενεργητικού, χορηγήσεις, τυχόν έκτακτα στοιχεία ασφαλιστικής και στόχους 2028.

Κεφαλαιακή επίδοση: θετική έκπληξη

Τι σημαίνει αυτό συνολικά

Η σχεδόν καθολική θετική στάση των διεθνών οίκων (7/8 Buy) επιβεβαιώνει ότι η ισχυρή εικόνα του τριμήνου —που είχε ήδη καταγραφεί στη σύγκριση JP Morgan/Goldman/Autonomous σε προηγούμενη ανάλυση— διατηρείται ευρέως αποδεκτή και μετά την πλήρη επεξεργασία των αποτελεσμάτων από περισσότερους αναλυτές. Η μόνη διαφοροποίηση της Autonomous σε ουδέτερη σύσταση δεν αμφισβητεί την ποιότητα του τριμήνου, αλλά μάλλον αντανακλά διαφορετική άποψη για το πόσο έχει ήδη ενσωματωθεί η θετική δυναμική στην τρέχουσα τιμή της μετοχής.

Ανδραβίδα: το «F-35 project» των €290 εκατ. που διεκδικούν Avax, Aktor, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και ΜΕΤΚΑ

Ένα νέο και ιδιαίτερα απαιτητικό κατασκευαστικό project ανοίγει για τους ισχυρούς παίκτες των ελληνικών υποδομών, με φόντο το εξοπλιστικό πρόγραμμα των F-35 και τη μετατροπή της 117 Πτέρυγας Μάχης στην Ανδραβίδα στην πρώτη ελληνική αεροπορική βάση μαχητικών πέμπτης γενιάς.

Οι τέσσερις υποψήφιοι

Και οι τέσσερις όμιλοι διαθέτουν πτυχίο 7ης τάξης, που τους επιτρέπει ανάληψη δημόσιων έργων απεριόριστου προϋπολογισμού.

Το αμερικανικό «φίλτρο»: γιατί δεν είναι συνηθισμένος διαγωνισμός

Σε αντίθεση με συμβατικό δημόσιο ή στρατιωτικό έργο, οι προδιαγραφές δεν καθορίζονται αποκλειστικά από την ελληνική πλευρά. Καθοριστικό ρόλο έχει το F-35 Joint Program Office (JPO), το οποίο διαχειρίζεται το διεθνές πρόγραμμα και ορίζει κοινές απαιτήσεις για όλες τις χώρες-χρήστες. Στον πυρήνα του κατασκευαστικού αντικειμένου βρίσκονται τα Facility Requirements Documents (FRDs) — διαβαθμισμένα έγγραφα που συντάσσονται και ελέγχονται από το JPO, τα οποία πρέπει να εφαρμοστούν πιστά και στην ελληνική βάση. Το κριτήριο επιλογής δεν είναι επομένως μόνο κατασκευαστική εμπειρία και οικονομική επάρκεια, αλλά και συμμόρφωση με εξαιρετικά αυστηρό πλαίσιο τεχνικών/ασφαλιστικών προδιαγραφών.

Νέα αγορά για τον κατασκευαστικό κλάδο

Η αύξηση αμυντικών δαπανών σε Ελλάδα και Ευρώπη δημιουργεί σταδιακά νέα αγορά όχι μόνο για αμυντικές βιομηχανίες, αλλά και για ομίλους υποδομών: στρατόπεδα, αεροπορικές/ναυτικές βάσεις, αποθηκευτικοί χώροι, ενεργειακές εγκαταστάσεις και δίκτυα υψηλής ασφάλειας. Η Ανδραβίδα μπορεί να λειτουργήσει ως έργο-αναφορά: η εξοικείωση με τα πρότυπα ενός από τα πλέον απαιτητικά διεθνή αμυντικά προγράμματα αποτελεί σημαντικό εφόδιο για διεκδίκηση αντίστοιχων έργων στο μέλλον.

Προφίλ των υποψηφίων

Ξεχωρίζει η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η οποία διαθέτει ήδη σχετική εμπειρία από την αναβάθμιση της 115 Πτέρυγας Μάχης στη Σούδα, καθώς και ενεργό στρατηγική εστίαση στη στρατιωτική κινητικότητα μέσω των υποδομών παραχώρησης που ήδη διαχειρίζεται.

Τι σημαίνει αυτό για τους επενδυτές

Πέρα από το άμεσο μέγεθος του συγκεκριμένου έργου (€290 εκατ., σχετικά μικρό σε σχέση με τα μεγάλα έργα υποδομών που έχουν ήδη αναλυθεί, όπως ο Ε65 ή ο ΒΟΑΚ), η πραγματική αξία για τους εμπλεκόμενους ομίλους εντοπίζεται στη δημιουργία τεχνογνωσίας και credentials για μια αναδυόμενη αγορά αμυντικών υποδομών που αναμένεται να αποκτήσει ολοένα μεγαλύτερο βάρος στα επενδυτικά προγράμματα Ελλάδας και Ευρώπης τα επόμενα χρόνια — τάση που συνδέεται με τη γενικότερη αύξηση αμυντικών δαπανών στην ήπειρο.

«Απεριόριστα» δεδομένα με όρια: τι δείχνει η έκθεση της ΕΕΤΤ για τις πολιτικές ορθής χρήσης

Η εκρηκτική αύξηση της κατανάλωσης δεδομένων οδηγεί τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους σε αυστηρότερες πολιτικές ορθής χρήσης, με όρια στα unlimited πακέτα και μειώσεις ταχύτητας, παρά τις επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ σε δίκτυα νέας γενιάς.

Το μέγεθος του προβλήματος

Η νέα ετήσια Έκθεση Ανοικτού Διαδικτύου της ΕΕΤΤ δείχνει ότι η μέση κατανάλωση φτάνει πλέον τα 20 GB, με ανοδική τάση — στοιχείο που αναγκάζει τους παρόχους να αναζητούν τρόπους εξυπηρέτησης όλο και μεγαλύτερων όγκων κίνησης χωρίς υποβάθμιση ποιότητας. Η ανάπτυξη δικτύων 5G Stand Alone θεωρείται κρίσιμη προϋπόθεση ώστε να πάψουν να χρειάζονται περιορισμοί στα unlimited πακέτα.

Τα προγράμματα με πολιτικές ορθής χρήσης

Παρά τη συνολική μείωση προγραμμάτων με περιορισμούς, οι περιορισμοί στις υπηρεσίες FWA αυξήθηκαν σημαντικά — ένδειξη ότι η πίεση μεταφέρεται όλο και περισσότερο σε αυτή την κατηγορία υπηρεσιών.

Πώς λειτουργεί ο πιο συνηθισμένος μηχανισμός

Στα δορυφορικά προγράμματα, οι περιορισμοί ενεργοποιούνται μόνο σε περιόδους συμφόρησης δικτύου, ενώ στις υπόλοιπες τεχνολογίες εφαρμόζονται ανεξάρτητα από την κίνηση. Σε ορισμένα προγράμματα καρτοκινητής, μετά τα 300 GB η ταχύτητα περιορίζεται στα 4 Mbps. Επιπλέον, 12 προγράμματα περιορισμένου όγκου δεδομένων δεν διακόπτουν πλήρως την πρόσβαση μετά την εξάντληση του πακέτου, αλλά μειώνουν σημαντικά την ταχύτητα.

Τα παράπονα καταναλωτών

Τα στοιχεία προέρχονται από ΟΤΕ, Vodafone, Nova και Inalan, με τη συντριπτική πλειοψηφία των παραπόνων να αφορά ακόμη τους χρήστες σταθερού internet — παρότι σχεδόν όλες οι επιβεβαιωμένες αποκλίσεις στα κινητά δίκτυα αφορούσαν μικρές, όχι σημαντικές, διαφορές απόδοσης.

Οι πολιτικές ανά πρόγραμμα Vodafone

Ενδιαφέρον στοιχείο είναι η διαφοροποίηση ανάλογα με την ημερομηνία ενεργοποίησης της σύνδεσης στο Wireless Home — οι νεότερες συνδέσεις αντιμετωπίζουν αυστηρότερο περιορισμό (6 Mbps έναντι 8 Mbps), ένδειξη σταδιακής σύσφιξης των πολιτικών.

Η αντίστοιχη πολιτική της Nova

Η Nova εφαρμόζει πολιτική ορθής χρήσης στα unlimited all προγράμματα όταν η κατανάλωση ξεπεράσει τα 300 GB εντός του τιμολογιακού κύκλου, με την ταχύτητα να περιορίζεται στα 8 Mbps το μέγιστο.

Τι σημαίνει αυτό για την αγορά

Η εικόνα που σχηματίζεται δείχνει μια αγορά όπου η ζήτηση δεδομένων αυξάνεται ταχύτερα από την ικανότητα των παρόχων να την καλύψουν πλήρως χωρίς περιορισμούς, παρά τις σημαντικές επενδύσεις σε δίκτυα (όπως το επενδυτικό πρόγραμμα οπτικών ινών του ΟΤΕ που έχει ήδη αναλυθεί). Η μετάβαση σε 5G Stand Alone αναδεικνύεται ως το βασικό τεχνολογικό «κλειδί» για άρση αυτών των περιορισμών μεσοπρόθεσμα, κάτι που θα μπορούσε να λειτουργήσει και ως πρόσθετος καταλύτης επενδύσεων για τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους τα επόμενα χρόνια.

Ο δείκτης Big Mac: πώς ένα χάμπουργκερ «διαβάζει» τις νομισματικές ανισορροπίες 

Ένα χάμπουργκερ μπορεί να μην μοιάζει με εργαλείο οικονομικής ανάλυσης, όμως εδώ και τέσσερις δεκαετίες λειτουργεί ως ένας από τους πιο απλούς τρόπους ανάγνωσης των στρεβλώσεων της παγκόσμιας οικονομίας. Το Big Mac Index του Economist επανέρχεται στο προσκήνιο σε μια περίοδο όπου οι ΗΠΑ πιέζουν για πιο ισορροπημένες εμπορικές σχέσεις, η Κίνα υπερασπίζεται το αναπτυξιακό της μοντέλο και η Ευρώπη ανησυχεί για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της.

Από οικονομικό «αστείο» σε σημείο αναφοράς

Ο δείκτης δημιουργήθηκε το 1986 από τον Economist ως μια εναλλακτική προσέγγιση στη θεωρία ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης: αν ένα ίδιο προϊόν κοστίζει σημαντικά διαφορετικά σε δύο χώρες, τότε πιθανώς οι συναλλαγματικές ισοτιμίες δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική οικονομική αξία των νομισμάτων. Το Big Mac επιλέχθηκε λόγω παγκόσμιας αναγνωρισιμότητας και σχετικά σταθερών χαρακτηριστικών παραγωγής, ενώ η απλότητά του το μετέτρεψε σε εργαλείο που παρακολουθούν σήμερα επενδυτές, οικονομολόγοι και αναλυτές συναλλάγματος.

Τι δείχνει σήμερα ο δείκτης

Η απόκλιση αυτή δείχνει ότι ορισμένα νομίσματα εμφανίζονται σημαντικά υποτιμημένα ή υπερτιμημένα σε σχέση με την πραγματική τους αγοραστική δύναμη — με γουάν και γεν να ξεχωρίζουν για το μέγεθος της υποτίμησής τους έναντι του δολαρίου.

Η κριτική στον δείκτη — και γιατί παραμένει χρήσιμος 

Οι επικριτές σημειώνουν ότι καμία οικονομία δεν μπορεί να αποτυπωθεί μέσα από ένα μόνο προϊόν, καθώς η τιμή ενός Big Mac επηρεάζεται από μισθούς, ενοίκια και κόστος λειτουργίας που δεν ανταλλάσσονται εύκολα μεταξύ χωρών. Ωστόσο, το προϊόν περιλαμβάνει πάνω από 60 συστατικά και ενσωματώνει σημαντικό μέρος της τοπικής οικονομικής πραγματικότητας — γι' αυτό και τα αποτελέσματά του παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες με πιο σύνθετους δείκτες διεθνών οργανισμών, όπως αυτούς της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Η κινεζική διάσταση

Το υποτιμημένο γουάν έχει βοηθήσει την Κίνα να διατηρήσει ισχυρή εξαγωγική ανταγωνιστικότητα. Η Ευρώπη βλέπει πλέον αυτές τις ανισορροπίες ως απειλή για τη βιομηχανική της βάση — ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει χαρακτηρίσει την κατάσταση «μη βιώσιμη», ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγορεί επανειλημμένα τις ασιατικές οικονομίες για τεχνητά χαμηλές ισοτιμίες. Κατά διαστήματα επανέρχεται η συζήτηση για νέα συμφωνία τύπου Plaza Accord (δεκαετία 1980), ωστόσο οι πιθανότητες αντίστοιχης παγκόσμιας συνεννόησης σήμερα θεωρούνται περιορισμένες.

Η ισχυρότερη ισοτιμία δεν είναι πάντα λύση

Ο Economist επισημαίνει ότι μια απότομη ανατίμηση του γουάν θα μπορούσε να πλήξει την κινεζική ανάπτυξη και να ενισχύσει αποπληθωριστικές πιέσεις. Εναλλακτική διαδρομή θα ήταν η ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης, ώστε μισθοί και τιμές στην Κίνα να αυξηθούν ταχύτερα — έτσι το γουάν θα ενισχυόταν σε πραγματικούς όρους, ακόμη κι αν η ονομαστική ισοτιμία παρέμενε σταθερή.

Γιατί έχει σημασία για τη διεθνή οικονομία

Το ζήτημα των νομισματικών ανισορροπιών συνδέεται άμεσα με τις εμπορικές εντάσεις που διαμορφώνουν σήμερα το παγκόσμιο οικονομικό σκηνικό, από τις πολιτικές δασμών των ΗΠΑ έως τις ανησυχίες της ευρωπαϊκής βιομηχανίας για ανταγωνιστικότητα — θέμα που έχει ήδη αναδειχθεί σε προηγούμενες αναλύσεις σχετικά με τη θέση της Ευρώπης απέναντι σε Κίνα και ΗΠΑ στο πλαίσιο της ατζέντας ανταγωνιστικότητας του Ντράγκι. Όσο οι αγορές συναλλάγματος παραμένουν γεμάτες ανισορροπίες, ένα απλό χάμπουργκερ θα συνεχίσει να προσφέρει μια απλή αλλά αποκαλυπτική ματιά στην παγκόσμια οικονομία.