Πολιτική αβεβαιότητα και πιστωτική επέκταση

Στα τραπέζια των πρόσφατων roadshows των ελληνικών τραπεζών, οι ξένοι επενδυτές δεν ρώτησαν μόνο για κέρδη, κεφάλαια και μερίσματα. Η συζήτηση γύρισε επίμονα και στην πολιτική: τι θα γίνει μετά τις εθνικές εκλογές του 2027 και αν η χώρα θα βγάλει κυβέρνηση χωρίς χρονοτριβή. Το σενάριο που απασχολεί περισσότερο τους θεσμικούς είναι να μην προκύψει αυτοδύναμη λύση και να χρειαστούν διαβουλεύσεις για συνεργασίες ή ακόμη και δεύτερες κάλπες, μέσα σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον που έτσι κι αλλιώς κινείται με πολιτικές εντάσεις.

Το βασικό ερώτημα για τις τράπεζες είναι οικονομικό και όχι πολιτικό: αν μια παρατεταμένη περίοδος αβεβαιότητας οδηγήσει επιχειρήσεις και επενδυτές σε στάση αναμονής, τι θα γίνει με τα δάνεια. Η απάντηση έχει σημασία, γιατί η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, και ιδίως των μεγάλων, είναι ο κύριος μοχλός της πιστωτικής επέκτασης των εγχώριων τραπεζών. Λιγότερες επενδύσεις σημαίνουν λιγότερη ζήτηση για δάνεια.

Ο κίνδυνος είναι ο χρονισμός, όχι το Ταμείο Ανάκαμψης

Σε πρόσφατη ανάλυσή της η Eurobank Equities τοποθετεί τον κίνδυνο σε άλλο σημείο από αυτό που συνήθως συζητείται. Δεν βλέπει το μεγαλύτερο πρόβλημα στη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά στην ώρα που θα υλοποιηθούν τα επενδυτικά σχέδια. Αν οι διαπραγματεύσεις για κυβέρνηση συνεργασίας ή μια επαναληπτική εκλογική αναμέτρηση μετατοπίσουν χρονικά έργα και εκταμιεύσεις, η δραστηριότητα του 2027 θα επηρεαστεί.

Πόσο θα κόστιζε ένα επενδυτικό κράτημα

Για να μετρήσει το ενδεχόμενο, η χρηματιστηριακή δοκιμάζει ένα εναλλακτικό σενάριο, με επενδύσεις κατά 5% χαμηλότερες από τις αρχικές προβλέψεις στη χρονιά των εκλογών. Το αποτέλεσμα: περίπου μισή ποσοστιαία μονάδα λιγότερη ανάπτυξη και περίπου 0,36 μονάδες χαμηλότερη πιστωτική επέκταση.

Το σενάριο αυτό δεν είναι η κεντρική εκτίμηση του οίκου, που εξακολουθεί να υποθέτει ότι τα έργα και οι χρηματοδοτήσεις θα προχωρήσουν χωρίς καθυστερήσεις. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι ακόμη και με τις χειρότερες παραδοχές, οι τράπεζες χάνουν λιγότερο από την οικονομία στο σύνολό της: η πίεση στα δάνεια είναι μικρότερη από την πίεση στο ΑΕΠ.

Γιατί οι τράπεζες δεν πανικοβάλλονται 

Στα τραπεζικά επιτελεία η εκτίμηση είναι ότι υπάρχει μεγάλο απόθεμα επενδυτικών έργων σε αναμονή, το οποίο στηρίζει τη ζήτηση για χρηματοδότηση σε βάθος χρόνου, όποια κι αν είναι η πολιτική εξέλιξη. Η εικόνα αυτή συμφωνεί με τη διαπίστωση της Eurobank Equities για περιορισμένη επίπτωση στις χορηγήσεις.

Η πορεία των δανείων στις τέσσερις συστημικές

Η βασική πρόβλεψη της χρηματιστηριακής για τα εξυπηρετούμενα δάνεια των τεσσάρων μεγάλων τραπεζών παραμένει θετική, με ρυθμούς που αποκλιμακώνονται σταδιακά.

Η σταδιακή αποκλιμάκωση ερμηνεύεται ως ομαλοποίηση μετά τα πολύ υψηλά επίπεδα των προηγούμενων ετών και όχι ως ένδειξη επιβράδυνσης της αγοράς. Το κρίσιμο μέγεθος που θα κρίνει αν οι προβλέψεις θα επαληθευτούν είναι ο ρυθμός των επενδύσεων στην πραγματική οικονομία.

Τειρεσίας: Τα στοιχεία δανείων θα ενημερώνονται κάθε 15 ημέρες, αντί μηνιαία, με το νομοσχέδιο για τους servicers 

Το άρθρο 300 προσθέτει το άρθρο 35Α στον ν. 4972/2022. Και οι καθυστερήσεις και οι εξοφλήσεις θα καταγράφονται ταχύτερα, με νέες απαιτήσεις συστημάτων για τράπεζες και servicers

Σημαντική αλλαγή στον τρόπο παρακολούθησης της οικονομικής συμπεριφοράς νοικοκυριών και επιχειρήσεων φέρνει διάταξη του νομοσχεδίου για τους servicers: οι πιστωτές θα πρέπει να επικαιροποιούν τα στοιχεία που διαβιβάζουν στα αρχεία του Τειρεσία το αργότερο ανά 15 ημέρες. Σήμερα, σύμφωνα με τις δημοσιευμένες διαδικασίες του Τειρεσία, τα στοιχεία του Αρχείου Συγκέντρωσης Χορηγήσεων αποστέλλονται σε μηνιαία βάση.

ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ

Οι πιστωτές θα υποχρεούνται να διαβιβάζουν τα δεδομένα οικονομικής συμπεριφοράς και ταυτοποίησης με ακρίβεια και πληρότητα.

ΤΙ ΘΑ ΔΙΑΒΙΒΑΖΕΤΑΙ

Όταν ένας δανειολήπτης σταματήσει να εξυπηρετεί κανονικά τα δάνειά του, η μεταβολή θα πρέπει να περιλαμβάνεται στην αμέσως επόμενη επικαιροποίηση. Αντίστοιχα, μια μερική πληρωμή ληξιπρόθεσμης οφειλής ή η ένταξη σε ρύθμιση θα διαβιβάζεται χωρίς να περιμένει τον επόμενο μηνιαίο κύκλο.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΓΙΑ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΚΑΙ SERVICERS 

Η ρύθμιση αφορά και τη διαχείριση δανείων που έχουν μεταβιβαστεί ή βρίσκονται υπό εξειδικευμένες εταιρείες. Όταν ένας πιστωτής αναλαμβάνει τη διαχείριση απαιτήσεων, υποχρεούται να ενημερώνει τον διαχειριστή του αρχείου εντός 15 ημερών από την ανάληψη, προσδιορίζοντας τις απαιτήσεις. Η υποχρέωση αυτή έχει σημασία στα χαρτοφυλάκια κόκκινων δανείων, όπου οι μεταβιβάσεις και οι αλλαγές διαχειριστή δημιουργούν δυσκολίες στην έγκαιρη αποτύπωση των στοιχείων. Παράλληλα, η νέα συχνότητα δημιουργεί πρόσθετες απαιτήσεις στα πληροφοριακά συστήματα και στις διαδικασίες των πιστωτικών φορέων.

ΔΥΟ ΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΦΕΙΛΕΤΕΣ

Η συχνότερη καταγραφή δεν σημαίνει νέες κυρώσεις για τους δανειολήπτες.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Η αλλαγή φαίνεται τεχνική, αλλά μετακινεί τη λειτουργία της αγοράς πίστης. Με μηνιαία ενημέρωση, ένας οφειλέτης μπορούσε να βρίσκεται σε καθυστέρηση ή να έχει ήδη εξοφλήσει για αρκετές εβδομάδες χωρίς να φαίνεται στο αρχείο. Με δεκαπενθήμερη ενημέρωση, η εικόνα που βλέπει μια τράπεζα όταν αξιολογεί ένα αίτημα είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα. Αυτό βοηθά την ποιότητα της πιστοδότησης, ιδίως τη στιγμή που τα κόκκινα δάνεια έχουν αρχίσει να αυξάνονται ξανά.

Για τους servicers και τις τράπεζες, το κόστος είναι πραγματικό: συστήματα που διαβιβάζουν δεδομένα ανά 15 ημέρες, ακρίβεια στην αντιστοίχιση οφειλών που αλλάζουν χέρια, και ευθύνη για λάθη που θα φαίνονται ταχύτερα. Ο κλάδος των servicers, που ήδη προετοιμάζεται για αυστηρότερο πλαίσιο προβολής του Κώδικα Δεοντολογίας και για τις απαιτήσεις της AMLA, προσθέτει ένα ακόμη μέτωπο συμμόρφωσης.

Για τους δανειολήπτες, η επιλογή ανάμεσα στις δύο όψεις έχει πρακτική διάσταση. Όποιος σκοπεύει να ζητήσει δάνειο, χρήσιμο είναι να ελέγχει ότι οι πληρωμές και οι ρυθμίσεις του έχουν καταγραφεί. Και όποιος καθυστερεί να πληρώσει, ακόμη και για λίγες ημέρες, θα πρέπει να υπολογίζει ότι η μεταβολή θα φανεί πιο γρήγορα από ό,τι σήμερα.

Alpha Bank: Τριπλασιάστηκαν τα έσοδα από μισθώσεις ακινήτων, με το Skyline και τον Βοτανικό να μένουν ανοιχτά μέτωπα 

Έντονη κινητικότητα καταγράφεται στο χαρτοφυλάκιο ακινήτων της Alpha Bank, που αναδιοργανώνει τις εταιρείες διαχείρισης της ακίνητης περιουσίας της, κάνει νέες μισθώσεις και πωλήσεις και κρατά ανοιχτά μέτωπα σε σημαντικές συναλλαγές. Σύμφωνα με τις οικονομικές καταστάσεις του εννεαμήνου 2026, η αξία των επενδύσεων σε ακίνητα έφτασε τα 627 εκατ. ευρώ, από 574 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2025, ενώ τα έσοδα από μισθώσεις τριπλασιάστηκαν.

Η αύξηση των εσόδων αποδίδεται κυρίως σε νέες συμφωνίες μίσθωσης για ακίνητα που αποκτήθηκαν στα τέλη του 2025.

Skyline: Παραμένουν ανοιχτά 170 ακίνητα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η εξέλιξη της συναλλαγής Skyline, καθώς, σύμφωνα με τον ισολογισμό, δεν έχει ολοκληρωθεί η διάθεση 170 ακινήτων. Ο όμιλος έχει λάβει και εγκρίνει επιστολή πρόθεσης επενδυτή για την απόκτηση 144 ακινήτων, στην ίδια τιμή ανά ακίνητο με την αρχική πρόβλεψη, ενώ άλλα 26 προορίζονται για απευθείας πώληση σε τρίτους.

Παράλληλα, δώδεκα ακόμη ακίνητα με συνολική εύλογη αξία 10 εκατ. ευρώ μεταφέρθηκαν στην κατηγορία των προς πώληση περιουσιακών στοιχείων, μετά από προσφορές επενδυτών που έγιναν αποδεκτές. Πέντε από αυτά, αξίας 3 εκατ. ευρώ, είχαν ήδη πωληθεί μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου.

Συμμετοχές που περιμένουν

Στα περιουσιακά στοιχεία προς πώληση εμφανίζεται ακόμη η ΑΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε., με αξία 42 εκατ. ευρώ, εταιρεία που συνδέεται με τις εγκαταστάσεις στο Πλατυγιάλι Αστακού. Στις συγγενείς εταιρείες περιλαμβάνεται και η Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Ελαιώνα Α.Ε., με ποσοστό 50%, η οποία συνδέεται με το ημιτελές εμπορικό κέντρο του Μπάμπη Βωβού στον Βοτανικό. Οι οικονομικές καταστάσεις δεν καταγράφουν κάποια νέα συμφωνία αξιοποίησης για το ακίνητο αυτό.

Αναδιάρθρωση στο real estate

Ο όμιλος προχωρά σε ευρύτερη αναδιοργάνωση της δραστηριότητάς του στα ακίνητα, με τη δημιουργία ειδικού Τομέα Επενδυτικών Ακινήτων και τη συγκέντρωση των ακινήτων που έχουν περιέλθει στην κατοχή του σε εξειδικευμένες εταιρικές δομές. Η κίνηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο που οι τράπεζες επιταχύνουν την αξιοποίηση των ακινήτων τους, είτε με μισθώσεις είτε με πωλήσεις σε επενδυτές.

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην ολοκλήρωση των εκκρεμών μεταβιβάσεων του Skyline, στην τύχη των συμμετοχών που παραμένουν προς πώληση και στον τρόπο με τον οποίο η Alpha Bank θα αξιοποιήσει το αυξανόμενο χαρτοφυλάκιο επενδυτικών ακινήτων της.

Binance: Η μεγαλύτερη κλοπή στην ιστορία των κρυπτονομισμάτων, με ζημιά 6,3 δισ. δολαρίων, φέρνει στο φως ξανά τα μεγάλα σκάνδαλα του κλάδου

Η παραβίαση ασφαλείας στη Binance, το μεγαλύτερο ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων στον κόσμο, έχει εκτιμώμενο οικονομικό αντίκτυπο 6,3 δισ. δολαρίων και αποτελεί τη μεγαλύτερη κλοπή ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων που έχει καταγραφεί ποτέ. Η αγορά κρυπτονομισμάτων αξίζει πάνω από 3 τρισ. δολάρια και πάνω από 300 εκατ. άνθρωποι κατέχουν κάποια μορφή ψηφιακού νομίσματος. Για έναν κλάδο που έχει ξαναβρεθεί αντιμέτωπος με μεγάλες κλοπές, το νέο περιστατικό επαναφέρει το ερώτημα πόσο ασφαλή είναι τα κεφάλαια των πελατών.

Τι γνωρίζουμε για την επίθεση

Η Binance ανακοίνωσε ότι συνεργάστηκε με εταίρους της για να παγώσει τα περιουσιακά στοιχεία που επηρεάστηκαν, εντοπίζοντας μέχρι στιγμής περίπου 3 δισ. δολάρια. Για τα υπόλοιπα 3,3 δισ. δολάρια δεν έχει δοθεί νεότερη ενημέρωση. Η συνιδρύτρια της εταιρείας, Γι Χε, διαβεβαίωσε ότι η Binance θα καλύψει όλες τις απώλειες που προκάλεσε η επίθεση.

Το προηγούμενο ρεκόρ ανήκε στο ανταλλακτήριο Bybit, που έπεσε θύμα κυβερνοεπίθεσης τον Φεβρουάριο του 2025 με κλοπή 1,5 δισ. δολαρίων. Τότε τα κρυπτονομίσματα αφαιρέθηκαν από ένα cold wallet Ether, δηλαδή ψηφιακό πορτοφόλι που συνήθως λειτουργεί εκτός διαδικτύου και θεωρείται ασφαλέστερο. 

Οι μεγάλες απάτες: πάνω από 27 δισ. δολάρια σε απώλειες

Έρευνα της Comparitech σε βάσεις δεδομένων καταγράφει τις μεγαλύτερες απάτες τύπου rug pull και άλλες υποθέσεις εξαπάτησης. Οι συνολικές απώλειες από απάτες στα κρυπτονομίσματα και στα NFT ξεπερνούν τα 27 δισ. δολάρια και συνεχίζουν να αυξάνονται. Η πιο συνηθισμένη μορφή είναι οι δημιουργοί ενός νέου νομίσματος να αποσύρουν ξαφνικά τα κεφάλαια των επενδυτών πριν ολοκληρωθεί το εγχείρημα, ή οι διαχειριστές πλατφορμών να εξαφανίζονται με τα χρήματα των πελατών. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν τα συστήματα πυραμίδας, οι παγίδες τύπου honeypot και η πλαστοπροσωπία μέσω απομίμησης γνωστών νομισμάτων.

Οι κυβερνοεπιθέσεις που έμειναν στην ιστορία

Εκτός από τις απάτες, ο κλάδος έχει πληγεί από σειρά μεγάλων χακαρισμάτων.

Το DeFi είναι οικοσύστημα όπου οι χρήστες δανείζουν, δανείζονται και αποταμιεύουν με ψηφιακά νομίσματα, χωρίς τους παραδοσιακούς διαμεσολαβητές όπως οι τράπεζες. Η επίθεση στη Coincheck έδειξε και τον κίνδυνο της φύλαξης μεγάλων ποσών σε πορτοφόλια που είναι συνδεδεμένα στο διαδίκτυο.

Η Ελλάδα που παρά λίγο γινόταν ευρωπαϊκή έδρα της Binance

Η Binance είχε επιλέξει την Ελλάδα ως έδρα για να δραστηριοποιηθεί στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και είχε καταθέσει αίτηση ήδη από το 2025. Η Τράπεζα της Ελλάδος αρνήθηκε να χορηγήσει άδεια, κρίνοντας ότι η αίτηση δεν συμμορφωνόταν με όλες τις διατάξεις του νομοθετικού και εποπτικού πλαισίου.

Η εταιρεία είχε ήδη δηλώσει ένοχη στις ΗΠΑ. Το 2023 η Binance και ο ιδρυτής της, Τσανγκπένγκ Τσάο, ομολόγησαν παραβιάσεις της νομοθεσίας κατά του ξεπλύματος χρήματος, που επέτρεψαν στο ανταλλακτήριο να εξελιχθεί σε παγκόσμιο κόμβο διακίνησης παράνομου χρήματος. Πλήρωσαν πρόστιμο ρεκόρ 4,3 δισ. δολαρίων.

Η στάση της ΕΚΤ

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κρατά δύσπιστη έως εχθρική στάση απέναντι στα κρυπτονομίσματα. Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει πει επανειλημμένα ότι το Bitcoin δεν θα μπει στα αποθέματα των κεντρικών τραπεζών της ηπείρου, επικαλούμενη τις υποψίες για ξέπλυμα και άλλες εγκληματικές δραστηριότητες. Έχει επίσης χαρακτηρίσει τα κρυπτονομίσματα κερδοσκοπικό και άχρηστο εργαλείο που χρησιμοποιείται από εγκληματίες. Η ΕΚΤ ζητά παγκόσμιους κανόνες για τα κρυπτοπεριουσιακά στοιχεία, τόσο για την προστασία των καταναλωτών όσο και για να κλείσουν τα περιθώρια ξεπλύματος και χρηματοδότησης τρομοκρατίας.

Το Bitcoin: από κλάσματα του σεντ σε κορυφές και συντριβές

Η τιμή του Bitcoin χαρακτηρίζεται από ακραίες διακυμάνσεις. Ξεκίνησε το 2009 από κλάσματα του σεντ και έφτασε σε ιστορικό υψηλό 126.000 δολαρίων τον Οκτώβριο του 2025. Ακολούθησε διόρθωση περίπου 50%, με πτώση στα 78.000 δολάρια στις αρχές Σεπτεμβρίου 2026, και σήμερα κινείται γύρω στα 76.000 δολάρια.

Το 2021 ήταν χρονιά τεράστιας αστάθειας, με κεφαλαιοποίηση πάνω από 1 τρισ. δολάρια την άνοιξη, κατακόρυφη πτώση το καλοκαίρι και νέο ρεκόρ το φθινόπωρο. Το 2022 ακολούθησε νέα συντριβή, με την κατάρρευση του οικοσυστήματος Terra/LUNA και του ανταλλακτηρίου FTX.