|
Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν: Τι αλλάζει για αγορές και οικονομία — και
τι παραμένει ανοιχτό
Τέσσερις μεγάλοι οίκοι αναλύουν τι σημαίνει η προοπτική
ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ. Η βασική γραμμή είναι
κοινή: μεγάλη ανακούφιση, αλλά όχι ανεμπόδιστο ράλι. Οι
κεντρικές τράπεζες παραμένουν ο άγνωστος Χ.
Τι λένε οι οίκοι
Deutsche Bank: Κλείνει την προτίμηση αμερικανικών έναντι
ευρωπαϊκών μετοχών — επιστρέφει σε ουδέτερη. Η ευαισθησία
της Ευρώπης στο κλείσιμο του Ορμούζ ήταν ένας βασικός λόγος
για το overweight ΗΠΑ. Αυτός ο λόγος εξασθενεί. Οι
καταναλωτικοί κλάδοι — αυτοκίνητα, βασικά αγαθά, πολυτέλεια
— που είχαν πληγεί περισσότερο μπορούν να ανακάμψουν.
Barclays: Η ευρωπαϊκή τακτική ασυμμετρία είναι πλέον
καλύτερη. Το rotation από τεχνολογία σε άλλους κλάδους
ευνοεί ήδη την Ευρώπη. Αν πέσουν και οι τιμές πετρελαίου, η
περιοχή που πλήγηκε περισσότερο από τον στασιμοπληθωρισμό
κερδίζει περισσότερο από την αναστροφή του.
Capital Economics: Προσοχή. Δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες
λεπτομέρειες για τη συμφωνία. Οι αγορές πετρελαίου θα
χρειαστούν χρόνο να ομαλοποιηθούν ακόμα και μετά το άνοιγμα.
Και η Fed, η BoE και η BoJ συνεδριάζουν αυτή την εβδομάδα —
μπορούν εύκολα να «χαλάσουν το πάρτι» με τις αποφάσεις τους.
Société Générale: Το MoU είναι πλαίσιο, όχι τελική συμφωνία
— υπάρχουν 60 ημέρες διαπραγμάτευσης και τρία σημεία
αποτυχίας. Αλλά το βασικό σενάριο μετατοπίζεται από
«κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού» σε «ανθεκτική ανάπτυξη,
επίμονος πληθωρισμός».
Τι αλλάζει — και τι δεν αλλάζει
Τι αλλάζει
|
Τι παραμένει
|
Ο χειρότερος πτωτικός κίνδυνος (πετρέλαιο $100–160)
απομακρύνεται
|
Ο πληθωρισμός που κινείται ήδη στο σύστημα δεν
σταματά
|
Brent κατευθύνεται προς ~$80 έως τέλος 2026
|
ΗΠΑ, Ταϊβάν, Κορέα παραμένουν σε καλύτερη θέση λόγω
ΤΝ
|
Κίνδυνος επιθετικής σύσφιξης κεντρικών τραπεζών
μειώνεται
|
Κεντρικές τράπεζες: «διακράτηση ή μέτρια σύσφιξη» —
όχι χαλάρωση
|
Ευρωπαϊκές μετοχές ανακτούν σχετική ελκυστικότητα
|
ΤΝ βραχυπρόθεσμα πληθωριστική — τα κέρδη
παραγωγικότητας δεν είναι ακόμα ορατά
|
Το σημείο που μετράει
Η συμφωνία — αν υπογραφεί στις 19 Ιουνίου στην Ελβετία — δεν
είναι λύση. Είναι αφαίρεση του χειρότερου σεναρίου. Αυτό
είναι σημαντικό. Αλλά ο πληθωρισμός που έχει ήδη ενσωματωθεί
στην ενέργεια, τα λιπάσματα, τα τρόφιμα και τις αλυσίδες
εφοδιασμού δεν εξαφανίζεται με μια υπογραφή. Και οι
κεντρικές τράπεζες παρακολουθούν — και δεν έχουν ακόμα
αποφασίσει τι θα κάνουν με αυτό.
Motor
Oil:
Το πράσινο υδρογόνο παίρνει σάρκα και οστά
Η μονάδα πράσινου υδρογόνου της Motor Oil στους Αγίους
Θεοδώρους οδεύει προς ολοκλήρωση έως τέλος Αυγούστου, εντός
χρονοδιαγράμματος και εντός του πλαισίου χρηματοδότησης από
το Ταμείο Ανάκαμψης (111,7 εκατ. ευρώ). Αμέσως μετά
ακολουθεί commissioning, με στόχο παραγωγή ανανεώσιμου
αερίου από το 2027.
Η εγκατάσταση — 50 MW ισχύος, ~7.500 τόνοι υδρογόνου ετησίως
— θα είναι η πρώτη βιομηχανικής κλίμακας στη ΝΑ Ευρώπη,
γεγονός που δεν πέρασε απαρατήρητο από τους ευρωπαϊκούς
χρηματοδοτικούς μηχανισμούς (βλ. και πρόγραμμα Ephyra, 18
εκατ.).
Οι πρώτες ποσότητες θα πάνε στην «κοιλάδα υδρογόνου» γύρω
από το διυλιστήριο, μέσω του ευρωπαϊκού Trieres — τρία
λεωφορεία κυψελών καυσίμου για τον ΟΣΥ, οχήματα Ολυμπίας
Οδού και Δήμου Λουτρακίου. Πιλοτικό, αλλά με σαφή ορίζοντα:
ο ΟΣΥ έχει δεσμεύσει ήδη 80 εκατ. για 50 επιπλέον λεωφορεία.
Σημαντικό μέρος της παραγωγής θα απορροφηθεί από το ίδιο το
διυλιστήριο, αντικαθιστώντας «γκρι» υδρογόνο από φυσικό
αέριο — εξοικονόμηση ~9.000 τόνων CO₂ ετησίως. Εξετάζεται
επίσης cold ironing στον Πειραιά μέσω ΟΛΠ.
Η επόμενη κίνηση: το πρότζεκτ IRIS (127 εκατ.), που
συνδυάζει δέσμευση CO₂ με πράσινο υδρογόνο για παραγωγή
συνθετικής μεθανόλης — καύσιμο με τεράστια ζήτηση στη
ναυτιλία.
Παράλληλα, μέσω της κοινοπραξίας Hellenic Hydrogen με τη
ΔΕΗ, το έργο North-1 στο Αμύνταιο (50-100 MW, με δυνατότητα
200 MW) εξασφάλισε 22 εκατ. από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα
Υδρογόνου. Τελική επενδυτική απόφαση αναμένεται αρχές
φθινοπώρου.
Η Motor Oil χτίζει μεθοδικά ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα
υδρογόνου — από την παραγωγή ως τη χρήση. Τα χρήματα είναι
εξασφαλισμένα, το χρονοδιάγραμμα τηρείται. Αυτό που μένει να
αποδειχθεί είναι αν η αγορά θα είναι έτοιμη να απορροφήσει
το προϊόν όταν έρθει η ώρα.
HELLENiQ
ENERGY
– Chevron:
η Block
10 συμπληρώνει το παζλ
Η Chevron μπαίνει στο Block 10 — το θαλάσσιο οικόπεδο
ανοικτά του Κυπαρισσιακού Κόλπου στο Νότιο Ιόνιο — με
ποσοστό 70% και ρόλο Operator. Η HELLENiQ ENERGY κρατά το
30%. Η συμφωνία δεν είναι απλώς μια ακόμη είσοδος σε
παραχώρηση· είναι η ολοκλήρωση ενός χαρτοφυλακίου.
Με το Block 10, η Chevron συμμετέχει πλέον σε πέντε
παραχωρήσεις με θυγατρικές της HELLENiQ στην Ελλάδα — όλες
στο νότιο Ιόνιο. Αυτό δημιουργεί ενιαία ερευνητική περιοχή
με κοινό operator, κοινές σεισμικές βάσεις δεδομένων και
δυνατότητα συνεργιών που δεν υπάρχουν όταν τα οικόπεδα είναι
διασκορπισμένα.
Το Block 10 δεν ξεκινά από μηδέν: βρίσκεται στη 2η
ερευνητική φάση, με ολοκληρωμένες γεωλογικές,
περιβαλλοντικές και σεισμικές μελέτες (2D και 3D). Η Chevron
δεν αγόρασε αγνώστου περιεχομένου — αγόρασε αξιολογημένο
δυναμικό.
Παράμετρος
|
Στοιχείο
|
Τοποθεσία
|
Νότιο Ιόνιο — Κυπαρισσιακός Κόλπος
|
Φάση
|
2η ερευνητική
|
Chevron
|
70% — Operator
|
HELLENiQ ENERGY
|
30%
|
Συνολικές παραχωρήσεις Chevron/HELLENiQ
|
5
|
Σεισμικές έρευνες
|
2D + 3D ολοκληρωμένες
|
Η μείωση του ποσοστού της HELLENiQ από 100% σε 30% δεν είναι
υποχώρηση — είναι φυσικά στρατηγική κίνηση. Μπαίνει ένας
κολοσσός με τεχνογνωσία και κεφάλαια, μοιράζεται το
ερευνητικό ρίσκο, και ανοίγει ο δρόμος για επόμενα στάδια
που η HELLENiQ δεν θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει μόνη της σε
ανταγωνιστικούς χρόνους.
Αυτό που χτίζεται στο Ιόνιο δεν είναι απλώς ένα ερευνητικό
πρόγραμμα. Είναι η υποδομή για μια πιθανή μεγάλη ενεργειακή
ανακάλυψη — με τον σωστό εταίρο στη θέση του Operator.
Deutsche
Bank:
Ευρωπαϊκά εταιρικά ομόλογα σε πίεση — τα spreads
θα διευρυνθούν πριν το τέλος του 2026
Ακόμα και αν ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, η Deutsche Bank
βλέπει επίμονους αντίθετους ανέμους για τα ευρωπαϊκά
εταιρικά ομόλογα. Και η σύγκριση με το 2022 — την τελευταία
φορά που η Ευρώπη αντιμετώπισε ενεργειακό σοκ — δεν είναι
ενθαρρυντική.
Οι προβλέψεις για τα spreads
Κατηγορία
|
Τρέχον spread
|
Εκτίμηση τέλος 2026
|
Διεύρυνση
|
Ευρώ Investment Grade
|
~75 μ.β.
|
~95 μ.β.
|
+20 μ.β.
|
Ευρώ High Yield (junk)
|
~268 μ.β.
|
~345 μ.β.
|
+77 μ.β.
|
Δολάριο Investment Grade
|
~72 μ.β.
|
~82 μ.β.
|
+10 μ.β.
|
Δολάριο High Yield
|
—
|
—
|
+39 μ.β.
|
Η Ευρώπη δέχεται πολύ μεγαλύτερη πίεση από τις ΗΠΑ — και η
ασσυμετρία αυτή αντικατοπτρίζει δομικά μειονεκτήματα, όχι
μόνο γεωπολιτική έκθεση.
Γιατί δεν είναι σαν το 2022
Τότε οι ευρωπαϊκές εταιρείες άντεξαν το ενεργειακό σοκ χάρη
σε δύο παράγοντες: ανακαμπτουσες αγορές εργασίας μετά την
πανδημία και διευκολυντική ΕΚΤ. «Κανένα από αυτά δεν ισχύει
σήμερα» — Deutsche Bank.
Σήμερα η ΕΚΤ αυξάνει επιτόκια, η ανεργία δεν έχει πού να
πέσει περισσότερο, και οι αντίθετοι άνεμοι συσσωρεύονται:
ασταθής πληθωρισμός, αυξημένο κόστος αποστολής, ελλείψεις
τσιπ μνήμης που επηρεάζουν κυκλικούς τομείς, αβεβαιότητα
δασμών.
Το κρίσιμο σημείο στα junk ομόλογα
Στον ευρωπαϊκό χώρο υποεπενδυτικής βαθμίδας, οι εταιρείες με
αξιολόγηση single-B αντιμετωπίζουν λήξεις πολύ πάνω από τους
ιστορικούς μέσους τα επόμενα 2–3 χρόνια. Και το 44% αυτών θα
γυρίσει σε αρνητική ελεύθερη ταμειακή ροή αν το συνολικό
κόστος χρηματοδότησης αυξηθεί κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.
Η θέση της Deutsche Bank
Ο οίκος έχει ήδη μειώσει το βάρος των πιστωτικών τίτλων σε
ευρώ έναντι αυτών σε δολάριο στις παγκόσμιες κατανομές του.
Το μήνυμα: η συμφωνία για τον Ορμούζ μπορεί να αφαιρεί το
χειρότερο σενάριο, αλλά δεν εξαλείφει τους δομικούς
κινδύνους. Για τα ευρωπαϊκά εταιρικά ομόλογα, το υπόλοιπο
του 2026 απαιτεί «μεγαλύτερη διασπορά και κάποια διεύρυνση
των spread» — ανεξάρτητα από το τι θα συμβεί στην Ελβετία
την Παρασκευή.
ΕΚΤ και
private
credit:
η εποπτεία σφίγγει
Η ΕΚΤ διπλασιάζει τον αριθμό των τραπεζών που καλύπτει η
έρευνά της για την έκθεση στο private credit — από 12 σε
πάνω από 20. Οι τράπεζες με ουσιαστική έκθεση θα υποβάλλουν
στοιχεία σε ετήσια βάση. Το μήνυμα είναι σαφές: ο κλάδος
μπαίνει στο μικροσκόπιο.
Η αφορμή δεν είναι τυχαία. Τους τελευταίους μήνες ορισμένα
private credit funds έχουν επιβάλει περιορισμούς στις
αναλήψεις επενδυτών — κλασικό σήμα πίεσης ρευστότητας. Η ΕΚΤ
ανησυχεί όχι τόσο για το μέγεθος των ανοιγμάτων, όσο για το
αν οι τράπεζες τα καταγράφουν σωστά.
Στην Ευρώπη, τέσσερις τράπεζες συγκεντρώνουν σχεδόν τα δύο
τρίτα της συνολικής έκθεσης:
Τράπεζα
|
Χώρα
|
Σχετικό μερίδιο έκθεσης
|
Deutsche Bank
|
Γερμανία
|
✦
|
Barclays
|
Βρετανία
|
✦
|
BNP Paribas
|
Γαλλία
|
✦
|
HSBC
|
Βρετανία
|
✦
|
Σύνολο 4
|
—
|
~⅔ της ευρωπαϊκής έκθεσης
|
Τα καταγεγραμμένα ανοίγματα αντιστοιχούν στο 2,3% των
δανείων — ποσοστό που χαρακτηρίζεται «διαχειρίσιμο». Λέξη
που, στη γλώσσα των εποπτών, συνήθως σημαίνει ακόμα.
Το βαθύτερο πρόβλημα δεν είναι το μέγεθος. Είναι η
ορατότητα. Όπως το διατύπωσε η Sharon Donnery, μέλος του
Εποπτικού Συμβουλίου: «Το βασικό ζήτημα δεν είναι μόνο το
μέγεθος των ανοιγμάτων, αλλά και η ικανότητα των τραπεζών να
τα καταγράφουν σωστά». Επικαλυπτόμενες εκθέσεις με funds,
αθέατες συγκεντρώσεις κινδύνου, αλυσίδες μετάδοσης που δεν
χαρτογραφούνται — αυτά είναι τα στοιχεία που κρατούν τους
επόπτες άγρυπνους.
Η βιομηχανία private credit αξίζει σήμερα 1,8 τρισ. δολάρια
και έχει αναπτυχθεί εν μέρει ακριβώς επειδή λειτουργούσε έξω
από το ρυθμιστικό πλαίσιο — διοχετεύοντας πιστώσεις σε πιο
επικίνδυνα τμήματα της οικονομίας που οι παραδοσιακές
τράπεζες δεν άγγιζαν. Τώρα το πλαίσιο έρχεται να τη βρει.
Και φέρνει μαζί του ερωτήσεις που κανείς δεν έχει απαντήσει
ακόμα.
Μουντιάλ και
prediction
markets:
ένα ρεκόρ που μιλάει από μόνο του
Στις 12 Ιουνίου, την ημέρα που οι ΗΠΑ αντιμετώπισαν την
Παραγουάη στη φάση των ομίλων, τα prediction markets
κατέγραψαν ημερήσιο όγκο συναλλαγών 4,8 δισ. δολαρίων — νέο
ιστορικό ρεκόρ. Την προηγούμενη ημέρα, με το άνοιγμα του
τουρνουά, ο όγκος είχε ανέλθει σε 2,2 δισ. Διπλασιάστηκε σε
24 ώρες.
Για σύγκριση: το Super Bowl, το μεγαλύτερο μονό αθλητικό
γεγονός στις ΗΠΑ, είχε παράγει 1,4 δισ. σε όγκο. Το Μουντιάλ
το ξεπέρασε ήδη από την πρώτη μέρα — και ο τουρνουά
βρίσκεται ακόμα στη φάση των ομίλων.
Τα Polymarket (αμερικανική πλατφόρμα) και Kalshi κατέχουν
την πρώτη και δεύτερη θέση στον κλάδο. Το τι θα συμβεί στα
νοκ-άουτ είναι εύκολο να το φανταστεί κανείς.
Τα prediction markets δεν είναι πια παιχνίδι περιθωρίου.
Πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα: Θράκη και Νότια Εύβοια
αναδεικνύονται — αλλά η σεισμικότητα θέτει τους κανόνες
Για πρώτη φορά, η Ελλάδα έχει μια τεχνικά τεκμηριωμένη
προκαταρκτική ανάλυση για το πού θα μπορούσε να χτιστεί
πυρηνικός σταθμός. Η μελέτη της Athlos Energy σε συνεργασία
με την αμερικανική Cambrian Nuclear δεν προτείνει θέση —
αλλά χαρτογραφεί το τοπίο.
Τα βασικά ευρήματα
Υπό τα αυστηρότερα σεισμικά κριτήρια για μεγάλους
συμβατικούς αντιδραστήρες, δύο περιοχές ξεχωρίζουν: Θράκη
και Νότια Εύβοια.
Αν εφαρμοστούν ενισχυμένες τεχνικές προδιαγραφές — όπως
κάνουν χώρες με υψηλή σεισμικότητα (Ιαπωνία, Τουρκία) — το
φάσμα διευρύνεται σε Δυτική, Κεντρική και Ανατολική
Μακεδονία, καθώς και Κεντρική Ελλάδα.
Για μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMRs) — που έχουν
υψηλότερα σεισμικά όρια σχεδιασμού και μειωμένες ανάγκες
ψυκτικού νερού — οι επιλέξιμες περιοχές διευρύνονται
περαιτέρω: Δυτική Ελλάδα, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία,
Πελοπόννησος, επιλεγμένα νησιά.
Ο βασικός περιοριστικός παράγοντας
Η Ελλάδα είναι από τις πιο σεισμικά ενεργές χώρες στην
Ευρώπη. Αυτό δεν αποκλείει την πυρηνική ενέργεια — αλλά
θέτει αυστηρούς κανόνες για το πού και πώς. Η μελέτη
χρησιμοποίησε κριτήρια του ΙΑΕΑ, της αμερικανικής Επιτροπής
Ατομικής Ενέργειας και του Electric Power Research Institute
— με λεπτομέρεια ανάλυσης μερικών δεκάδων μέτρων.
Τι είναι και τι δεν είναι αυτή η μελέτη
Η Athlos Energy το διευκρινίζει ρητά: δεν πρόκειται για
πρόταση θέσης ή για απόφαση κατασκευής. Είναι η πρώτη
τεκμηριωμένη βάση για να μετακινηθεί η συζήτηση για την
πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα από το θεωρητικό στο θεσμικό
επίπεδο. Αναλυτικά αποτελέσματα θα παρουσιαστούν μετά το
καλοκαίρι σε ειδική εκδήλωση.
Στο ευρύτερο πλαίσιο της ενεργειακής συζήτησης — όπου η
Ελλάδα αντιμετωπίζει προβλήματα αποθήκευσης ΑΠΕ,
curtailments και εξάρτηση από φυσικό αέριο — η μελέτη αυτή
έρχεται τη σωστή στιγμή. Το ερώτημα δεν είναι πλέον «αν» η
χώρα θα εξετάσει σοβαρά την πυρηνική ενέργεια — αλλά «πότε»
και «πού».
Κινεζικά ομόλογα: το καταφύγιο που κανείς δεν περίμενε
Από τότε που ξέκινησε ο πόλεμος στο Ιράν, τα κινεζικά
κρατικά ομόλογα (CGBs) έχουν αναδειχθεί σε ένα από τα λίγα
assets που κάνουν αυτό που υπόσχονται: να προστατεύουν
κεφάλαια. Ενώ οι αποδόσεις στις ΗΠΑ, Βρετανία, Ευρώπη και
Ιαπωνία εκτοξεύτηκαν 35-60 μονάδες βάσης από τον Μάρτιο, οι
αντίστοιχες κινεζικές μειώθηκαν κατά 8 μονάδες.
Το κλειδί δεν είναι η απόδοση — τα 10ετή CGBs βρίσκονται στο
1,75%, κάτω ακόμα και από τα ιαπωνικά. Είναι η σχεδόν
μηδενική συσχέτιση με τις δυτικές αγορές. Για έναν
διαχειριστή που ψάχνει διαφοροποίηση ή κεφαλαιακή διατήρηση,
αυτό έχει αξία ανεξάρτητα από το επιτόκιο κουπονιού.
Το Μάιο, ξένοι επενδυτές αγόρασαν κινεζικά ομόλογα για πρώτη
φορά από τον Απρίλιο του 2025. Τα ξένα χαρτοφυλάκια στην
κινεζική interbank αγορά ανέβηκαν σε 3,21 τρισ. γουάν (475
δισ. δολ.) από 3,12 τρισ. τον προηγούμενο μήνα.
Υπάρχουν δομικοί λόγοι που αυτή η συμπεριφορά διατηρείται:
χαμηλές πληθωριστικές πιέσεις, χαλαρή κεντρική τράπεζα,
άφθονη εγχώρια ρευστότητα και αυστηροί κεφαλαιακοί έλεγχοι
που κρατούν το χρήμα εντός συνόρων. Το τελευταίο στοιχείο
είναι κρίσιμο: αποτρέπει τη φυγή κεφαλαίων που ταλαιπώρησε
για χρόνια την Ιαπωνία.
Ο χρυσός, ο άλλος παραδοσιακός «ασφαλής τόπος», έχει χάσει
~25% από τα υψηλά Ιανουαρίου. Τα κινεζικά ομόλογα απέδωσαν
+1,26% φέτος. Τα αμερικανικά αντίστοιχα -2,57%.
Η αναδιάταξη χαρτοφυλακίων που βλέπουμε τώρα δεν είναι
τακτικής φύσης.
|