Τα βλέμματα στην S&P

Ο αναλυτής του οίκου για την Ελλάδα δεν έχει εκδώσει νέα έκθεση εδώ και 12 μήνες. Σήμερα είναι η πρώτη πλήρης τοποθέτησή του από τον Απρίλιο του 2025

Στο report του Samuel Tilleray, του αρμόδιου αναλυτή της S&P για την Ελλάδα, είναι στραμμένο το ενδιαφέρον της αγοράς σήμερα. Η δημοσίευση προγραμματίζεται για το βράδυ της Παρασκευής 23 Οκτωβρίου. Ο οίκος δεν έχει εκδώσει νέα έκθεση για την ελληνική οικονομία εδώ και δώδεκα μήνες, και τον περασμένο Απρίλιο δεν προχώρησε σε αναθεώρηση, οπότε το κείμενο αυτό θα είναι η πρώτη ουσιαστική του τοποθέτηση σε βάθος χρόνου.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ S&P ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Σε τρία χρόνια ο οίκος έκανε μία μόνο κίνηση, δείχνοντας συστηματική προσοχή. Αυτό αποτελεί και το κύριο επιχείρημα για το βασικό σενάριο, που είναι η διατήρηση του BBB.

ΤΙ ΘΑ ΛΑΒΕΙ ΥΠΟΨΗ Η S&P

Ο αναλυτής έχει ξεκαθαρίσει ότι μια αναβάθμιση προϋποθέτει περαιτέρω μείωση των ανισορροπιών στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών, δηλαδή μικρότερη εξάρτηση από τις εισαγωγές. Σε αυτό το σημείο η Ελλάδα δεν έχει σημειώσει αποφασιστική πρόοδο, άρα η πλήρης αναβάθμιση φαίνεται απίθανη.

ΤΟ ΕΝΔΙΑΜΕΣΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: ΑΛΛΑΓΗ OUTLOOK

Η στρατηγική της Αθήνας για πρόωρη αποπληρωμή του χρέους μπορεί να επηρεάσει θετικά τον οίκο. Μια πιθανή κίνηση είναι η αναθεώρηση του outlook από «σταθερό» σε «θετικό», που δεν αλλάζει τη βαθμολογία, αλλά στέλνει σήμα ότι η επόμενη κίνηση θα είναι προς τα πάνω.

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Η Παρασκευή δεν είναι σημαντική επειδή αναμένεται αλλαγή βαθμολογίας. Είναι σημαντική επειδή η αγορά τον Οκτώβριο ψάχνει μια θετική είδηση. Μετά από τη διόρθωση του Χρηματιστηρίου, τη γαλλική αναταραχή και την άνοδο των αποδόσεων, ένα θετικό outlook θα έδινε ένα απτό σήμα ότι η ελληνική πιστοληπτική πορεία συνεχίζεται, ανεξάρτητα από το εξωτερικό περιβάλλον.

Υπάρχει και μια ειρωνεία στη συγκυρία: την ίδια ημέρα (23 Οκτωβρίου) η Moody's αξιολογεί τη Γαλλία. Η Ελλάδα και η Γαλλία, που πριν δέκα χρόνια βρίσκονταν σε εντελώς αντίθετες θέσεις, θα κριθούν από οίκους αξιολόγησης μέσα στο ίδιο εικοσιτετράωρο, με την Ελλάδα να αναμένει διατήρηση ή βελτίωση και τη Γαλλία να αναμένει υποβάθμιση.

Για τις τράπεζες και τις εισηγμένες, ένα θετικό outlook σημαίνει χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης, αφού οι αναβαθμίσεις της χώρας μεταφέρονται στα ομόλογα τραπεζών και επιχειρήσεων. Μια διατήρηση του σταθερού outlook δεν θα έβλαπτε, αλλά θα έδινε λιγότερα επιχειρήματα στο φθινοπωρινό ράλι.

GSI: ο Φιντάν δηλώνει ότι η Άγκυρα δεν αντιτίθεται — ζητά γραπτή ενημέρωση, όχι άδεια

Νέα δεδομένα, που μένει να αποκωδικοποιηθούν, δημιουργούν οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ότι η Άγκυρα δεν προβάλλει αντιρρήσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου. Αρκείται σε γραπτή ενημέρωση για τις έρευνες που απομένουν, ώστε να οριστικοποιηθεί η όδευση του Great Sea Interconnector. Σε πρώτη ανάγνωση, αφήνεται περιθώριο επανέναρξης των εργασιών χωρίς αρνητικά απρόοπτα.

Τι ζήτησε ο Φιντάν

Η Τουρκία θέλει γραπτή και όχι προφορική ειδοποίηση, με περιγραφή των εργασιών του ερευνητικού πλοίου και τις συντεταγμένες τους. Υποστήριξε ότι δεν επιθυμεί να διαταραχθεί το υφιστάμενο καθεστώς στις θαλάσσιες περιοχές ούτε να δημιουργηθούν τετελεσμένα. Εκκρεμούν οι έρευνες βυθού στα διεθνή ύδατα ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου, περιοχή που η Άγκυρα θεωρεί, αβάσιμα, τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Η αλλαγή ρητορικής

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Άγκυρα εγκαταλείπει τις διεκδικήσεις της: ο Φιντάν συνέδεσε τη θέση του με την αποφυγή αλλαγής του υφιστάμενου καθεστώτος.

Η μορφή της ενημέρωσης

Σύμφωνα με πηγές, ζητείται ενημέρωση από το γαλλικό κράτος με τις συντεταγμένες της πορείας του σκάφους. Μπορεί να διατυπωθεί ρητά ως ενημερωτική και όχι ως αίτηση άδειας, ώστε να μην αναγνωρίζεται τουρκική δικαιοδοσία.

Η ελληνική στάση

Ο ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωσε ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα από την οποία θα ζητηθεί άδεια, και ότι, εφόσον υπάρξει ελληνική αδειοδότηση, η ενημέρωση για την έρευνα και την πόντιση «θα μπορούσε να είναι δυνατή», με σαφή αναφορά ότι δεν είναι αδειοδοτική διαδικασία. Πηγές του Μαξίμου λένε ότι δεν θα ζητηθεί άδεια από άλλη χώρα, προσθέτοντας ότι «άλλο πράγμα είναι να υπάρξει ενημέρωση από τους Γάλλους στα άλλα κράτη της περιοχής».

Το προηγούμενο του καλωδίου EMC

Για το East to Med Data Corridor (Σαουδική Αραβία-Ευρώπη μέσω Κύπρου και Ελλάδας) έχει χορηγηθεί η ελληνική άδεια, παρά την προηγούμενη τουρκική NAVTEX που υποστήριζε ότι οι εργασίες του Kobi Ruegg είχαν συντονιστεί με την Τουρκία. Η Αθήνα απάντησε με αντι-NAVTEX και ο σταθμός Ηρακλείου εξέδωσε νέα, για έρευνες στις 23-25 και 27-30 Οκτωβρίου από τα νοτιοανατολικά της Κρήτης, νότια της Κάσου, της Καρπάθου και της Ρόδου προς την Κύπρο. Κατά πηγές, το προηγούμενο δίνει επιχείρημα να χορηγηθεί και η άδεια για τον GSI, αφού ολοκληρωθούν οι διαδικασίες.

Η πορεία της άδειας

Η γεωπολιτική διάσταση

Η ολοκλήρωση του έργου θα κάνει την Ελλάδα ενεργειακό σύνδεσμο της Κύπρου με την ευρωπαϊκή αγορά ρεύματος, τερματίζοντας την ενεργειακή απομόνωση του νησιού, και θα ανοίξει δρόμο για διασύνδεση με το Ισραήλ, με την εμπλοκή γαλλικών συμφερόντων και ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.

Τι σημαίνει αυτό

Η δήλωση Φιντάν είναι θετικό σήμα, αλλά δεν υπάρχει ακόμη επίσημη έγκριση, ούτε ελληνική NAVTEX. Η εξέλιξη συνδέεται με τα όσα έχουν ήδη καταγραφεί: το γαλλικό πλοίο και τη Meridiam, τη δήλωση Δαμιανού για τα €25 εκατ. και το «καυτό εξάμηνο» Ελλάδας-Τουρκίας. Το κρίσιμο σημείο παρακολούθησης παραμένει η ακριβής διατύπωση της ενημέρωσης και η έκδοση NAVTEX εντός Οκτωβρίου.

Μερίσματα τραπεζών: Από το 2027 χωρίς προέγκριση του SSM, αλλά η ελευθερία δεν σημαίνει διανομή του 100% 

Η άρση της υποχρέωσης προέγκρισης του SSM για τα μερίσματα από το 2027 δίνει στις ελληνικές τράπεζες μεγαλύτερη αυτονομία σε μια απόφαση που επηρεάζει άμεσα τους μετόχους. Δεν σημαίνει ότι τα κέρδη θα διανέμονται αυτομάτως. Οι αποφάσεις θα εξακολουθήσουν να εξαρτώνται από την κεφαλαιακή επάρκεια, τις προοπτικές ανάπτυξης, την ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου και τις χρηματοδοτικές ανάγκες κάθε τράπεζας, ενώ ο SSM διατηρεί τη δυνατότητα παρέμβασης αν διαπιστώσει ουσιαστική επιδείνωση των κινδύνων ή ανεπαρκή κεφαλαιακά αποθέματα. 

ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΤΗ ΜΕΡΙΣΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Μέχρι σήμερα οι τράπεζες συνδύαζαν μερίσματα και επαναγορές, σε διαφορετικές αναλογίες. Από το 2027 οι διοικήσεις θα μπορούν να αυξήσουν το ποσοστό των διανομών σε μετρητά, αν το επιτρέπουν τα οικονομικά τους, χωρίς να αποκλείονται οι επαναγορές όπου είναι αποδοτικότερες. Αυτό ενισχύει την ελκυστικότητα των μετοχών για επενδυτές που αναζητούν σταθερές ταμειακές ροές.

Η Τράπεζα Κύπρου, που δεν υπόκειται σε αντίστοιχους περιορισμούς, έχει θέσει στόχο διανομών έως 90% των κερδών για το 2026 και έως 100% ετησίως για 2027 και 2028. Δείχνει το εύρος των επιλογών, αλλά τα ποσοστά δεν συγκρίνονται άμεσα χωρίς την κεφαλαιακή θέση και τις προοπτικές κάθε ομίλου.

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΑΝΑ ΤΡΑΠΕΖΑ

Η άρση της προέγκρισης δεν αλλάζει αυτομάτως τους ήδη ανακοινωμένους στόχους του 2026. Αφήνει όμως περισσότερο περιθώριο αναθεώρησης της στρατηγικής σε βάθος χρόνου, και τα αποτελέσματα εννεαμήνου θα δώσουν περισσότερες ενδείξεις για τις προθέσεις των διοικήσεων.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Η αλλαγή έχει μεγαλύτερη αξία από όση δείχνει η πρώτη ανάγνωση, για τρεις λόγους.

Πρώτον, αφαιρεί τον κίνδυνο χρονισμού. Φέτος η πληρωμή μερισμάτων καθυστέρησε, έστω και τυπικά, γιατί χρειάστηκε έγκριση. Για έναν θεσμικό επενδυτή, η αβεβαιότητα για το πότε και αν θα πληρωθεί ένα μέρισμα είναι κόστος. Όταν εξαφανίζεται, η μετοχή δικαιολογεί χαμηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου.

Δεύτερον, το παράδειγμα της Κύπρου δεν μεταφέρεται αυτούσιο. Η Τράπεζα Κύπρου μπορεί να σκέφτεται διανομή 100% επειδή έχει CET1 περίπου 21%. Οι ελληνικές κινούνται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα: Πειραιώς 12,8%, Alpha 14,3%, Eurobank 15,4%, Εθνική 17,3% (στοιχεία από προηγούμενα άρθρα μας). Η Πειραιώς, με τον χαμηλότερο δείκτη και στόχο CET1 >13%, δεν έχει τα περιθώρια της Κύπρου. Όσο οι τράπεζες χτίζουν νέες δραστηριότητες (bancassurance, εξαγορές, πιστωτική επέκταση 8,8 δισ.), τα όρια διανομής θα τα ορίζουν οι ανάγκες ανάπτυξης και όχι ο επόπτης.

Τρίτον, η αγορά τιμολόγησε το μήνυμα, όχι τα ποσά. Άνοδος 32% από τις αρχές του έτους, δείχνει ότι οι τράπεζες είχαν ήδη τιμολογηθεί με την προσδοκία ελευθερίας. Το επόμενο βήμα θα κριθεί από το αν οι διοικήσεις θα αυξήσουν πραγματικά τα payout ratios, δηλαδή αν η ελευθερία θα γίνει υψηλότερη διανομή. Αν μείνουν στο 55%-60%, η είδηση θα αποδειχθεί ουδέτερη για τα κέρδη των μετόχων.

Πειραιώς: Η Citi κρατά Buy και 11,40 ευρώ, με κέρδη 285 εκατ. στο τρίμηνο και ένα ερώτημα στα έξοδα

Η Citi τσιμπά τα νούμερα της Πειραιώς για το γ' τρίμηνο, αλλά δεν αγγίζει ούτε τη σύσταση ούτε τον στόχο. Μένει Buy με τιμή-στόχο 11,40 ευρώ. Η αμερικανική τράπεζα κόβει κατά 2% τα κέρδη ανά μετοχή του 2026, γιατί η αναταραχή στα ομόλογα ρίχνει τα έσοδα από συναλλαγές και η τράπεζα βάζει περισσότερες προβλέψεις στο τρίμηνο, ως προληπτική θωράκιση του ισολογισμού. Οι εκτιμήσεις για τα επόμενα χρόνια μένουν ίδιες.

Οι έκτακτες επιβαρύνσεις που μπήκαν στο μοντέλο

Μαζί κάνουν περίπου 40 εκατ. ευρώ, ποσό που εξηγεί γιατί η Citi ρίχνει λίγο τη χρονιά και αφήνει άθικτες τις επόμενες.

Τι περιμένει η Citi για την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου

Η πιο εντυπωσιακή γραμμή είναι οι προμήθειες: +25% και 205 εκατ. ευρώ, δηλαδή περίπου το 28% των εσόδων. Αυτό ταιριάζει με τη στροφή που περιέγραψε ο διευθύνων σύμβουλος στο Λονδίνο, με την Εθνική Ασφαλιστική και τη διαχείριση περιουσίας να δουλεύουν ως δεύτερος κινητήρας. Τα έσοδα από τόκους ανεβαίνουν 12%, κάτι που δείχνει ότι η τράπεζα δεν στηρίζεται μόνο στα επιτόκια.

Το σημείο που αξίζει προσοχή: Έσοδα +12%, κέρδη +9%

Τα έσοδα τρέχουν γρηγορότερα από τα κέρδη, και ο λόγος είναι δύο γραμμές. Τα λειτουργικά έξοδα ανεβαίνουν 14%, περισσότερο από τα έσοδα, και οι προβλέψεις ανεβαίνουν 17%, ακόμη περισσότερο. Ο λόγος εξόδων προς έσοδα βγαίνει περίπου 33%, εξαιρετικά χαμηλός, αλλά η κατεύθυνση δεν είναι ευνοϊκή. Για μια τράπεζα που υπόσχεται εξοικονομήσεις κόστους, ένα τρίμηνο όπου τα έξοδα ξεπερνούν τα έσοδα δεν είναι το αφήγημα που θέλει να δείξει. Η Citi το βάζει και στους κινδύνους: αδυναμία επίτευξης των προγραμματισμένων εξοικονομήσεων.

Η αποτίμηση: ο στόχος με το μέρισμα

Ο στόχος προκύπτει από μοντέλο ενσώματων ιδίων κεφαλαίων, με μακροπρόθεσμο ROTE 16,1%, κόστος ιδίων κεφαλαίων 11,2% και ρυθμό ανάπτυξης 3% το 2030. Αντιστοιχεί σε 1,61 φορές την εκτιμώμενη ενσώματη λογιστική αξία ανά μετοχή του 2030. Το μέρισμα των 0,54 ευρώ δεν είναι μέσα στον στόχο, κάτι που σημαίνει ότι η συνολική απόδοση του 16,8% είναι άθροισμα δύο κομματιών που πρέπει να έρθουν και τα δύο. Σε σχέση με το κόστος ιδίων κεφαλαίων του 11,2% που βάζει η ίδια η Citi, μια αναμενόμενη συνολική απόδοση 16,8% αφήνει πάνω από πέντε μονάδες περιθώριο.

Οι κίνδυνοι που ονομάζει η Citi

Η Snappi στη λίστα κινδύνων είναι ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια. Δείχνει ότι η αγορά βλέπει την ψηφιακή τράπεζα και ως έξοδο που πρέπει να αποδώσει, όχι μόνο ως ευκαιρία. Ο συνδυασμός «εξοικονομήσεις κόστους» και «επένδυση σε νέα τράπεζα» είναι ακριβώς η εξίσωση που παρακολουθούν οι αναλυτές.

Το συμπέρασμα

Η Citi βλέπει μια τράπεζα με ανοδικά έσοδα, ισχυρές προμήθειες και κεφαλαιακή θέση που βελτιώνεται, και κρατά το Buy για τον λόγο αυτό. Το πρώτο τεστ είναι στις 30 Οκτωβρίου: αν τα 285 εκατ. ευρώ επιβεβαιωθούν και τα έξοδα δεν ξεφύγουν, η εικόνα της χρονιάς μένει στέρεη. Αν τα έξοδα ανεβαίνουν γρηγορότερα από τα έσοδα και σε επόμενα τρίμηνα, το αφήγημα της τράπεζας θα χρειαστεί νέα εξήγηση.

Πειραιώς: Υποτονική η εθελουσία, με λιγότερες από 100 αιτήσεις και στόχο 200-300 που δύσκολα πιάνεται. Στο παρασκήνιο, νέα δικαστική ήττα για την απόσχιση του 2023 

Η ευνοϊκή περίοδος με δύο επιπλέον μισθούς έκλεισε στις 19 Οκτωβρίου, το πρόγραμμα λήγει στις 26, και η τράπεζα διαθέτει ήδη εργαζόμενους στην CrediaBank (102 σε τρία χρόνια)

Υποτονικά κινείται, σύμφωνα με πληροφορίες, η εθελουσία έξοδος που τρέχει η Τράπεζα Πειραιώς από τις 12 Οκτωβρίου. Λιγότεροι από 100 εργαζόμενοι έχουν υποβάλει αίτηση, τη στιγμή που στις 19 Οκτωβρίου έκλεισε και η ευνοϊκή περίοδος εξόδου, η οποία πρόσθετε στην αποζημίωση δύο μηνιαίους μισθούς.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Με λιγότερες από 100 αιτήσεις σε δύο εβδομάδες και με τη «γρήγορη» περίοδο κλειστή, ο στόχος των 200-300 δύσκολα επιτυγχάνεται εκτός από παράταση ή ενίσχυση των κινήτρων. Η σχετική πληροφορία για τον στόχο είναι ανεπίσημη, καθώς η τράπεζα δεν τον έχει δημοσιοποιήσει.

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ CREDIABANK

Σύμφωνα με πληροφορίες, 102 εργαζόμενοι της Πειραιώς μετακινήθηκαν στην CrediaBank την περίοδο 2024-2026.

ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ: Η ΑΠΟΣΧΙΣΗ ΤΟΥ 2023

Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι εργαζόμενοι τοποθετήθηκαν σε νησιά, σε απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων από τον τόπο κατοικίας τους, με κάλυψη εξόδων της τάξεως των €150 μηνιαίως. Το σημείο αυτό προέρχεται από μαρτυρίες και όχι από επίσημο έγγραφο.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Η εθελουσία δεν είναι θέμα συμπάθειας, αλλά κόστους. Η Πειραιώς εμφανίζει cost-to-income στα καλύτερα επίπεδα της αγοράς και στόχο ~30% στο πενταετές της πλάνο, με επενδύσεις σε ψηφιακά και AI. Για να τον πιάσει, χρειάζεται μείωση προσωπικού σε ηλικίες 55+, εκεί που το κόστος ανά εργαζόμενο είναι υψηλότερο και ο ψηφιακός μετασχηματισμός αφήνει λιγότερη δουλειά.