Moody's: Οι τέσσερις κίνδυνοι που παρακολουθεί για τις ελληνικές τράπεζες και οι άμυνες που τους κρατούν σε ασφαλή απόσταση

Η Moody's κρίνει διαχειρίσιμους τους τέσσερις βασικούς κινδύνους που έχει επισημάνει η Τράπεζα της Ελλάδος για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Πρόκειται για την αύξηση των νέων κόκκινων δανείων, το μεγάλο βάρος των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων στα κεφάλαια, τις κυβερνοαπειλές και την αυξημένη οικονομική και γεωπολιτική αβεβαιότητα. Ο οίκος εκτιμά ότι προς το παρόν οι κίνδυνοι αυτοί δεν αλλάζουν τα πιστωτικά προφίλ των τραπεζών, αφήνει όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο μια απότομη επιδείνωση της ποιότητας του ενεργητικού, σε συνδυασμό με ένα εξωτερικό σοκ, να δοκιμάσει τις αντοχές του κλάδου.

Οι ισχυρές γραμμές άμυνας είναι η κερδοφορία, η κεφαλαιακή βάση και η άνετη ρευστότητα, που επιτρέπουν στις τράπεζες να απορροφήσουν πιθανές ζημιές.

Οι άμυνες του συστήματος

Τα στοιχεία του α΄ εξαμήνου του 2026 δείχνουν ότι η λειτουργική εικόνα των ελληνικών τραπεζών έχει βελτιωθεί αισθητά. Ο δείκτης κόστους προς έσοδα είναι πολύ χαμηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, και η ρευστότητα ξεχωρίζει: ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις βρίσκεται περίπου 40 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο των τραπεζών που εποπτεύονται από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM).

Η Moody's σημειώνει ότι ένας ισχυρότερος από τον αναμενόμενο κίνδυνος θα μπορούσε να πιέσει τόσο την κερδοφορία όσο και την κεφαλαιακή θέση.

1. Περισσότερα νέα κόκκινα δάνεια

Στο α΄ εξάμηνο του 2026 δάνεια περίπου 1,7 δισ. ευρώ που εξυπηρετούνταν κανονικά πέρασαν στην κατηγορία των προβληματικών, ενώ μόλις 388 εκατ. ευρώ μη εξυπηρετούμενων δανείων επέστρεψαν σε κανονική εξυπηρέτηση. Το συνολικό απόθεμα των κόκκινων δανείων αυξήθηκε έτσι κατά 9,3%. Ο δείκτης NPL ωστόσο έμεινε σχεδόν σταθερός, στο 3,4% τον Ιούνιο από 3,3% στο τέλος του 2025.

Η εικόνα διαφέρει πολύ ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης.

Οι μικρότεροι δανειολήπτες είναι πιο ευάλωτοι στις αλλαγές του κόστους χρηματοδότησης. Προστίθεται και η πίεση των επιτοκίων: μετά από δύο αυξήσεις της ΕΚΤ, το μέσο επιτόκιο των νέων δανείων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις ανέβηκε κατά 84 μονάδες βάσης και έφτασε στο 4,5% στα τέλη Αυγούστου 2026. Η Moody's εκτιμά ότι το ακριβότερο χρήμα μπορεί να επιβαρύνει τους πιο αδύναμους δανειολήπτες, ιδίως μετά την έντονη πιστωτική επέκταση των προηγούμενων ετών.

2. Το βάρος των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων

Τον Ιούνιο του 2026 οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (DTCs) αντιστοιχούσαν στο 36% των κεφαλαίων CET1 των ελληνικών τραπεζών, από περίπου 40% στο τέλος του 2025, καθώς οι τράπεζες επιταχύνουν την απόσβεσή τους. Παρά τη βελτίωση, το ποσοστό εξακολουθεί να επηρεάζει την ποιότητα της κεφαλαιακής βάσης.

Επιπλέον, από την 1η Οκτωβρίου 2026 ισχύει αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας 0,5%, που αυξάνει τις κεφαλαιακές απαιτήσεις. Η μελλοντική επάρκεια θα εξαρτηθεί από τα νέα δάνεια, την ποιότητα του ενεργητικού, την οργανική δημιουργία κεφαλαίων και τη μερισματική πολιτική, ενώ καθοριστική θα είναι και η συνέχιση της μείωσης των DTCs.

3. Κυβερνοεπιθέσεις και ψηφιακή ανθεκτικότητα

Οι κυβερνοαπειλές γίνονται όλο και πιο σημαντικές για τη λειτουργία των τραπεζών. Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης από κακόβουλους παράγοντες, η εξάρτηση από τρίτους παρόχους τεχνολογίας και οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνουν την ανάγκη για ισχυρότερη προστασία. Ανησυχία προκαλούν ιδίως οι απάτες κοινωνικής μηχανικής, όπως το phishing και οι επιθέσεις με deepfakes, καθώς και οι περιπτώσεις όπου οι ίδιοι οι πελάτες εγκρίνουν πληρωμές αφού παραπλανηθούν.

Η εξάπλωση των άμεσων πληρωμών κάνει ακόμη πιο δύσκολη την ανάκτηση χρημάτων μετά από απάτη, αφού η μεταφορά γίνεται σε ελάχιστο χρόνο. Ένα σοβαρό περιστατικό θα μπορούσε να φέρει άμεσες οικονομικές απώλειες, διακοπή λειτουργιών και πλήγμα στη φήμη μιας τράπεζας. Γι' αυτό η Moody's θεωρεί κρίσιμες την ψηφιακή ανθεκτικότητα και τη διαχείριση των κινδύνων από εξωτερικούς τεχνολογικούς παρόχους.

4. Γεωπολιτικές εντάσεις και οικονομική αβεβαιότητα

Οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι υψηλότερες τιμές ενέργειας μπορούν να τροφοδοτήσουν τον πληθωρισμό, να διαταράξουν το εμπόριο και να προκαλέσουν προβλήματα στις αλυσίδες εφοδιασμού. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα μπορεί επίσης να αναβάλει επενδυτικές αποφάσεις και να περιορίσει τις άμεσες ξένες επενδύσεις, συμπιέζοντας τις ταμειακές ροές των επιχειρήσεων και τη ζήτηση για νέα επιχειρηματικά δάνεια. Για τις τράπεζες αυτό θα σήμαινε ασθενέστερη πιστωτική επέκταση, μεγαλύτερες ανάγκες για προβλέψεις και πιθανή επιδείνωση της ποιότητας των χαρτοφυλακίων.

Το βασικό σενάριο και τι θα άλλαζε τις αξιολογήσεις

Η Moody's δεν περιμένει ουσιαστική μεταβολή στους τέσσερις κινδύνους για τις συστημικές τράπεζες τους επόμενους 12 έως 18 μήνες. Η εκτίμησή της στηρίζεται στην κερδοφορία, στην ισχυρή ρευστότητα και στη σημαντική βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού των τελευταίων ετών.

Προειδοποιεί όμως ότι μια εντονότερη αύξηση των νέων κόκκινων δανείων, ειδικά αν συνδυαστεί με εξωτερικό σοκ, θα μπορούσε να ανακόψει την πρόοδο. Οι μεγαλύτερες πιστωτικές ζημιές θα πίεζαν τα αποτελέσματα και θα περιόριζαν τη δυνατότητα ενίσχυσης των κεφαλαίων μέσω της οργανικής κερδοφορίας. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο οίκος θα μπορούσε να επανεξετάσει τα πιστωτικά προφίλ και να αλλάξει τις αξιολογήσεις ή τις προοπτικές.

Προς το παρόν, οι ελληνικές τράπεζες θεωρούνται εξοπλισμένες για να διαχειριστούν τους υπάρχοντες κινδύνους. Το ζητούμενο είναι να κρατήσουν την κερδοφορία και την κεφαλαιακή τους ισχύ, να περιορίσουν τα νέα προβληματικά δάνεια και να βελτιώσουν περαιτέρω την ποιότητα των κεφαλαίων τους.

Metlen και Financial Times: Τα στοιχεία που δεν δικαιολογούν τις ανησυχίες για τον δανεισμό 

Το δημοσίευμα της στήλης FT Alphaville των Financial Times για τη Metlen, με τίτλο «What makes a project ringfence? For Metlen, it’s complicated», έφερε στο προσκήνιο ερωτήματα σχετικά με τη χρηματοδότηση των ενεργειακών έργων του ομίλου, τον υπολογισμό της μόχλευσης και τη διαχείριση των ταμειακών διαθεσίμων. 

Η ανάλυση της βρετανικής εφημερίδας εστιάζει κυρίως στην πολυπλοκότητα των χρηματοδοτικών δομών και στην ανάγκη για περισσότερες πληροφορίες γύρω από ορισμένες συναλλαγές. Αυτό, ωστόσο, απέχει από το να αποδεικνύεται ότι η Metlen αποκρύπτει χρέος ή ότι επιχειρεί να ωραιοποιήσει την οικονομική της εικόνα.

Αντίθετα, αρκετά από τα στοιχεία που είναι ήδη διαθέσιμα στην αγορά επιτρέπουν μια διαφορετική ανάγνωση: οι επίμαχες συναλλαγές εντάσσονται στο μοντέλο χρηματοδότησης και αξιοποίησης περιουσιακών στοιχείων του ομίλου, ενώ τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου του 2026 δείχνουν ισχυρή λειτουργική επίδοση και σημαντική αποκλιμάκωση της προσαρμοσμένης μόχλευσης.

Η συζήτηση για τη διαφάνεια είναι θεμιτή. Δεν θα πρέπει, όμως, να μετατρέπεται σε αμφισβήτηση της συνολικής χρηματοοικονομικής εικόνας μιας εταιρείας χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία που να δικαιολογούν ένα τέτοιο συμπέρασμα.

Whirlbush: Μια χρηματοδοτική δομή που δεν συνιστά εξωραϊσμό του ισολογισμού

Σημαντικό μέρος του δημοσιεύματος αφορά το φωτοβολταϊκό πάρκο Whirlbush Farm, ισχύος περίπου 50 MW, στη Βρετανία. Η εταιρεία ειδικού σκοπού που φιλοξενούσε το έργο εμφάνισε στο τέλος του 2025 τραπεζικό δανεισμό 77,6 εκατ. λιρών, ενώ παράλληλα είχε απαιτήσεις άνω των 59 εκατ. λιρών από άλλες εταιρείες του ομίλου.

Οι Financial Times εστιάζουν στη διαδρομή των κεφαλαίων, καθώς η χρηματοδότηση ήταν σημαντικά υψηλότερη από την εκτιμώμενη αξία του συγκεκριμένου φωτοβολταϊκού έργου. Η Metlen, από την πλευρά της, εξήγησε ότι η Whirlbush χρησιμοποιήθηκε ως δανειολήπτης για τη χρηματοδότηση ενός ευρύτερου συνόλου ενεργειακών επενδύσεων, με τα κεφάλαια να κατανέμονται στη συνέχεια στις επιμέρους εταιρείες.

Η συγκεκριμένη πρακτική δεν είναι ασυνήθιστη στη χρηματοδότηση ενεργειακών έργων. Η συγκέντρωση πολλών επενδύσεων σε μία χρηματοδοτική σύμβαση μπορεί να μειώσει το κόστος και τη διοικητική πολυπλοκότητα, χωρίς να σημαίνει ότι οι σχετικές υποχρεώσεις παύουν να υφίστανται. 

Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι η μεταφορά κεφαλαίων μεταξύ εταιρειών του ίδιου ενοποιημένου ομίλου δεν εξαφανίζει τον δανεισμό από τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Συνεπώς, η συγκεκριμένη συναλλαγή δεν τεκμηριώνει από μόνη της την υπόνοια ότι η Metlen βελτίωσε τεχνητά τον ενοποιημένο ισολογισμό της στο τέλος της χρήσης.

Επιπλέον, το δάνειο της Whirlbush αποπληρώθηκε στο πλαίσιο της πώλησης του σχετικού χαρτοφυλακίου φωτοβολταϊκών στη Schroders Greencoat, η οποία ολοκληρώθηκε στις 26 Μαΐου 2026.

Η Schroders Greencoat είχε ήδη συνεργαστεί με τη Metlen σε προηγούμενη συναλλαγή, αποκτώντας το 2024 χαρτοφυλάκιο περίπου 110 MWp. Τον Φεβρουάριο του 2026 συμφωνήθηκε η πώληση επτά επιπλέον έργων συνολικής ισχύος 283 MWp.

Η επαναλαμβανόμενη συνεργασία με εξειδικευμένο επενδυτή και η ολοκλήρωση της πώλησης αποτελούν στοιχεία που ενισχύουν την εικόνα ενός ομίλου ο οποίος αναπτύσσει έργα, τα ωριμάζει και στη συνέχεια αξιοποιεί την αξία τους μέσω μεταβιβάσεων σε επενδυτές υποδομών.

Αυτό είναι άλλωστε ένα βασικό χαρακτηριστικό του μοντέλου asset rotation που ακολουθεί η Metlen. Η ανάπτυξη, η χρηματοδότηση και η πώληση έργων αποτελούν διακριτά στάδια μιας επενδυτικής διαδικασίας και δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται αυτομάτως ως ένδειξη προβλήματος επειδή περιλαμβάνουν σύνθετες εταιρικές δομές.

Ο προσαρμοσμένος καθαρός δανεισμός: Μια συγκεκριμένη μεθοδολογία, όχι κρυφός δείκτης

Ένα δεύτερο σημείο στο οποίο εστιάζουν οι Financial Times είναι ο τρόπος υπολογισμού του προσαρμοσμένου καθαρού δανεισμού και του δείκτη μόχλευσης της Metlen.

Η εταιρεία έχει γνωστοποιήσει τη μεθοδολογία που χρησιμοποιεί στις ανακοινώσεις των αποτελεσμάτων της. Από τον συγκεκριμένο υπολογισμό εξαιρούνται ο δανεισμός χωρίς δικαίωμα αναγωγής, τα σχετικά ταμειακά διαθέσιμα και η αντίστοιχη συνεισφορά των έργων αυτών στο EBITDA.

Η αντιμετώπιση αυτή έχει σημασία, καθώς δεν αφαιρείται μόνο ο δανεισμός των συγκεκριμένων έργων. Εξαιρούνται παράλληλα τα διαθέσιμα που συνδέονται με αυτά και το EBITDA που παράγουν, ώστε ο προσαρμοσμένος δείκτης να αποτυπώνει τη μόχλευση με βάση τη συγκεκριμένη μεθοδολογία.

Επομένως, η χρήση ενός προσαρμοσμένου δείκτη δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη απόκρυψης χρέους. Πρόκειται για έναν διαφορετικό τρόπο μέτρησης της μόχλευσης, ο οποίος πρέπει να αξιολογείται με βάση τον ορισμό του, τους συμβατικούς όρους και τα στοιχεία που τον συνοδεύουν.

Οι FT, επικαλούμενοι εκτιμήσεις της Morgan Stanley, υπολογίζουν το προσαρμοσμένο EBITDA της Metlen για το 2025 σε περίπου 688 εκατ. ευρώ. Με δείκτη μόχλευσης 3,1 φορές, ο αντίστοιχος προσαρμοσμένος καθαρός δανεισμός εκτιμάται κοντά στα 2,1 δισ. ευρώ, ενώ περίπου 1 δισ. ευρώ δανεισμού εξαιρείται από τον συγκεκριμένο υπολογισμό.

Με βάση τις παραδοχές του δημοσιεύματος, το περιθώριο μέχρι το συμβατικό όριο μόχλευσης των τεσσάρων φορών εκτιμάται σε περίπου 600 εκατ. ευρώ. Οι ίδιοι οι υπολογισμοί, συνεπώς, δεν καταλήγουν σε διαπίστωση άμεσης παραβίασης των δανειακών όρων.

Είναι εύλογο οι επενδυτές να επιθυμούν αναλυτικότερη παρουσίαση των μεγεθών που εξαιρούνται από τον δείκτη. Αυτό, όμως, είναι διαφορετικό ζήτημα από τον ισχυρισμό ότι ο δείκτης είναι παραπλανητικός ή ότι οι σχετικές υποχρεώσεις αποκρύπτονται από τον ενοποιημένο ισολογισμό.

Η πληρέστερη γνωστοποίηση θα ενίσχυε ακόμη περισσότερο την ενημέρωση της αγοράς. Δεν αναιρεί, όμως, τη σημασία της μεθοδολογίας που ήδη δημοσιοποιεί η εταιρεία.

Η μόχλευση υποχωρεί και η λειτουργική επίδοση ενισχύεται

Το πιο ουσιαστικό επιχείρημα υπέρ της Metlen προέρχεται από τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου του 2026.

Ο όμιλος ανακοίνωσε EBITDA 550 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 23% σε σχέση με τα 445 εκατ. ευρώ του πρώτου εξαμήνου του 2025. Τα καθαρά κέρδη μετά από δικαιώματα μειοψηφίας αυξήθηκαν επίσης κατά 23%, στα 313 εκατ. ευρώ, ενώ οι λειτουργικές ταμειακές ροές ξεπέρασαν τα 800 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, ο προσαρμοσμένος καθαρός δανεισμός μειώθηκε κατά 728 εκατ. ευρώ, με τον δείκτη μόχλευσης να υποχωρεί από 3,1 φορές στο τέλος του 2025 σε 1,7 φορές στις 30 Ιουνίου 2026.

Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η αποκλιμάκωση της μόχλευσης συνοδεύεται από αύξηση της λειτουργικής κερδοφορίας και ισχυρή παραγωγή ταμειακών ροών, στοιχεία που ενισχύουν την εικόνα της χρηματοοικονομικής πορείας του ομίλου.

Χρειάζεται, βεβαίως, να διευκρινιστεί ότι ο δείκτης 1,7x αφορά την προσαρμοσμένη μόχλευση και όχι τον λόγο του συνολικού καθαρού δανεισμού προς το EBITDA. Με βάση, όμως, τον δείκτη που χρησιμοποιεί η ίδια η εταιρεία για την παρακολούθηση της μόχλευσής της, η μεταβολή μέσα σε μόλις έξι μήνες είναι σαφώς θετική.

Η διοίκηση επανέλαβε παράλληλα τον στόχο για EBITDA 1,00–1,15 δισ. ευρώ το 2026, καθώς και τον μεσοπρόθεσμο στόχο των 1,92–2,08 δισ. ευρώ.

Οι στόχοι αυτοί θα κριθούν από την πορεία των επόμενων περιόδων. Η μέχρι τώρα επίδοση, ωστόσο, δείχνει ότι η Metlen διαθέτει ισχυρή λειτουργική βάση για την ενίσχυση των αποτελεσμάτων και τη συνέχιση της αποκλιμάκωσης της μόχλευσης.

Αυτά είναι μετρήσιμα δεδομένα και έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην αξιολόγηση της εταιρείας από υποθέσεις που δεν συνοδεύονται από αντίστοιχη τεκμηρίωση.

Τα 130 εκατ. ευρώ από τη νομική απαίτηση είχαν γνωστοποιηθεί

Οι Financial Times αναφέρονται επίσης στα 130 εκατ. ευρώ που συνδέονται με τη μερική ρευστοποίηση νομικής απαίτησης κατά το 2025.

Η συναλλαγή είχε γνωστοποιηθεί από τη Metlen στις ετήσιες οικονομικές ανακοινώσεις της. Η εταιρεία παρουσίασε τη μερική αξιοποίηση της απαίτησης ως συγκεκριμένο γεγονός που επηρέασε τα αποτελέσματα της χρήσης, με το σχετικό ποσό να καταχωρίζεται στα λοιπά λειτουργικά έσοδα.

Επομένως, δεν πρόκειται για συναλλαγή που παρέμεινε κρυφή από τους επενδυτές ούτε για έσοδο που παρουσιάστηκε ως αποτέλεσμα των συνήθων πωλήσεων προϊόντων και υπηρεσιών.

Είναι διαφορετικό ζήτημα το κατά πόσο μια τέτοια συνεισφορά μπορεί να επαναληφθεί. Η ρευστοποίηση μιας απαίτησης ενισχύει τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης χρήσης, αλλά δεν αποτελεί κατ' ανάγκη επαναλαμβανόμενη πηγή κερδοφορίας.

Η διάκριση αυτή είναι απαραίτητη για κάθε εισηγμένη εταιρεία. Δεν δικαιολογεί, όμως, την αντιμετώπιση μιας γνωστοποιημένης συναλλαγής ως ένδειξης λογιστικής παρατυπίας.

Επιπλέον, η Metlen δεν απέκρυψε το γεγονός ότι το 2025 ήταν μια δύσκολη χρονιά. Το EBITDA διαμορφώθηκε στα 753 εκατ. ευρώ, μειωμένο κατά περίπου 30% σε ετήσια βάση, καθώς ο όμιλος επιβαρύνθηκε από σημαντικές απρόβλεπτες ζημίες σε έργα.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η εταιρεία παρουσίασε τόσο τις επιβαρύνσεις όσο και τη συνεισφορά της μερικής ρευστοποίησης της απαίτησης. Οι επενδυτές μπορούν να αξιολογήσουν τη σύνθεση των αποτελεσμάτων, χωρίς να χρειάζεται να συναχθούν συμπεράσματα περί απόκρυψης πληροφοριών.

Τα διαθέσιμα και η πραγματική εικόνα της ρευστότητας

Ένα ακόμη σημείο της ανάλυσης των FT αφορά τα ταμειακά διαθέσιμα της Metlen, τα οποία ανέρχονταν σε 1,78 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025 και αυξήθηκαν στα 2,6 δισ. ευρώ στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2026.

Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι τα έσοδα από τόκους αντιστοιχούν σε ετήσια απόδοση χαμηλότερη του 1%. Η διοίκηση έχει εξηγήσει ότι τα κεφάλαια μετακινούνται κατά τη διάρκεια της χρήσης μεταξύ κοινοπραξιών και εταιρειών ειδικού σκοπού, με αποτέλεσμα το υπόλοιπο μιας συγκεκριμένης ημερομηνίας να μην αποτυπώνει κατ' ανάγκη το μέσο ύψος των διαθεσίμων σε ολόκληρη την περίοδο.

Η εξήγηση αυτή είναι ουσιαστική, καθώς τα ταμειακά διαθέσιμα στο τέλος ενός εξαμήνου αποτελούν στιγμιότυπο και όχι μέσο όρο έξι μηνών. Η αξιολόγηση της απόδοσής τους απαιτεί να λαμβάνονται υπόψη οι μεταβολές των υπολοίπων και ο χρόνος κατά τον οποίο τα κεφάλαια παρέμεναν διαθέσιμα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε απορία για τα έσοδα από τόκους έχει απαντηθεί πλήρως. Σημαίνει, όμως, ότι η σύγκριση των εσόδων από τόκους με το υπόλοιπο μιας συγκεκριμένης ημερομηνίας δεν αρκεί από μόνη της για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τη διαχείριση της ρευστότητας.

Χρειάζεται, παράλληλα, να διαχωρίζονται τα ταμειακά διαθέσιμα από τη συνολική ρευστότητα, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει και αδιάθετες δεσμευμένες πιστωτικές γραμμές. Οι τελευταίες δεν αποτελούν μετρητά, προσφέρουν όμως πρόσθετη χρηματοδοτική ευελιξία.

Η Metlen έχει επίσης ενισχύσει τη χρηματοδοτική της βάση μέσω της έκδοσης ομολόγου ύψους 600 εκατ. ευρώ, διάρκειας 5,5 ετών και επιτοκίου 4%. Πρόκειται για μια πρόσθετη πηγή χρηματοδότησης που πρέπει να συνεκτιμάται στη συνολική αξιολόγηση της ρευστότητας και της χρηματοδοτικής στρατηγικής του ομίλου.

Συνολικά, η εικόνα της ρευστότητας είναι σύνθετη, όπως συμβαίνει συχνά σε έναν όμιλο με εκτεταμένη δραστηριότητα στην ανάπτυξη ενεργειακών έργων. Η σύνθετη αυτή εικόνα δεν πρέπει να εκλαμβάνεται αυτομάτως ως ένδειξη αδυναμίας ή απόκρυψης διαθεσίμων.

Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης διατηρούν σταθερή στάση

Σημαντικό στοιχείο για την αξιολόγηση της Metlen αποτελεί και η στάση των διεθνών οίκων αξιολόγησης.

Η S&P διατήρησε τον Φεβρουάριο του 2026 την αξιολόγηση BB+ με σταθερές προοπτικές, παρά τις δυσκολίες που είχαν προηγηθεί και την προειδοποίηση για την κερδοφορία. Η εκτίμησή της ήταν ότι η αύξηση της μόχλευσης θα μπορούσε να αποδειχθεί προσωρινή, με τον δείκτη προσαρμοσμένου χρέους προς EBITDA να αποκλιμακώνεται τα επόμενα χρόνια. Η Fitch διατήρησε επίσης αξιολόγηση BB+ με σταθερές προοπτικές.

Οι αξιολογήσεις αυτές δεν αποτελούν εγγύηση ότι δεν υπάρχουν κίνδυνοι. Είναι, όμως, ένα ουσιαστικό στοιχείο στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής εικόνας της εταιρείας, καθώς δείχνουν ότι οι οίκοι δεν προχώρησαν σε υποβάθμιση κατά την περίοδο που εξετάζεται.

Παράλληλα, τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου προσφέρουν πλέον πρόσθετα δεδομένα για την πορεία της λειτουργικής κερδοφορίας και της προσαρμοσμένης μόχλευσης.

Η αξιολόγηση μιας εταιρείας δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά ούτε στις εκτιμήσεις των οίκων ούτε στις παρατηρήσεις μιας δημοσιογραφικής ανάλυσης. Πρέπει να συνεκτιμά όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, και σε αυτή την περίπτωση η βελτίωση των λειτουργικών μεγεθών αποτελεί σημαντικό παράγοντα.

Τα ερωτήματα των FT δεν συνιστούν απόδειξη προβλήματος

Το δημοσίευμα των Financial Times αναδεικνύει τη σημασία της αναλυτικής παρουσίασης των χρηματοδοτικών δομών της Metlen. Αυτό είναι ένα θεμιτό θέμα για μια εταιρεία του μεγέθους της, με δραστηριότητες σε πολλούς κλάδους και με εκτεταμένη χρήση εταιρειών ειδικού σκοπού για την ανάπτυξη ενεργειακών έργων.

Ωστόσο, η ύπαρξη σύνθετων χρηματοδοτικών δομών δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη προβλήματος. Η χρηματοδότηση μέσω SPVs, τα δάνεια χωρίς δικαίωμα αναγωγής και η μεταφορά κεφαλαίων μεταξύ εταιρειών αποτελούν καθιερωμένες πρακτικές στις ενεργειακές επενδύσεις.

Στην περίπτωση της Metlen, δεν προκύπτει από τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο δημοσίευμα ότι οι επίμαχες συναλλαγές εξαφανίζουν δανειακές υποχρεώσεις από τον ενοποιημένο ισολογισμό ή ότι αποδεικνύουν τεχνητό εξωραϊσμό των οικονομικών αποτελεσμάτων. Αντίθετα, η εταιρεία έχει γνωστοποιήσει τη μεθοδολογία υπολογισμού της προσαρμοσμένης μόχλευσης, έχει παρουσιάσει τις βασικές συναλλαγές που επηρέασαν τα αποτελέσματά της και έχει καταγράψει σημαντική βελτίωση των λειτουργικών μεγεθών της στο πρώτο εξάμηνο του 2026.

Η υποχώρηση του προσαρμοσμένου δείκτη μόχλευσης στο 1,7x, η αύξηση του EBITDA στα 550 εκατ. ευρώ και οι ισχυρές λειτουργικές ταμειακές ροές συνθέτουν μια σαφώς θετική εικόνα για την πορεία του ομίλου.

Ασφαλώς, η αναλυτικότερη παρουσίαση του δανεισμού των εταιρειών ειδικού σκοπού και της σύνθεσης των διαθεσίμων θα μπορούσε να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την ενημέρωση των επενδυτών. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να υιοθετούνται ως δεδομένα τα πιο αρνητικά συμπεράσματα που μπορεί να συναχθούν από τις χρηματοδοτικές δομές της εταιρείας.

Η ουσία είναι ότι η Metlen πρέπει να αξιολογείται με βάση το σύνολο των οικονομικών στοιχείων της: τη λειτουργική κερδοφορία, την παραγωγή ταμειακών ροών, την εξέλιξη του δανεισμού, τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων και τη δυνατότητα να υλοποιεί το επενδυτικό της σχέδιο.

Με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα, τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου του 2026 αποτελούν ένα ουσιαστικό θετικό στοιχείο για την εταιρεία. Τα ερωτήματα των Financial Times μπορούν να αποτελέσουν αφορμή για πληρέστερη ενημέρωση της αγοράς, δεν συνιστούν όμως από μόνα τους απόδειξη ότι η Metlen αποκρύπτει χρέος ή ότι η χρηματοοικονομική της εικόνα είναι χειρότερη από εκείνη που παρουσιάζει.

Για τους επενδυτές, η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη. Η αυστηρή αξιολόγηση μιας εισηγμένης εταιρείας είναι απαραίτητη. Εξίσου απαραίτητο, όμως, είναι να μην αντιμετωπίζονται οι απορίες ως αποδείξεις και οι σύνθετες χρηματοδοτικές δομές ως ένδειξη προβλήματος χωρίς συγκεκριμένη τεκμηρίωση.

Buybacks: Πάνω από 363 εκατ. ευρώ σε ίδιες μετοχές από τρεις τράπεζες, με τον πήχη των διανομών να ανεβαίνει 

Οι αγορές ιδίων μετοχών έχουν γίνει βασικός μηχανισμός ανταμοιβής των μετόχων των ελληνικών τραπεζών, δίπλα στα μερίσματα. Οι τράπεζες που έχουν ενεργά προγράμματα επαναγοράς έχουν ήδη διαθέσει πάνω από 363 εκατ. ευρώ και έχουν αποκτήσει συνολικά 53,8 εκατ. μετοχές. Με βάση τις χθεσινές τιμές στο ταμπλό της Euronext Athens, η αξία των μετοχών που αγοράστηκαν διαμορφώνεται στα 347,1 εκατ. ευρώ.

Γιατί προτιμούν τα buybacks

Το μεγαλύτερο μέρος των μετοχών που αγοράζονται προορίζεται για ακύρωση. Όταν μειώνεται ο αριθμός των μετοχών σε κυκλοφορία, τα κέρδη και το μέρισμα ανά μετοχή ανεβαίνουν, ακόμη κι αν τα συνολικά κέρδη μείνουν ίδια. Ένα μικρότερο μέρος χρησιμοποιείται για προγράμματα ανταμοιβής στελεχών και εργαζομένων. Οι μέτοχοι επωφελούνται έτσι και από τη δυνητική άνοδο της μετοχής, επιπλέον του μερίσματος.

Ποιος αγόρασε πόσα

Η Πειραιώς δεν έχει προχωρήσει σε πρόγραμμα αγοράς ιδίων μετοχών, οπότε τις αγορές έχουν αναλάβει οι τρεις υπόλοιπες συστημικές.

Η Eurobank και η Εθνική αγοράζουν από την 1η Ιουλίου, ενώ η Alpha Bank ξεκίνησε το πρόγραμμά της στις 14 Αυγούστου 2026.

Τι κατέχει σήμερα η κάθε τράπεζα

Η Eurobank διαθέτει πλέον συνολικά 35.509.771 ίδιες μετοχές, αξίας 153,1 εκατ. ευρώ με βάση το χθεσινό κλείσιμο στα 4,3130 ευρώ. Η Εθνική κατέχει 17.343.425 μετοχές, δηλαδή το 1,92% του μετοχικού της κεφαλαίου, αξίας 267 εκατ. ευρώ με τιμή 15,400 ευρώ. Η Alpha Bank κατέχει όσες έχει αγοράσει ως τώρα, δηλαδή το 0,80% του μετοχικού της κεφαλαίου, με αξία 77,3 εκατ. ευρώ.

Τι υπόσχονται οι διοικήσεις για τις διανομές

Τα επιχειρηματικά σχέδια των τραπεζών προβλέπουν αυξημένες επιστροφές κεφαλαίου, με περιθώρια ακόμη μεγαλύτερα μετά την άρση της υποχρεωτικής ενημέρωσης προς τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) της ΕΚΤ.

Το επόμενο ορόσημο είναι το Investors Day της Alpha Bank στις 5 Νοεμβρίου, όπου θα φανεί αν και η τελευταία από τις τέσσερις θα ανεβάσει τον πήχη των διανομών της για την τριετία.

ΑΠΕ: Οι περικοπές χωρίζονται σε αποζημιούμενες και μη, και η μεγάλη πλειονότητα δεν θα πληρωθεί. Στο τραπέζι τιμολόγια στήριξης για τα μικρά πάρκα και μπαταρίες πίσω από τον μετρητή

Ο υπουργός εξετάζει παράταση συμβάσεων και μέτρα με τις τράπεζες για τα μικρά φωτοβολταϊκά. Οι ανακοινώσεις για τα 4,6 GW αποθήκευσης με όρους σύνδεσης είναι «θέμα ημερών».

Η διάκριση που θέτει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τις αποζημιώσεις είναι απλή: μετράει ο λόγος για τον οποίο μειώνεται η παραγωγή ενός σταθμού.

ΠΟΙΟΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΝΕΤΑΙ

Η ανακατανομή μπορεί να χρειάζεται λόγω συμφόρησης στο δίκτυο ή για να λειτουργήσουν άλλες μονάδες που παρέχουν αναγκαίες εφεδρείες ασφαλείας. Η αποζημίωση θα συνδέεται με τα έσοδα που θα είχε ο παραγωγός αν είχε πουλήσει την ενέργεια. Θα λαμβάνονται όμως υπόψη και οι όροι σύνδεσης: αν έχει αποδεχτεί περιορισμούς χωρίς αποζημίωση, αυτοί εξαιρούνται.

ΓΙΑΤΙ ΠΕΡΙΣΣΕΥΕΙ ΡΕΥΜΑ ΤΟ ΜΕΣΗΜΕΡΙ

Τα φωτοβολταϊκά παράγουν ταυτόχρονα, κυρίως τις μεσημβρινές ώρες. Όταν η παραγωγή ξεπερνά αυτό που μπορεί να απορροφηθεί, οι τιμές χονδρικής πέφτουν και φτάνουν ακόμη και κάτω από το μηδέν. Αυτό δεν σημαίνει δωρεάν ρεύμα για τα νοικοκυριά, αλλά πολλή προσφορά σε σχέση με τη ζήτηση, και δυσμενείς συνθήκες για τους παραγωγούς. Όταν χρειάζεται περικοπή, ενέργεια που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί χάνεται και ο παραγωγός χάνει έσοδα. Η μπαταρία κρατά μέρος της και τη διαθέτει το απόγευμα ή το βράδυ.

ΜΠΑΤΑΡΙΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΠΑΡΚΑ

Κατά τον υπουργό, οι ανεξάρτητες μονάδες αποθήκευσης δεν λύνουν από μόνες τους όλα τα προβλήματα. Χρειάζονται και μπαταρίες ενσωματωμένες στα έργα ΑΠΕ (αποθήκευση πίσω από τον μετρητή), ώστε ο παραγωγός να διαχειρίζεται μέρος της παραγωγής του πριν τη διοχετεύσει στο δίκτυο. Έχει ιδιαίτερη αξία όταν η σύνδεση περιορίζει την ισχύ που διοχετεύεται σε ορισμένες ώρες. Προβλέπεται και χρηματοδότηση για την προσθήκη μπαταριών σε υφιστάμενα φωτοβολταϊκά. Οι αρνητικές τιμές και οι περικοπές θα παραμείνουν κίνδυνοι, γι' αυτό θα χρειαστούν και κατάλληλα σχήματα στήριξης.

ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ

Ένα πάρκο έχει έξοδα λειτουργίας και χρηματοδότησης ακόμη κι όταν πουλά λιγότερη ενέργεια ή με χαμηλότερες τιμές. Η παράταση μιας σύμβασης δίνει χρόνο για ανάκτηση της επένδυσης, αλλά το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τους όρους που θα συμφωνηθούν. Το ζητούμενο είναι να μη συγκεντρωθεί η αγορά αποκλειστικά σε μεγάλους παίκτες, που αντέχουν καλύτερα τις απώλειες.

ΤΑ 4,6 GW ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ

Ο υπουργός ανέφερε ότι εξετάστηκαν εκατοντάδες αιτήματα και ότι οι ανακοινώσεις για τα 4,6 GW που θα λάβουν όρους σύνδεσης είναι θέμα ημερών. Η αξιολόγηση έγινε, κατά τον ίδιο, με αντικειμενικά κριτήρια και διαφάνεια. Οι όροι σύνδεσης δεν σημαίνουν ότι οι μπαταρίες λειτουργούν αμέσως, αλλά ότι τα έργα περνούν στο επόμενο στάδιο.

ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΕΜΠΟΔΙΟ

Οι επενδύσεις αφορούν ενίσχυση δικτύων και διασυνδέσεις νησιών, αλλά οι υποδομές θέλουν χρόνο. Ο υπουργός πρότεινε να συνδεθεί η πρόσβαση στο δίκτυο με τη χρησιμότητα, την ευελιξία, την ταχύτητα υλοποίησης και τη βιωσιμότητα κάθε έργου, και τα έργα που δεν προχωρούν να μην κρατούν χώρο επ' αόριστον. Έθεσε επίσης προς συζήτηση ανταγωνιστικές διαδικασίες πρόσβασης και ευέλικτες συνδέσεις, ώστε περισσότερες εγκαταστάσεις να χωρούν στις ίδιες υποδομές με σαφείς κανόνες περιορισμού.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Η διάκριση ανάμεσα στην περικοπή «αγοράς» και στην ανακατανομή λέει πολλά για το ποιος θα πληρώσει. Αν η μεγάλη πλειονότητα των περικοπών ανήκει στην πρώτη κατηγορία, τότε οι περισσότεροι παραγωγοί δεν θα πάρουν τίποτα από τον νέο μηχανισμό. Το βάρος μένει στους ίδιους, και γι' αυτό ο υπουργός ψάχνει λύσεις στις τράπεζες και στις ταρίφες. Για τις τράπεζες αυτό σημαίνει έκθεση στα μικρά έργα ΑΠΕ που χρηματοδότησαν στην ανάπτυξη του κλάδου, και πίεση να ρυθμίσουν δάνεια ενώ τα έσοδα των πάρκων συμπιέζονται.

Η αποθήκευση είναι η πραγματική απάντηση, αλλά η απόσταση είναι μεγάλη. Σήμερα λειτουργούν περίπου 210 MW μπαταριών, που απορροφούν μόλις 2,2% των περικοπών, ενώ τα 4,6 GW που ανακοινώνονται αφορούν όρους σύνδεσης και όχι ενεργή ισχύ. Μέχρι να μπουν σε λειτουργία, τα πάρκα θα συνεχίσουν να χάνουν ενέργεια τα μεσημέρια, και οι προσωρινές ταρίφες έχουν να καλύψουν ένα πραγματικό κενό.

Το δίκτυο είναι ο περιοριστικός παράγοντας: ό,τι ηλεκτρικό χώρο υπάρχει θα μοιραστεί, και η πρόταση για ανταγωνιστικές διαδικασίες σημαίνει ότι ο χώρος αυτός αποκτά τιμή. Η επιλογή κριτηρίων θα κρίνει ποιοι επενδυτές θα μείνουν στην αγορά, και αν θα επικρατήσουν οι μεγάλοι.