Ξέρετε ποιο είναι το βασικό σχόλιο που θα κάνουμε για τη χθεσινή, πραγματικά φοβερή συνεδρίαση. Ότι πήραμε μια πρώτη, πολύ καλή γεύση της μεταβλητότητας που πρέπει να περιμένουμε τους επόμενους μήνες, στη διαδικασία μετάβασης του Χ.Α. από τις αναπτυσσόμενες στις αναπτυγμένες αγορές. Γιατί όσα είδαμε χθες, τόσο με τις τράπεζες που εκτοξεύτηκαν, όσο και με μετοχές που δέχθηκαν έντονες πιέσεις, με πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα τη ΜΠΕΛΑ και τον ΟΠΑΠ, συνδέονται άμεσα και με αυτή τη διαδικασία. Μόνο τυχαίο δεν ήταν το επίπεδο της νευρικότητας αλλά και ο εξαιρετικά υψηλός τζίρος που καταγράφηκε, αμέσως μετά τις ανακοινώσεις της MSCI… Και προσωπικά θα συστήσουμε μεγάλη προσοχή σε αυτές τις διακυμάνσεις…

Μια MSCI που, αν κανείς δει ψύχραιμα τα δεδομένα, διαπιστώνει ότι επί της ουσίας επισπεύδει τις εξελίξεις και την αλλαγή του status του Χ.Α. σε αναπτυγμένη αγορά. Με βάση όσα γνωρίζαμε μέχρι πρότινος, μια τέτοια μετάβαση τοποθετούνταν χρονικά προς το πρώτο τρίμηνο του 2027 (για κάποιους και αργότερα), κάτι που ανέφεραν και ορισμένοι οίκοι σε πρόσφατες αναλύσεις τους. Θυμίζουμε μάλιστα ότι η περίπτωση των δεικτών της MSCI είναι με διαφορά η σημαντικότερη και όλα δείχνουν ότι οι οριστικές αποφάσεις θα πρέπει να αναμένονται τον ερχόμενο Αύγουστο, σε ένα ακόμη καλοκαίρι που – αν και είναι πολύ νωρίς να ειπωθεί – μόνο λόγω αυτής της αλλαγής προμηνύεται ιδιαίτερα «καυτό».

Γνωρίζουμε πως πιθανόν κάποιοι να μη συμφωνήσουν με την άποψη ότι η MSCI επισπεύδει τις εξελίξεις. Τουλάχιστον εμείς έτσι ερμηνεύουμε τα τελευταία δεδομένα. Πρόκειται για μια εξέλιξη που σίγουρα σηκώνει συζήτηση. Θα λέγαμε πάντως ότι δεν αποκλείεται ο οίκος να θέλει να προλάβει την αλλαγή του status από άλλους οίκους, και κυρίως από την FTSE, από την οποία αναμένονται σχετικές κινήσεις το φθινόπωρο. Μια τέτοια επίσπευση ενδέχεται να συνδέεται και με έναν ακόμη παράγοντα. Ότι, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου – όπως πρόωρες εκλογές, κάτι που προσωπικά δεν θεωρούμε πιθανό – το 2027 είναι χρονιά εθνικών εκλογών. Και όλα η MSCI θέλει και να επισπευστούνε οι όποιες αλλαγές και πριν από άλλους οίκους και σίγουρα όχι λίγο πριν από εκλογές.

Για την ιστορία θυμίζουμε τα όσα είχε πει πριν λίγο καιρό ο David Aserkoff, CFA, της JP Morgan, παραμένοντας πιστός στην άποψή του ότι η ένταξη της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς στις αναπτυγμένες αγορές (Developed Markets – DM) ήταν λανθασμένη. Αμέσως μετά την ανακοίνωση της αναβάθμισης από τον FTSE Russell, είχε βγάλει σημείωμα εκφράζοντας την απογοήτευσή του, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Yes, we are unhappy that FTSE upgraded Greece to DM». Παρά το γεγονός ότι η κίνηση αυτή δεν αποτέλεσε έκπληξη, ο Aserkoff εκτιμά ότι η Ελλάδα δεν ταιριάζει πλήρως με τα χαρακτηριστικά των αναδυόμενων αγορών (EM), καθώς είναι μέλος της Ευρωζώνης με αξιολόγηση επενδυτικής βαθμίδας.

Παρά τη θετική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωζώνη, τις προσδοκίες ενίσχυσης του ευρώ έναντι του δολαρίου και τη συγκριτικά υψηλή αποτίμηση των ελληνικών τραπεζών, η JP Morgan συνεχίζει να διατηρεί θετική στάση για την Ελλάδα στις στρατηγικές CEEMEA και Emerging Markets. Ωστόσο, ο Aserkoff υπογραμμίζει ότι η αναβάθμιση σε DM μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για την εγχώρια χρηματιστηριακή αγορά.

Τα επιχειρήματα του Aserkoff 

Σύμφωνα με τον ίδιο, η μετατόπιση της αγοράς από επενδυτές εστιάζοντες στις αναδυόμενες αγορές σε ένα κοινό με ευρωπαϊκό προσανατολισμό σημαίνει ότι η προσοχή θα απομακρυνθεί από την Ελλάδα. Όπως εξηγεί:

Καμία ελληνική τράπεζα δεν κατατάσσεται στην πρώτη 50άδα των πανευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Η ΔΕΗ είναι η 25η μεγαλύτερη μετοχή στον δείκτη πανευρωπαϊκών δημόσιων υπηρεσιών.

Η Jumbo κατατάσσεται 42η από 46 στον δείκτη πανευρωπαϊκών καταναλωτικών αγαθών.

Ο Aserkoff είχε αναφερθεί στην περίπτωση της Metlen, η οποία μεταφέρθηκε από την Αθήνα στο Λονδίνο. Μετά την ένταξη στο FTSE100, ο μέσος ημερήσιος όγκος συναλλαγών μειώθηκε στα 5,1 εκατ. ευρώ, από 9,8 εκατ. ευρώ που ήταν πριν στην Αθήνα, δείχνοντας την πιθανή επίπτωση της αναβάθμισης σε DM. 

Ιστορική αναφορά 

Ο αναλυτής υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα είχε αναβαθμιστεί σε DM το 2001. Τότε, το ενδιαφέρον για την ελληνική αγορά είχε μειωθεί σημαντικά, και εκφράζει την εκτίμηση ότι η ιστορία μπορεί να επαναληφθεί με τη νέα αναβάθμιση.

Το πιο σημαντικό πάντως από αυτά που είπε ήτανε άλλο. Σύμφωνα με τον Aserkoff, η αναβάθμιση από τον FTSE δεν έχει τόσο μεγάλο αντίκτυπο όσο αυτή του MSCI, ο οποίος αντιπροσωπεύει περίπου τα 2/3 των παθητικών ροών και την πλειοψηφία των ενεργών δεικτών.
Ο MSCI ανακοίνωσε τον προηγούμενο Ιούνιο ότι η Ελλάδα πληροί όλα τα κριτήρια για αναβάθμιση σε DM, εκτός από τον κανόνα μεγέθους και της συνεχούς ρευστότητας. Όπως είχε γράψει πριν λίγο καιρό ο Aserkoff η τελική αναβάθμιση αναμένεται με βάση τον ετήσιο αναθεωρημένο προγραμματισμό τον Μάιο του 2028, αν και υπάρχει η δυνατότητα επιτάχυνσης της διαδικασίας από τον MSCI μέσω «συνετής διακριτικής ευχέρειας».

Θυμίζουμε πως πριν τις παραπάνω αναφορές του αναλυτή του οίκου. H JP Morgan είχε αναφέρει τα παρακάτω.

Η αναβάθμιση του Χρηματιστηρίου Αθηνών σε ανεπτυγμένη αγορά από τον οίκο FTSE Russell αποτελεί, σύμφωνα με την JP Morgan, σημαντικό ορόσημο που αναγνωρίζει την πρόοδο της ελληνικής κεφαλαιαγοράς. Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση θα είναι η διατήρηση της ελκυστικότητας και της ρευστότητας των ελληνικών μετοχών σε ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Η Ελλάδα θα επανενταχθεί στις ανεπτυγμένες αγορές τον Σεπτέμβριο του 2026, περισσότερο από μια δεκαετία μετά την προηγούμενη υποβάθμισή της. Ο FTSE σημειώνει ότι η χώρα πληροί τα 22 ποιοτικά κριτήρια της «FTSE Quality of Markets Matrix», καθώς και τις ελάχιστες απαιτήσεις σε επενδύσιμη κεφαλαιοποίηση, αριθμό εισηγμένων τίτλων, κατά κεφαλήν εισόδημα και πιστοληπτική αξιολόγηση «επενδυτικής βαθμίδας» από τους τρεις κορυφαίους οίκους αξιολόγησης.

Επιπτώσεις για την ελληνική αγορά

Σύμφωνα με την JP Morgan, η Ελλάδα διαθέτει σήμερα 33 εταιρείες στον δείκτη FTSE Emerging Market All Cap (29 στο τμήμα «Standard» και 4 στο «Small Cap»). Από αυτές, 29 αναμένεται να πληρούν τα κριτήρια για ένταξη στον FTSE Developed Market Index (8 στο «Standard» και 21 στο «Small Cap»).

Η αναδιάρθρωση αυτή προβλέπει:

Εκροές περίπου 2,84 δισ. δολαρίων από παθητικά επενδυτικά κεφάλαια που ακολουθούν τον δείκτη FTSE Emerging Markets.

Εισροές 2,7 δισ. δολαρίων από funds που παρακολουθούν τον δείκτη FTSE Developed Markets.

Το καθαρό αποτέλεσμα εκτιμάται σε εκροή 112,8 εκατ. δολαρίων για την ελληνική αγορά, σύμφωνα με τις προβλέψεις της JP Morgan.

Με την ένταξή της στους ανεπτυγμένους δείκτες, η Ελλάδα θα κατέχει περίπου 0,27% στον FTSE Developed Market All Cap ex-US Index, σημαντικά μειωμένο σε σχέση με το 0,70% που κατέχει σήμερα στον FTSE Emerging Market All Cap Index.