Για άλλη μία χρονιά, η Wall Street εισέρχεται στην περίοδο των ετήσιων προβλέψεων, με τους στρατηγικούς αναλυτές να επιχειρούν το ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρημα να εκτιμήσουν το επίπεδο στο οποίο θα ολοκληρώσει ο δείκτης S&P 500 το επόμενο ημερολογιακό έτος. Οι τρέχουσες εκτιμήσεις συγκλίνουν σε μια σχετικά αισιόδοξη άνοδο της τάξης του 11% στους επόμενους 12 μήνες. Ωστόσο, η χρησιμότητα αυτών των προβλέψεων για τη χάραξη επενδυτικής στρατηγικής αποδεικνύεται περιορισμένη, σχεδόν συγκρίσιμη με μια τυχαία συμβουλή τύχης, όπως αναδεικνύει η ετήσια αξιολόγηση της ακρίβειας των αναλυτών.

Σε ένα περιβάλλον όπου οι αποτιμήσεις βρίσκονται ήδη σε υψηλά επίπεδα, ο κίνδυνος υπερβολικής αισιοδοξίας και εφησυχασμού παραμένει έντονος για τους επενδυτές.

Είναι αλήθεια ότι οι φετινές προβλέψεις βασίζονται σε ένα έτος λιγότερο δυσμενές σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν. Στα τέλη του προηγούμενου έτους, η μέση εκτίμηση των αναλυτών τοποθετούσε τον S&P 500 στις 6.614 μονάδες για το 2025, προεξοφλώντας άνοδο περίπου 9%. Στην πράξη, ο δείκτης φαίνεται ότι θα κινηθεί περίπου τρεις ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από αυτή την πρόβλεψη, μια απόκλιση που μπορεί να θεωρηθεί ανεκτή, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι επί οκτώ συνεχόμενα χρόνια οι εκτιμήσεις της αγοράς παρουσίαζαν διψήφια σφάλματα.

Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι οι προβλέψεις γίνονται πιο αξιόπιστες στο τρίτο έτος μιας ανοδικής αγοράς. Πιο ρεαλιστικά, όμως, πρόκειται πιθανότατα για συγκυριακή εύνοια της τύχης. Το ιστορικό των προβλέψεων αναδεικνύει δύο θεμελιώδεις αδυναμίες αυτής της πρακτικής. Πρώτον, οι αναλυτές καλούνται να προβλέψουν κάτι ουσιαστικά αδύνατο. Σε μια αγορά που επηρεάζεται από απρόβλεπτες γεωπολιτικές εξελίξεις, εμπορικές εντάσεις και τεχνολογικές ανατροπές – όπως η τεχνητή νοημοσύνη ή οι ριζικές καινοτομίες στον τομέα της υγείας – η ακριβής εκτίμηση της πορείας του δείκτη σε ορίζοντα 12 μηνών απαιτεί όχι μόνο υψηλή δεξιότητα, αλλά και σημαντική δόση τύχης.

Δεύτερον, η σημερινή δομή της αγοράς είναι εξαιρετικά συγκεντρωτική. Ένας πολύ μικρός αριθμός μετοχών – περίπου πέντε – ευθύνεται πλέον για σχεδόν το ήμισυ των αποδόσεων του S&P 500. Οποιοδήποτε αξιόπιστο μοντέλο προβλέψεων θα έπρεπε να βασίζεται σε συγκεκριμένες υποθέσεις για την πορεία των κερδών εταιρειών όπως η Nvidia, η Apple, η Alphabet, η Microsoft και η Broadcom. Πρόκειται, ωστόσο, για ανάλυση που ξεφεύγει από το αντικείμενο των μακροοικονομικών στρατηγικών αναλυτών.

Το ερώτημα, επομένως, είναι τι μπορούμε πραγματικά να συμπεράνουμε για το 2026. Πρόκειται για μια χρονιά με εξαιρετικά ευρύ φάσμα πιθανών εξελίξεων, πολύ ευρύτερο από αυτό που αποτυπώνουν οι αισιόδοξες συγκλίνουσες εκτιμήσεις της αγοράς. Ακόμη και το εύρος μεταξύ της χαμηλότερης πρόβλεψης στις 7.000 μονάδες και της υψηλότερης στις 8.100 μονάδες, όπως καταγράφεται στη βασική έρευνα στρατηγικών αναλυτών του Bloomberg, μοιάζει υπερβολικά περιορισμένο και υποδηλώνει επικίνδυνη χαλάρωση της επενδυτικής εγρήγορσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή είναι η μικρότερη διακύμανση προβλέψεων τουλάχιστον από το 2018, χωρίς μάλιστα να περιλαμβάνεται ο επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής της BCA Research, Peter Berezin, ο οποίος συγκαταλέγεται στους πιο απαισιόδοξους φέτος.

Η αρνητική προσέγγιση του Berezin στηρίζεται καταρχάς στο γεγονός ότι ο δείκτης Shiller P/E του S&P 500 βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο από την εποχή της φούσκας των dot-com, αντανακλώντας τον έντονο ενθουσιασμό γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. Ο ίδιος θέτει στόχο για τον δείκτη τις 5.280 μονάδες, εκτιμώντας ότι μια αναπόφευκτη «προσγείωση στην πραγματικότητα» όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να πυροδοτήσει σημαντική πτώση των μετοχών και, στη συνέχεια, να οδηγήσει την αμερικανική οικονομία σε ύφεση.

Όπως επισημαίνει, η τρέχουσα οικονομική δυναμική βασίζεται σε μεγάλο βαθμό τόσο στις αυξημένες επενδύσεις σε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης όσο και στο «φαινόμενο του πλούτου» που δημιούργησε η άνοδος των χρηματιστηριακών αγορών. Σε αυτό το πλαίσιο, οι πρώτες ενδείξεις κόπωσης στην αγορά εργασίας εντείνουν την ευπάθεια του συστήματος. Αν το κυρίαρχο αφήγημα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη αρχίσει να αμφισβητείται, προειδοποιεί, το οικοδόμημα ενδέχεται να αποδειχθεί λιγότερο ανθεκτικό από όσο σήμερα πιστεύεται.