|
Αναπόφευκτα, σε πλήρη επιβεβαίωση της
«διαλεκτικής» θεώρησης των πραγμάτων, όλες αυτές
οι δράσεις οδήγησαν σε αντισταθμιστικές
ενέργειες από πλευράς των βασικών εταίρων των
ΗΠΑ. Συνεπώς από πλευράς Κίνας επιταχύνθηκαν οι
προσπάθειες για πλήρη αποδέσμευσή της από τις
ΗΠΑ σε οικονομικό, εμπορικό και τεχνολογικό
επίπεδο και δημιουργίας μιας δικής της σφαίρας
επιρροής. Τέλος, ακόμη και η Ευρωπαϊκή Ενωση
έχει αρχίσει να αναρωτιέται για τη δική της θέση
στο παγκόσμιο οικονομικό – πολιτικό γίγνεσθαι
και να μελετάει τρόπους αντίδρασης.
Η εκτίμησή
μας είναι ότι όλος αυτός ο καταιγισμός
οικονομικών και πολιτικών δράσεων του 2025 θα
αποκλιμακωθεί απότομα το 2026. Καθώς η
συντριπτική πλειονότητα των πολιτικών του
προέδρου Τραμπ έχει δρομολογηθεί, το βασικό μας
αφήγημα για τη χρονιά που αρχίζει είναι ότι το
2026 θα βιώσουμε –με μία σημαντική εξαίρεση–
ουσιαστική υποχώρηση της αβεβαιότητας.
Πρακτικά
αυτό μεταφράζεται στη συνέχιση της οικονομίας
δύο ταχυτήτων στις ΗΠΑ, όπου τα ανώτερα
κοινωνικά στρώματα και οι μεγάλες επιχειρήσεις
θα συνεχίσουν να ευνοούνται από τα μέτρα
οικονομικής πολιτικής, ενώ η υπόλοιπη οικονομία
θα συνεχίσει να δέχεται πιέσεις από τον
πληθωρισμό και την επιβράδυνση της αγοράς
εργασίας. Η οικονομία της Ευρωζώνης θα βελτιωθεί
οριακά καθώς το 2026 θα είναι το τελευταίο έτος
υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης και
Ανθεκτικότητας. Παράλληλα αναμένεται να αυξηθούν
σημαντικά και οι δημόσιες δαπάνες της Γερμανίας.
Τέλος, και η Κίνα αναμένουμε να συνεχίσει την
υφιστάμενη πορεία σταδιακής και ελεγχόμενης
επιβράδυνσης του ρυθμού ανάπτυξής της.
Ποια λοιπόν
είναι αυτή η τελευταία ψηφίδα για να συμπληρωθεί
το παζλ της παγκόσμιας αβεβαιότητας;
Εχοντας
πλήρη συναίσθηση ότι η τρέχουσα ειδησεογραφία
κυριαρχείται από την επέμβαση των ΗΠΑ στη
Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Μαδούρο, καθώς και
από τις διπλωματικές παρεμβάσεις στο θέμα της
ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, η εκτίμησή μας
είναι ότι αυτά τα γεωπολιτικά γεγονότα θα πρέπει
να τα αξιολογήσουμε –κάπως αδόκιμα είναι
γεγονός– ως «ουρές» ή «παραλειπόμενα» των
πολιτικών του 2025. Με κίνδυνο να διαψευσθούμε
εντυπωσιακά, η άποψή μας είναι ότι τέτοιου τύπου
ενέργειες από πλευράς Τραμπ θα συνεχίσουν να
εντυπωσιάζουν, αλλά θα έχουν περιορισμένες –έως
και μηδενικές– επιπτώσεις στην πορεία των
οικονομιών και των αγορών.
Τουναντίον,
η έκπληξη και η αναζωπύρωση της αβεβαιότητας
μπορεί να προέλθουν από τον μόνο τομέα που ο
πρόεδρος Τραμπ δεν είχε έως τώρα την ευκαιρία να
επιβάλει τη βούλησή του: τη νομισματική
πολιτική. Η νομισματική πολιτική μπορεί να
εκπλήξει τις αγορές σε δύο επίπεδα. Πρώτον, στο
επίπεδο του παρεμβατικού επιτοκίου. Ηδη το
παρεμβατικό επιτόκιο της
Fed
έχει μειωθεί από το 5,5% στο 3,75% και οι αγορές
προεξοφλούν περαιτέρω αποκλιμάκωση στο 3,25%.
Ωστόσο, σε μια προσπάθεια επιπλέον στήριξης της
οικονομικής δραστηριότητας είναι πιθανό η
Fed
μετά την εκλογή νέου επικεφαλής τον Μάιο του
2026 να προχωρήσει σε πιο επιθετικές μειώσεις
προς τα επίπεδα του 2,5% ή και χαμηλότερα.
Το δεύτερο
επίπεδο, που αποτελεί κατά την άποψή μας την
τελευταία ψηφίδα στις πολιτικές επιδιώξεις του
Τραμπ, είναι ο έλεγχος των μακροχρόνιων
επιτοκίων. Από πολλές απόψεις το επιτόκιο των
10ετών ομολόγων έχει μεγαλύτερο ειδικό βάρος από
το παρεμβατικό επιτόκιο. Εάν λοιπόν οι αποδόσεις
των 10ετών ομολόγων στις ΗΠΑ δεν ακολουθήσουν
καθοδική πορεία, τότε πιστεύω ότι θα δούμε μια
πρωτοφανή συγχρονισμένη εκστρατεία από τη
Fed,
το υπουργείο Οικονομικών και το αμερικανικό
χρηματοπιστωτικό σύστημα, προκειμένου να
υποχωρήσουν οι αποδόσεις των ομολόγων στα
«επιθυμητά» επίπεδα. Μια τέτοια ενέργεια –παρότι
μη ευθυγραμμισμένη με τις αρχές λειτουργίας της
ελεύθερης αγοράς– θα περιορίσει το κόστος
χρηματοδότησης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων,
θα βελτιώσει σημαντικά τη δυναμική του λόγου
χρέους προς ΑΕΠ και θα βελτιώσει τις συνθήκες
στην αγορά ακινήτων – επιτρέποντας στον Τραμπ να
διακηρύξει άλλη μία νίκη υπέρ του μέσου
αμερικανικού νοικοκυριού. Αναπόφευκτα βέβαια μια
τέτοια πολιτική παρέμβαση εγκυμονεί σημαντικούς
κινδύνους για την ανεξαρτησία της
Fed,
την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως παγκόσμιου
χρηματοπιστωτικού κέντρου και για τον ρόλο του
δολαρίου ως αποθεματικού νομίσματος, αλλά όλα
αυτά δεν φαίνεται να απασχολούν την ηγεσία των
ΗΠΑ στην τρέχουσα συγκυρία.
*O
κ. Ηλίας Λεκκός είναι επικεφαλής Οικονομικής
Ανάλυσης και Επενδυτικής Στρατηγικής στην
Τράπεζα Πειραιώς.
** Το
άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στην Καθημερινή της
Κυριακής.
|
