Πέμπτη, 00:01 - 22/01/2026

Διαχρονικά, οι ΗΠΑ είχαν ένα τεράστιο πλεονέκτημα. Εκτός από εχθρούς, διέθεταν ισχυρούς φίλους. Χωρίς αυτούς, δεν θα είχαν καταστεί η υπερδύναμη που γνωρίζουμε. Οι συμμαχίες τους, με αποκορύφωμα το ΝΑΤΟ, διασφάλιζαν για τις ΗΠΑ την εμβέλεια της εξωτερικής πολιτικής τους. Οι εύπορες χώρες της Ευρώπης δεν δρούσαν εναντίον τους αλλά υπέρ τους. Απλή απόδειξη, οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις που φιλοξενούν μέχρι και σήμερα.

Οι φιλίες της Αμερικής δεν ήταν αδυναμία της, όπως επιθυμεί να τις παρουσιάζει ο Τραμπ σε μια λογιστική προσέγγιση των πραγμάτων. Ηταν προτέρημα ανεκτίμητης αξίας, που μάλλον δεν συναντάται σε άλλη περίοδο της Ιστορίας. Η παγκόσμια ηγεμονία των ΗΠΑ δεν βασίστηκε στην ωμή επίδειξη δύναμης. Αναπτύχθηκε, αντιθέτως, πάνω σε κανόνες, τους οποίους τηρούσαν. Σε ισχυρούς θεσμούς, τους οποίους υποστήριζαν. Σε μια διεθνή νομιμοποίηση της πρωτοκαθεδρίας τους. Χαρακτηριστική είναι η σύγκριση της αμερικανικής επέμβασης στη Βενεζουέλα με την εισβολή στο Ιράκ. Η τότε κυβέρνηση Μπους έλαβε την έγκριση από το Κογκρέσο, έθεσε το θέμα στα Ηνωμένα Εθνη και τελικά εξασφάλισε την υποστήριξη σχεδόν 50 κρατών στην αμερικανική επιχείρηση.

Στη Βενεζουέλα, είχαμε αντιθέτως την απόλυτη περιφρόνηση της διεθνούς κοινότητας, αλλά και των νομοθετικών σωμάτων στις ΗΠΑ, γεγονός που δημιουργεί ένα κακό προηγούμενο για τις διεθνείς υποθέσεις στην εποχή Τραμπ· ανεξάρτητα από το γεγονός ότι η απομάκρυνση Μαδούρο ήταν καλά νέα, πριν απ’ όλα, για τους ίδιους τους Βενεζουελάνους.

Μέχρι πρότινος, οι ΗΠΑ προωθούσαν ένα αφήγημα αρχών. Εχαιραν της στήριξης των συμμαχιών τους για έναν κοινό σκοπό, όχι επειδή έκαναν κατάχρηση της ισχύος τους. Τώρα, απλά ενημερώνουν ότι «θα “τρέξουν” τη Βενεζουέλα και θα πάρουν το πετρέλαιό της».

H Eυρώπη ορθώς αποκομίζει την εικόνα ενός πανίσχυρου και ανεξέλεγκτου Τραμπ. Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, όμως, εκφράζεται από πολλές πλευρές έντονος σκεπτικισμός για το γεγονός ότι η Αμερική στριμώχνει –όχι τους εχθρούς– αλλά τους συμμάχους της. Δεν μπορεί η Ουάσιγκτον να απαιτεί από την Ευρώπη να μην κοιτάζει προς την Κίνα και την ίδια ώρα να της κάνει μπούλινγκ για τη Γροιλανδία.

Το νέο σκηνικό παράγει ήδη αποτελέσματα. Ο πρωθυπουργός του Καναδά επισκέφθηκε το Πεκίνο σε πνεύμα συνεργασίας και μίλησε για μια νέα τάξη πραγμάτων. Στην πραγματικότητα, έχουμε επιστροφή στην παλιά τάξη πραγμάτων. Σε έναν κόσμο όπου η Αμερική βάζει την ισχύ πάνω από τους κανόνες, απεμπολώντας ακριβώς αυτό που την ξεχώριζε από δυνάμεις που έχουν συνδυαστεί με άλλης μορφής καθεστώτα.

Βασίλης Κωστούλας (Money Review)

Greek Finance Forum Team

Σχόλια Αναγνωστών