Καθώς όμως αυτά τα αποθέματα εξαντλούνται, οι εταιρείες καλούνται πλέον να προμηθεύονται ακριβότερα εισαγόμενα προϊόντα. Το πρόσθετο κόστος, όπως εκτιμούν οι οικονομολόγοι, μεταφέρεται σταδιακά στους καταναλωτές και στις επιχειρήσεις, είτε εξ ολοκλήρου είτε εν μέρει, ανάλογα με το περιθώριο απορρόφησης που διαθέτουν οι ίδιες οι εταιρείες.

Προβλέψεις για πληθωρισμό άνω του 4%

Στο ίδιο μήκος κύματος, αναλυτές όπως ο επικεφαλής του Peterson Institute for International Economics, Άνταμ Πόζεν, και ο διευθύνων σύμβουλος της Lazard, Πίτερ Όρσζαγκ, εκτιμούν ότι μέχρι το τέλος του έτους ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ είναι πολύ πιθανό να ξεπεράσει το 4%. Παρότι αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν και θετικές εξελίξεις —όπως η επιβράδυνση της αύξησης των τιμών στην αγορά κατοικίας και η ενίσχυση της παραγωγικότητας— θεωρούν ότι μια σειρά από παράγοντες ωθούν το γενικό επίπεδο τιμών υψηλότερα.

Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν:

η καθυστερημένη αλλά αναπόφευκτη μετακύλιση του κόστους των δασμών,

η διόγκωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, το οποίο ενδέχεται να υπερβεί το 7% του ΑΕΠ,

οι περιορισμοί στην προσφορά εργασίας, αποτέλεσμα της αυστηρής μεταναστευτικής πολιτικής,

καθώς και μια πιο χαλαρή νομισματική στάση, που τροφοδοτεί τις πληθωριστικές προσδοκίες.

Γιατί οι αυξήσεις τιμών έρχονται σταδιακά

Κρίσιμο στοιχείο στη χρονική καθυστέρηση του πληθωριστικού αντίκτυπου είναι η συμπεριφορά των επιχειρήσεων. Όταν τα φθηνότερα αποθέματα αντικαθίστανται από ακριβότερα, οι εταιρείες συνήθως αποφεύγουν αιφνίδιες και έντονες αυξήσεις τιμών, φοβούμενες αντιδράσεις από καταναλωτές και πολιτική πίεση. Αντίθετα, επιλέγουν μια πιο σταδιακή προσαρμογή, γεγονός που παρατείνει τη διάρκεια της πληθωριστικής επίδρασης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Πόζεν και Όρσζαγκ, αυτή η διαδικασία θα κορυφωθεί έως τα μέσα του 2026, προσθέτοντας σωρευτικά έως και 0,5 ποσοστιαία μονάδα στον συνολικό πληθωρισμό.

Μακριά από τον στόχο της Fed

Παρά τους ισχυρισμούς περί «μηδενικού πληθωρισμού», τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι τιμές στις ΗΠΑ εξακολουθούν να κινούνται αρκετά πάνω από τον στόχο του 2% της Fed. Τον Δεκέμβριο, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,7%, επίπεδο που αρκετοί αναλυτές χαρακτηρίζουν προβληματικό για τη χάραξη νομισματικής πολιτικής.

Ο Τόμας Ράιαν της Capital Economics σημειώνει ότι πρόκειται για ένα ποσοστό «δυσάρεστα υψηλό» για τις κεντρικές τράπεζες, αποδίδοντας τις δηλώσεις Τραμπ σε μια ακόμη υπερβολή που δεν συμβαδίζει με τα πραγματικά δεδομένα.

Οι δασμοί ως «αυτογκόλ»

Ενδεικτικά είναι και τα ευρήματα του Kiel Institute for the World Economy, το οποίο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι δασμοί λειτουργούν τελικά εις βάρος των ίδιων των ΗΠΑ. Η μελέτη δείχνει ότι σχεδόν το σύνολο του κόστους επιβαρύνει Αμερικανούς εισαγωγείς και καταναλωτές, ενώ οι ξένοι εξαγωγείς απορροφούν μόλις το 4% του βάρους. Με άλλα λόγια, το 96% των δασμών πληρώνεται εντός των αμερικανικών συνόρων.

Δεν είναι τυχαίο ότι στο Νταβός, επιχειρηματικά στελέχη και αναλυτές συνέδεσαν ανοιχτά τη δασμολογική πολιτική με την αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων στις ΗΠΑ.

Πτώση της εμπιστοσύνης των πολιτών

Σε αυτό το πλαίσιο, η στάση της αμερικανικής κοινής γνώμης εμφανίζεται ολοένα και πιο επιφυλακτική. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της American Research Group, μόλις το 32% των πολιτών εγκρίνει τον τρόπο με τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ χειρίζεται την οικονομία, ενώ το 64% εκφράζει αρνητική άποψη. Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες εκτιμούν ότι η οικονομική κατάσταση της χώρας θα επιδεινωθεί μέσα στον επόμενο χρόνο.

Παράλληλα, η συνολική αποδοχή του Τραμπ βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της δεύτερης θητείας του, με τις θετικές γνώμες να περιορίζονται στο 35% και τις αρνητικές να αγγίζουν το 63%, αποτυπώνοντας τη διευρυνόμενη απόσταση ανάμεσα στη ρητορική και την καθημερινή οικονομική εμπειρία των Αμερικανών.