Η νέα υποδομή θα εγκατασταθεί στον θαλάσσιο χώρο ανοικτά της πόλης, σε παρόμοια χωροθέτηση με το ήδη λειτουργικό FSRU Αλεξανδρούπολης, ενισχύοντας περαιτέρω τη δυναμική της Θράκης στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.

Χρονοδιάγραμμα και στρατηγικός στόχος

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου, κ. Δημήτρης Κοπελούζος, είχε επισημάνει ήδη από τον Δεκέμβριο ότι οι αδειοδοτικές διαδικασίες εξελίσσονται με ταχύ ρυθμό, ώστε εντός του 2026 να ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση για το έργο. Ο σχεδιασμός προβλέπει την έναρξη λειτουργίας του FSRU το 2028, χρονιά-ορόσημο κατά την οποία τίθεται σε εφαρμογή η πλήρης απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ.

Βάσει της απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων, το Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου Θράκης θα περιλαμβάνει έναν υπεράκτιο πλωτό τερματικό σταθμό LNG, αποτελούμενο από μόνιμα αγκυροβολημένη μονάδα αποθήκευσης και αεριοποίησης (FSRU).

Τεχνικά χαρακτηριστικά και χωροθέτηση

Η πλωτή μονάδα θα διαθέτει τέσσερις δεξαμενές αποθήκευσης LNG, αντλίες, δίκτυο σωληνώσεων και εξοπλισμό επαναεριοποίησης, καθώς και υποδομές πρόσδεσης δεξαμενόπλοιων μεταφοράς LNG. Παράλληλα, θα λειτουργεί σύστημα διαχείρισης του Boil-Off Gas (BOG), διασφαλίζοντας την ασφαλή και αποδοτική αξιοποίηση του εξατμιζόμενου φυσικού αερίου, μαζί με τις αναγκαίες βοηθητικές εγκαταστάσεις.

Το μόνιμο αγκυροβόλιο του FSRU χωροθετείται περίπου 9 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Αλεξανδρούπολης και 8 χιλιόμετρα από την πλησιέστερη ακτή, σε θαλάσσια περιοχή με βάθος περίπου 35 μέτρων, επιλογή που θεωρείται κρίσιμη τόσο για τη λειτουργικότητα όσο και για την ασφάλεια της εγκατάστασης.

Διασύνδεση και δυναμικότητα

Το έργο προβλέπει άμεση διασύνδεση με το εθνικό και διασυνοριακό σύστημα φυσικού αερίου. Ο αγωγός που θα μεταφέρει το αέριο από το FSRU έως το δίκτυο του ΔΕΣΦΑ και τον αγωγό TAP θα έχει συνολικό μήκος 20 χιλιομέτρων, εκ των οποίων τα 15 υποθαλάσσια και τα 5 χερσαία.

Η τροφοδοσία του σταθμού θα γίνεται από δεξαμενόπλοια χωρητικότητας 75.000 έως 170.000 κυβικών μέτρων LNG. Η μέγιστη ωριαία δυναμικότητα αεριοποίησης θα ανέρχεται σε 625.000 Nm³ φυσικού αερίου σε συνθήκες συνεχούς λειτουργίας, ενώ η ετήσια δυναμικότητα της εγκατάστασης εκτιμάται στα 6 δισ. κυβικά μέτρα. Το μέγεθος αυτό είναι συγκρίσιμο με το FSRU Αλεξανδρούπολης (έως 5,5 δισ. m³), ενώ υπολείπεται της πλήρους δυναμικότητας της Ρεβυθούσας, η οποία μπορεί να φτάσει τα 10–12 δισ. m³ ετησίως.

Το κρίσιμο ζήτημα της οικονομικής βιωσιμότητας

Παρά την τεχνική ωριμότητα, το δεύτερο FSRU Θράκης καλείται να ξεπεράσει σημαντικές οικονομικές προκλήσεις. Το κόστος επένδυσης εκτιμάται τουλάχιστον στα 650 εκατ. ευρώ, υψηλότερο σε σχέση με το πρώτο έργο, ενώ δεν προβλέπεται πρόσβαση σε επιδότηση ή ευνοϊκή χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Αυτό μεταφράζεται σε υψηλότερες ταρίφες χρήσης της υποδομής, την ώρα που στην Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη λειτουργούν ήδη ανταγωνιστικές πύλες LNG.

Οι πρόσφατες δημοπρασίες δέσμευσης δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο – ο οποίος υποστηρίζεται και από τις ΗΠΑ – ανέδειξαν την πρόκληση. Τόσο η διαδικασία της περασμένης Δευτέρας όσο και εκείνη πριν τα Χριστούγεννα δεν προσέλκυσαν ισχυρό ενδιαφέρον για μεταφορά ποσοτήτων με προορισμό την Ουκρανία. Για να καταστεί βιώσιμη η επένδυση, απαιτούνται χαμηλότερα τέλη μεταφοράς, μακροχρόνια συμβόλαια με σημαντικούς χρήστες και ισχυρές εγγυήσεις.

Το ευρύτερο LNG παζλ στην Ελλάδα

Υπό αυτές τις συνθήκες, και άλλα επενδυτικά σχέδια για νέους πλωτούς σταθμούς LNG παραμένουν σε φάση αναμονής. Παρά το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική απαγόρευσης του ρωσικού αερίου έως το 2027–2028 δημιουργεί προοπτικές, το αυξημένο κόστος και η γεωπολιτική αβεβαιότητα έχουν «φρενάρει» τις τελικές αποφάσεις.

Ωστόσο, η ζήτηση στον Κάθετο Διάδρομο αναμένεται να αυξηθεί αισθητά. Οι χώρες από την Ελλάδα έως την Ουκρανία καταναλώνουν σήμερα περίπου 50 δισ. m³ φυσικού αερίου ετησίως, με προβλέψεις για άνοδο στα 68 δισ. m³ μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Η πλήρης αποχώρηση του ρωσικού αερίου μετά το 2028 αναμένεται να εντείνει περαιτέρω τη ζήτηση για LNG. Ήδη, όλα τα διαθέσιμα slots στη Ρεβυθούσα είναι δεσμευμένα έως το 2036, ενώ αυξημένη χρήση προβλέπεται και για το FSRU Αλεξανδρούπολης, με περίπου 40 φορτία LNG να εκτιμάται ότι θα εξυπηρετηθούν φέτος.

Τα υπόλοιπα projects και ο ρόλος της ΕΕ

Πέραν του FSRU Θράκης, που είναι το πιο ώριμο αδειοδοτικά, προχωρούν τρία ακόμη σχέδια. Η Motor Oil προωθεί το project «Διώρυγα Gas» με FSRU στον Σαρωνικό, κοντά στις εγκαταστάσεις των Αγίων Θεοδώρων. Αντίστοιχα, το «FSRU Thessaloniki» της Elpedison (θυγατρικής της HELLENiQ ENERGY) στον Θερμαϊκό Κόλπο σχεδιάζεται με ορίζοντα υλοποίησης προς το τέλος της δεκαετίας, υπό την προϋπόθεση λήψης τελικής επενδυτικής απόφασης. Παράλληλα, η Mediterranean Gas προωθεί το FSRU ARGO στο λιμάνι του Βόλου, έργο που αντιμετωπίζει έντονες αντιδράσεις από την τοπική κοινωνία.

Η αγορά, πάντως, συγκλίνει στην εκτίμηση ότι η ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου και των απαιτούμενων υποδομών LNG δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς ενεργή στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως έχει επισημάνει πρόσφατα και ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, κ. Αλέξανδρος Εξάρχου, από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, η απαγόρευση του ρωσικού αερίου από το 2028 οφείλει να συνοδευτεί από συγκεκριμένες χρηματοδοτικές παρεμβάσεις. «Χρειαζόμαστε ένα δεύτερο FSRU και κάποιος πρέπει να το χρηματοδοτήσει», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.

Μόνο με επαρκείς υποδομές και μακροχρόνια συμβόλαια, εκτιμάται, μπορεί το LNG – και ειδικά το αμερικανικό – να διασφαλίσει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και να αποτρέψει την επιστροφή σε παλιές εξαρτήσεις.