Το φωτοβολταϊκό που αλλάζει τον ενεργειακό χάρτη του διυλιστηρίου

Η πρώτη και πιο ώριμη φάση του έργου αφορά την ανάπτυξη φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 250 MW στην περιοχή του Κιλκίς, το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά με συστήματα αποθήκευσης. Η συγκεκριμένη υποδομή εκτιμάται ότι θα καλύπτει περίπου το 70% των ενεργειακών αναγκών του διυλιστηρίου Θεσσαλονίκης, ενισχύοντας καθοριστικά την ενεργειακή του αυτονομία.

Η αρχική επένδυση για αυτή τη φάση υπολογίζεται κοντά στα 200 εκατ. ευρώ, ενώ σε πλήρη ανάπτυξη το συνολικό project μπορεί να προσεγγίσει τα 500 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, εξετάζεται η αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου του Ταμείου Ανάκαμψης, ώστε να βελτιωθεί το οικονομικό αποτύπωμα της επένδυσης.

Σύμφωνα με τη διοίκηση της Helleniq Renewables, το έργο σχεδιάζεται με αυστηρά οικονομικά κριτήρια. Η πρώτη φάση χαρακτηρίζεται ως απολύτως βιώσιμη, ενώ τα επόμενα βήματα θα εξαρτηθούν από την ωρίμανση της αγοράς και των τεχνολογιών.

Ένα έργο χωρίς προηγούμενο στην Ελλάδα

Η ιδέα του green hub βρίσκεται υπό επεξεργασία εδώ και περίπου δύο χρόνια. Οι πρώτες μελέτες πραγματοποιήθηκαν από τη βελγική Pulse και στη συνέχεια επιβεβαιώθηκαν από δεύτερη ανεξάρτητη ανάλυση. Πλέον, το project έχει περάσει στη φάση της πλήρους ωρίμανσης, με τη λεπτομερή μελέτη να αποτελεί το τελευταίο βήμα πριν την τελική επενδυτική απόφαση.

Όπως σημειώνουν στελέχη της εταιρείας, δεν υπάρχει σήμερα αντίστοιχο έργο στη χώρα, τόσο ως προς το μέγεθος όσο και ως προς τον βαθμό ενσωμάτωσης της πράσινης ενέργειας σε βαριά βιομηχανική υποδομή. Η τελική επενδυτική απόφαση αναμένεται έως το τέλος του έτους, ενώ ο χρονικός ορίζοντας λειτουργίας της πρώτης φάσης τοποθετείται προς τα τέλη του 2028.

Υδρογόνο και αμμωνία: το επόμενο, πιο σύνθετο βήμα

Σε δεύτερο χρόνο, το Green Hub North προβλέπεται να ενισχυθεί με ηλεκτρολύτη για την παραγωγή μπλε υδρογόνου. Το διυλιστήριο ήδη χρησιμοποιεί υδρογόνο, όμως πρόκειται για «γκρι» υδρογόνο, με σημαντικό ανθρακικό αποτύπωμα.

Η μετάβαση στο μπλε υδρογόνο προϋποθέτει τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης CO₂, οι οποίες παραμένουν ακριβές και τεχνικά απαιτητικές. Επιπλέον, το υδρογόνο παρουσιάζει εγγενείς δυσκολίες στην αποθήκευση και τη μεταφορά, καθώς δεν υγροποιείται εύκολα.

Σε αυτό το πλαίσιο εξετάζεται και η παραγωγή αμμωνίας, η οποία, παρά τον τοξικό της χαρακτήρα, μπορεί να λειτουργήσει ως φορέας ενέργειας και να διευκολύνει τη μεταφορά του υδρογόνου σε μεγαλύτερες αποστάσεις.

Η αποθήκευση μπαίνει σε πρώτο πλάνο

Παράλληλα με τον σχεδιασμό του green hub, η Helleniq Renewables προχωρά δυναμικά και στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας. Στο διυλιστήριο Θεσσαλονίκης κατασκευάζεται σύστημα μπαταριών ισχύος 100 MW και χωρητικότητας 200 MWh, το οποίο προέκυψε από τον πρώτο διαγωνισμό του ΥΠΕΝ και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του 2025.

Την ίδια στιγμή, στη Φλώρινα υλοποιείται έργο 50 MW με 200 MWh τετράωρης αποθήκευσης, από τον τρίτο διαγωνισμό του υπουργείου. Εφόσον όλα εξελιχθούν βάσει χρονοδιαγράμματος, η συνολική ισχύς αποθήκευσης της εταιρείας θα αυξηθεί κατά 400 MWh.

Ένα project-ορόσημο για το μέλλον των διυλιστηρίων

Ο σχεδιασμός της Helleniq Renewables για το 2026 περιλαμβάνει, πέρα από τα έργα αποθήκευσης, νέες επενδύσεις ΑΠΕ στη Βουλγαρία και την Αλεξανδρούπολη, καθώς και την έναρξη δεύτερου αιολικού πάρκου στη Ρουμανία.

Πάνω απ’ όλα όμως, το Green Hub North λειτουργεί ως πιλοτικό μοντέλο για το πώς τα παραδοσιακά διυλιστήρια μπορούν να επιβιώσουν και να εξελιχθούν στη μετα-ορυκτών καυσίμων εποχή. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν στελέχη της εταιρείας, πρόκειται για ένα έργο που «δίνει ζωή στο διυλιστήριο», συνδυάζοντας το πετρέλαιο με την πράσινη παραγωγή και χαράσσοντας έναν νέο δρόμο για τη βαριά βιομηχανία στην Ελλάδα.