Το CRFB προειδοποιεί ότι οποιοδήποτε από αυτά τα σενάρια θα προκαλούσε σοβαρές αναταράξεις, με άμεσες επιπτώσεις στο βιοτικό επίπεδο όχι μόνο των Αμερικανών, αλλά και των πολιτών παγκοσμίως. Παρά το γεγονός ότι είναι αδύνατο να προσδιοριστεί ο χρόνος εκδήλωσης μιας τέτοιας κρίσης, η ανεξάρτητη αρχή θεωρεί σχεδόν βέβαιο ότι κάποια μορφή αποσταθεροποίησης θα εμφανιστεί, εάν δεν ληφθούν έγκαιρα μέτρα. Στο πλαίσιο αυτό, υπογραμμίζεται η ανάγκη για ένα πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης που θα στηρίζει την ανάπτυξη, χωρίς να πλήττει απότομα την οικονομία.

Τα πιθανά σενάρια αποσταθεροποίησης

Κρίση λιτότητας τύπου «Ελλάδας»
Ένα από τα πιο ακραία ενδεχόμενα είναι η απώλεια εμπιστοσύνης των αγορών προς το αμερικανικό Δημόσιο. Σε μια τέτοια περίπτωση, η κυβέρνηση θα αναγκαζόταν να εφαρμόσει άμεσα και βίαια μέτρα περικοπής δαπανών ή αύξησης φόρων για να ανακόψει τον επενδυτικό πανικό. Αν και η μείωση του ελλείμματος θεωρείται αναγκαία, το CRFB επισημαίνει ότι η απότομη εφαρμογή σκληρής λιτότητας θα μπορούσε να οδηγήσει στη βαθύτερη ύφεση των τελευταίων σχεδόν 100 ετών.

Ειδικότερα, μια δημοσιονομική προσαρμογή της τάξης του 5% του ΑΕΠ θα μπορούσε να μετατρέψει τους σημερινούς χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης σε ύφεση 3%, ξεπερνώντας σε ένταση κάθε μεταπολεμική κρίση. Ένα τέτοιο σοκ θα εκτόξευε την ανεργία, θα οδηγούσε σε μαζικά λουκέτα επιχειρήσεων και θα εγκλώβιζε την οικονομία σε έναν φαύλο κύκλο ύφεσης.

Χρηματοπιστωτική κρίση
Σε περίπτωση που οι επενδυτές απομακρυνθούν από τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, οι αποδόσεις τους θα μπορούσαν να αυξηθούν απότομα και ανεξέλεγκτα. Η πτώση των τιμών των ομολόγων θα έπληττε καίρια τις τράπεζες και τους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς που τα διακρατούν, οδηγώντας σε αλυσιδωτές χρεοκοπίες.

Το CRFB παραπέμπει στην κατάρρευση της Silicon Valley Bank το 2023 ως ένα προειδοποιητικό επεισόδιο, επισημαίνοντας ότι μια γενικευμένη αύξηση των αποδόσεων θα είχε πολλαπλάσιες αποσταθεροποιητικές συνέπειες. Παράλληλα, γίνονται συγκρίσεις με την κρίση του 2008, όταν το τραπεζικό σύστημα κατέρρευσε, η αγορά κατοικίας έχασε το ένα τέταρτο της αξίας της, το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 4% και η ανεργία εκτινάχθηκε στο 10%, με την οικονομία να χρειάζεται χρόνια για να ανακάμψει.

Πληθωριστική κρίση
Για να αποτραπεί μια χρεοκοπία ή η κατάρρευση τραπεζών, η Federal Reserve θα μπορούσε να υποχρεωθεί να προχωρήσει σε μαζική αγορά κρατικών ομολόγων, ουσιαστικά «τυπώνοντας» χρήμα. Μια τέτοια πολιτική θα οδηγούσε σε εκρηκτική άνοδο του πληθωρισμού, διάβρωση της αξίας των αποταμιεύσεων και σοβαρή πτώση της αγοραστικής δύναμης, θυμίζοντας ιστορικά παραδείγματα όπως η Αργεντινή ή η Δημοκρατία της Βαϊμάρης.

Ο διαχειριστής hedge fund Ray Dalio έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει για αυτό το ενδεχόμενο, δηλώνοντας πρόσφατα ότι η κατάσταση έχει φτάσει σε σημείο που απειλεί τη συνολική νομισματική τάξη.

Νομισματική κρίση
Μια λανθασμένη νομισματική στρατηγική θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη υποτίμηση του δολαρίου, υπονομεύοντας τον ρόλο του ως βασικού παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος. Ένα ασθενέστερο δολάριο θα περιόριζε τη γεωπολιτική ισχύ των ΗΠΑ και θα καθιστούσε τις εισαγωγές ακριβότερες για την αμερικανική οικονομία.

Κρίση χρεοκοπίας
Αν και θεωρείται ακραίο σενάριο, μια ενδεχόμενη αδυναμία των ΗΠΑ να εξυπηρετήσουν τόκους ή κεφάλαιο στα περίπου 31 τρισ. δολάρια χρέους που κατέχει το κοινό θα είχε καταστροφικές συνέπειες. Το CRFB επισημαίνει ότι μια τέτοια εξέλιξη θα παρέλυε την παγκόσμια αγορά ομολόγων, θα προκαλούσε κατάρρευση των χρηματιστηρίων και θα οδηγούσε την παγκόσμια οικονομία σε βαθιά ύφεση.

Σταδιακή κρίση χαμηλής ανάπτυξης
Το πιο ύπουλο ενδεχόμενο είναι ένα μακροχρόνιο σενάριο στασιμότητας, όπου το υπερβολικό χρέος αποθαρρύνει τις επενδύσεις και περιορίζει την αναπτυξιακή δυναμική για δεκαετίες. Το Congressional Budget Office εκτιμά ότι μια τέτοια πορεία θα μπορούσε να μειώσει το μέσο πραγματικό εισόδημα των Αμερικανών κατά 8% έως το 2050.

Η Ιαπωνία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της «σιωπηλής» κρίσης, καθώς διατηρεί υψηλό χρέος επί δεκαετίες, αποφεύγοντας μια οξεία κατάρρευση, αλλά καταγράφοντας αναιμική ανάπτυξη μόλις 0,5% ετησίως τα τελευταία είκοσι χρόνια. Αντίστοιχα σημάδια εμφανίζουν, σύμφωνα με το CRFB, και οικονομίες της Δυτικής Ευρώπης, όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.