|
Γιατί οι
τιμές έπεσαν
Η
αποκλιμάκωση του 2025
σχετίζεται κυρίως με την
αύξηση της παγκόσμιας
παραγωγής ελαιολάδου
κατά 38%, φτάνοντας τους
3,57 εκατ. τόνους, με
την Ισπανία να εμφανίζει
άλμα 66%. Παράλληλα, οι
τιμές παραγωγού στις
μεσογειακές χώρες
μειώθηκαν σημαντικά.
Στο
πλαίσιο αυτό, τα σούπερ
μάρκετ προσαρμόστηκαν
γρήγορα, μειώνοντας τις
τιμές για να
συγκρατήσουν την
αγοραστική ζήτηση και να
μην χάσουν μερίδιο
αγοράς, ιδιαίτερα στα
πιο γνωστά εμπορικά
σήματα. Το αποτέλεσμα
ήταν μια μετρήσιμη και
ουσιαστική πτώση στις
τιμές στα ράφια.
Παρά την
αποκλιμάκωση, η δομή της
αγοράς παραμένει ίδια: η
Ισπανία καθορίζει τις
τιμές, η Ιταλία
λειτουργεί ως κόμβος
ανάμειξης και
branding,
ενώ η Ελλάδα προσαρμόζει
τις τιμές της γρήγορα
στις αυξήσεις αλλά πιο
αργά στις μειώσεις. Με
άλλα λόγια, η αγορά
«ηρεμεί», αλλά δεν
αλλάζει η δυναμική της.
Προοπτικές παραγωγής
2025-2026
Σύμφωνα
με στοιχεία του
IOC,
η παγκόσμια παραγωγή για
το 2025/26 προβλέπεται
γύρω στους 3,44 εκατ.
τόνους, μειωμένη κατά 4%
σε σχέση με το
προηγούμενο έτος. Οι
εισαγωγές και εξαγωγές
αναμένεται να ξεπεράσουν
τα 1,2 εκατ. τόνους. Η
Ευρωπαϊκή Ένωση
αναμένεται να παράγει
2,056 εκατ. τόνους
(-3%), ενώ οι υπόλοιπες
χώρες του
IOC
περίπου 1,211 εκατ.
τόνους (-6%). Η
παγκόσμια κατανάλωση
υπολογίζεται στους 3,248
εκατ. τόνους, αυξημένη
κατά 1%.
Ο φόβος
των αυξήσεων παραμένει
Ακόμη
και μικρές μειώσεις της
παραγωγής ή αρνητικές
προβλέψεις για την
καλλιέργεια μπορούν να
προκαλέσουν άνοδο των
τιμών, καθώς η αγορά
τιμολογεί την προσδοκία
έλλειψης. Ξηρασία,
καύσωνες ή αρνητικές
εκτιμήσεις αρκούν για να
κινητοποιήσουν τις
ανατιμήσεις. Στην
Ελλάδα, οι
μικροπαραγωγοί και η
υψηλή ζήτηση κάνουν την
αγορά ακόμα πιο ευάλωτη
σε διεθνή σοκ.
Ο ρόλος
των σούπερ μάρκετ
Η
δεύτερη μελέτη της
Επιτροπής Ανταγωνισμού
δείχνει ότι οι αλυσίδες
σούπερ μάρκετ δεν
μεταφέρουν απλώς το
κόστος. Όταν οι διεθνείς
τιμές ανεβαίνουν, το
ελαιόλαδο
χρησιμοποιείται για να
προστατευτούν τα
περιθώρια κέρδους. Όταν
πέφτουν, οι μειώσεις
φτάνουν στα ράφια με
καθυστέρηση και μερικώς.
Ο ανταγωνισμός είναι
ασύμμετρος, με κάποιες
αλυσίδες να καθορίζουν
τις τιμές-«σημεία
αναφοράς» και οι
υπόλοιπες να τις
προσαρμόζουν αναλόγως.
Συμπέρασμα
Το 2025
απέδειξε ότι η τιμή του
ελαιολάδου μπορεί να
πέσει υπό πίεση, όταν η
παραγωγή επανέρχεται και
ο ανταγωνισμός
ενεργοποιείται. Όμως η
δομή της αγοράς δεν
άλλαξε: η «μηχανή» των
τιμών παραμένει, και η
επόμενη ανατίμηση είναι
θέμα χρόνου και αφορμής.
Η αγορά παραμένει
ευάλωτη και οι
καταναλωτές θα πρέπει να
παρακολουθούν προσεκτικά
κάθε εξέλιξη στην
παραγωγή και στις
διεθνείς τιμές.
|
