Ωστόσο, το ακριβές περιεχόμενο της συμφωνίας παραμένει ασαφές, με τη Δανία να διαμηνύει ότι το ζήτημα της κυριαρχίας της Γροιλανδίας δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, χαρακτήρισε θετική τη μετατόπιση του ύφους του Αμερικανού προέδρου, υπογραμμίζοντας, ωστόσο, ότι δεν έχει καμία σαφή εικόνα για τις προβλέψεις της συμφωνίας. Όπως ανέφερε, η Γροιλανδία είναι ανοιχτή σε ενίσχυση της συνεργασίας, αλλά θεωρεί την κυριαρχία της αδιαπραγμάτευτο όριο.

«Υπάρχουν σαφείς κόκκινες γραμμές. Ο σεβασμός της εδαφικής ακεραιότητας, του διεθνούς δικαίου και της κυριαρχίας μας δεν μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση», δήλωσε, απαντώντας σε σενάρια περί αμερικανικού ελέγχου περιοχών γύρω από στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ στο νησί.

Αγορές: Πρόσκαιρη ανακούφιση, επίμονη επιφυλακτικότητα

Η αλλαγή τόνου από τον Λευκό Οίκο συνέβαλε σε ανάκαμψη των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων, χωρίς όμως να εξαλείψει τις ανησυχίες για το βάθος της ζημιάς που έχει ήδη υποστεί η εμπιστοσύνη στις διατλαντικές οικονομικές και πολιτικές σχέσεις.

Μιλώντας από το Νταβός, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, ο Ντόναλντ Τραμπ αναγνώρισε ότι οι συνομιλίες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη. «Μιλάμε για πλήρη πρόσβαση, χωρίς χρονικούς περιορισμούς ή ημερομηνία λήξης», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ο Μαρκ Ρούτε ανέφερε ότι πλέον οι ανώτατοι στρατιωτικοί διοικητές του ΝΑΤΟ καλούνται να προσδιορίσουν τις πρόσθετες ανάγκες ασφάλειας στην Αρκτική, εκτιμώντας ότι οι σχετικές αποφάσεις θα μπορούσαν να ληφθούν έως το 2026 ή και νωρίτερα.

Οι ευρωπαϊκές επιφυλάξεις

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, διευκρίνισε ότι δεν έχει υπάρξει καμία διαπραγμάτευση με το ΝΑΤΟ που να αφορά την κυριαρχία της Γροιλανδίας, η οποία παραμένει ημιαυτόνομο τμήμα του δανικού βασιλείου. Χαρακτήρισε την κατάσταση «σοβαρή και απαιτητική», αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι έχει ανοίξει ο δρόμος για διάλογο γύρω από την ενίσχυση της συλλογικής ασφάλειας στην Αρκτική.

Σε δηλώσεις της στις Βρυξέλλες, ενόψει έκτακτης συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάλεσε σε διαρκή παρουσία του ΝΑΤΟ στην περιοχή της Αρκτικής, συμπεριλαμβανομένων ζωνών γύρω από τη Γροιλανδία.

Παρόμοια θέση εξέφρασε και ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, εκφράζοντας την προσδοκία ότι οι σύμμαχοι θα καταλήξουν σε ένα συνεκτικό πλαίσιο ασφάλειας για την Αρκτική έως τη σύνοδο του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο στην Άγκυρα.

Διατλαντικές σχέσεις σε φάση επαναξιολόγησης

Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι κυβερνήσεις κρατών-μελών της ΕΕ επανεξετάζουν συνολικά τις σχέσεις τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η υπόθεση της Γροιλανδίας έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη στη διατλαντική συνεργασία. Πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εκφράζουν επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο μιας νέας αιφνίδιας μεταστροφής της αμερικανικής πολιτικής.

Υπενθυμίζεται ότι η διμερής συμφωνία του 1951 μεταξύ ΗΠΑ και Δανίας αναγνώρισε το δικαίωμα της Ουάσιγκτον να κατασκευάζει στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία και να κινείται ελεύθερα στο έδαφός της, υπό την προϋπόθεση ενημέρωσης των δανικών και τοπικών αρχών. Σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν τη βάση Πίτουφικ στη βόρεια Γροιλανδία.

Όπως επισημαίνει ο Μαρκ Γιάκομπσεν, αναπληρωτής καθηγητής στο Βασιλικό Δανικό Κολέγιο Άμυνας, κατά τον Ψυχρό Πόλεμο λειτουργούσαν στο νησί έως και 17 αμερικανικές βάσεις, με πολύ μεγαλύτερη στρατιωτική δραστηριότητα σε σχέση με σήμερα. Κατά την εκτίμησή του, είναι πιθανό να ανοίξει εκ νέου συζήτηση για την αντιπυραυλική ασπίδα «Χρυσός Θόλος», καθώς και για τον περιορισμό της ρωσικής και κινεζικής παρουσίας στην περιοχή.

Ανησυχία και σύγχυση στον τοπικό πληθυσμό

Στο Νουούκ, την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, πολλοί κάτοικοι εκφράζουν προβληματισμό για τις συνεχείς εναλλαγές έντασης και αποκλιμάκωσης. «Η κατάσταση είναι εξαιρετικά συγκεχυμένη», ανέφερε συνταξιούχος κάτοικος, επισημαίνοντας ότι το ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον δυσκολεύει τη δημιουργία σταθερότητας. (Πηγή: Reuters)