Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο «Φιλελεύθερος», η γαλλική εταιρεία θεωρεί ότι ο ΑΔΜΗΕ δεν έχει τηρήσει κρίσιμους όρους της σύμβασης, μεταξύ των οποίων και τα συμφωνημένα ορόσημα για την εξέλιξη του έργου. Υπό αυτό το πρίσμα, φέρεται να ζητά την άμεση έκδοση της τελικής ειδοποίησης πλήρους έναρξης του έργου (Full Notice to Proceed), δίνοντας περιθώριο τριών μηνών, διαφορετικά προτίθεται να διεκδικήσει αποζημίωση ύψους 250 εκατ. ευρώ.

Μια τέτοια εξέλιξη θα επιβάρυνε σημαντικά τον ΑΔΜΗΕ, καθώς έως σήμερα έχει ήδη καταβάλει περίπου 300 εκατ. ευρώ στη Nexans για εργασίες που πραγματοποιήθηκαν έως τον Αύγουστο – ποσό που δεν επιστρέφεται σε περίπτωση οριστικής ματαίωσης. Σε αυτό το σενάριο, το συνολικό κόστος για τον Διαχειριστή θα μπορούσε να φθάσει τα 550 εκατ. ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι η Nexans έχει σταματήσει να πληρώνεται από τον Απρίλιο, παρά το γεγονός ότι έχει ήδη κατασκευάσει περίπου 350 χιλιόμετρα καλωδίου. Η συνολική αξία της σύμβασης για την κατασκευή και την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου ανέρχεται στα 1,43 δισ. ευρώ.

Πηγές με γνώση της σύμβασης επισημαίνουν πάντως ότι, σε περίπτωση ακύρωσης του έργου, το παραγόμενο καλώδιο περιέρχεται στην κυριότητα του ΑΔΜΗΕ. Εφόσον η Nexans επιθυμεί να το αξιοποιήσει διαφορετικά, απαιτείται προηγούμενη συμφωνία με τον Διαχειριστή.

Το υποτιθέμενο τελεσίγραφο και οι ρήτρες

Το κυπριακό δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η Nexans έχει προειδοποιήσει εγγράφως τον ΑΔΜΗΕ πως, εάν έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026 δεν εκδοθεί το Full Notice to Proceed, τότε παύει να δεσμεύεται τόσο από τα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα όσο και από τις ρήτρες καθυστέρησης υπέρ του Διαχειριστή.

Κατά το ίδιο ρεπορτάζ, η συγκεκριμένη ειδοποίηση θα έπρεπε να είχε δοθεί ήδη από τον Αύγουστο του 2024. Αν αυτό τελικά συμβεί έως τον Μάρτιο του 2026, η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου εκτιμάται ότι θα περιοριστεί σε περίπου έναν χρόνο.

Επιπλέον, γίνεται λόγος για αύξηση των αποζημιώσεων που θα μπορούσε να αξιώσει η Nexans σε περίπτωση πρόωρης διακοπής του έργου με υπαιτιότητα του ΑΔΜΗΕ, λόγω των συσσωρευμένων καθυστερήσεων και της διακοπής των πληρωμών από τον Απρίλιο του 2025.

Ακόμα και σε αυτό το ενδεχόμενο, πάντως, αναγνωρίζεται ότι ο ΑΔΜΗΕ θα μπορούσε να στραφεί κατά των ρυθμιστικών Αρχών Ελλάδας και Κύπρου και, κατ’ επέκταση, των κυβερνήσεων και των καταναλωτών, εφόσον η ακύρωση του έργου δεν προκύψει από δική του υπαιτιότητα, όπως προβλέπει το υφιστάμενο πλαίσιο.

Η θέση της κυπριακής κυβέρνησης και οι διαψεύσεις

Ο νέος υπουργός Ενέργειας της Κύπρου, Μιχάλης Δαμιανός, έχει επαναλάβει ότι το έργο περιλαμβάνεται στις προγραμματικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης και εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως στρατηγικής σημασίας για τη χώρα.

Από την πλευρά του ΑΔΜΗΕ, ωστόσο, πηγές κοντά στον Διαχειριστή διαψεύδουν κατηγορηματικά τόσο την ύπαρξη τελεσιγράφου όσο και το ενδεχόμενο διεκδίκησης αποζημιώσεων ύψους 250 εκατ. ευρώ από τη Nexans.

Όσον αφορά την έκδοση του Full Notice to Proceed, επισημαίνεται ότι προϋποθέτει την ολοκλήρωση της επικαιροποίησης των οικονομοτεχνικών μελετών, καθώς και την εκταμίευση του ρυθμιζόμενου εσόδου των 25 εκατ. ευρώ από την κυπριακή πλευρά — διαδικασία που παραμένει σε εκκρεμότητα.

Υπενθυμίζεται ότι η Λευκωσία είχε μπλοκάρει την καταβολή του ποσού αυτού πολύ πριν τεθεί στο τραπέζι η ανάγκη επικαιροποίησης των μελετών, με τον υπουργό Οικονομικών Μάκη Κεραυνό να επικαλείται εκτιμήσεις περί περιορισμένης βιωσιμότητας του έργου.

Οι νέες μελέτες και το στοίχημα των επενδυτών

Η απόφαση για επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών δεδομένων του Great Sea Interconnector ελήφθη στα τέλη Νοεμβρίου, έπειτα από συνεννόηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Νίκο Χριστοδουλίδη, με βασικό στόχο την ενίσχυση της ελκυστικότητας του έργου για την προσέλκυση ισχυρών επενδυτών.

Η ανάθεση της σχετικής μελέτης αναμένεται να ανακοινωθεί από τα υπουργεία Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου, αν και ήδη καταγράφεται καθυστέρηση σε σχέση με τις αρχικές δεσμεύσεις για άμεση εκκίνηση της διαδικασίας.

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, το έργο σήμερα κρίνεται οριακά βιώσιμο από επενδυτική σκοπιά και απαιτείται βελτίωση των αποδόσεων. Η επικαιροποίηση αναμένεται να επανεξετάσει κρίσιμες παραμέτρους, όπως το συνολικό κόστος, το ρυθμιστικό πλαίσιο, καθώς και δείκτες απόδοσης όπως το ARR και το WACC, χωρίς να αλλάξει ο επιμερισμός του κόστους μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Το συνολικό μπάτζετ, ωστόσο, ενδέχεται να αναθεωρηθεί.

Η αποτίμηση για την πιθανή είσοδο επενδυτών δεν θα περιοριστεί στα περίπου 300 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη δαπανηθεί, αλλά θα συνυπολογίσει την ωρίμανση του έργου και το ισχύον θεσμικό περιβάλλον.

Τέλος, ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο προσαρμογών ακόμη και αν η μελέτη καταλήξει σε αρνητικά συμπεράσματα, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχουν περιθώρια παρεμβάσεων ώστε το έργο να καταστεί ελκυστικό και βιώσιμο για νέους επενδυτές.