Σε αντίθεση με τη μεταποίηση — όπου η υπερβάλλουσα παραγωγική δυναμικότητα αποτελεί χρόνιο φαινόμενο — ο τομέας των υπηρεσιών στην Κίνα εμφανίζει διαχρονικά ελλείμματα, αποτέλεσμα δεκαετιών πολιτικών που ευνόησαν τη βιομηχανία εις βάρος άλλων δραστηριοτήτων.

Στο πλαίσιο αυτό, οι Κινέζοι αξιωματούχοι έχουν δεσμευθεί να αυξήσουν αισθητά το ποσοστό της ιδιωτικής κατανάλωσης στο ΑΕΠ μέσα στην επόμενη πενταετία. Παράλληλα, διαμηνύουν ότι θα «επενδύσουν στους ανθρώπους», ενισχύοντας τις δαπάνες για εκπαίδευση, υγεία και κοινωνική ασφάλιση, στέλνοντας μήνυμα μεγαλύτερης στήριξης των οικογενειών και ενδυνάμωσης της αγοραστικής τους δύναμης.

Ήδη, τα κινεζικά νοικοκυριά κατευθύνουν αυξανόμενο μέρος των δαπανών τους σε υπηρεσίες — από τη φροντίδα ηλικιωμένων έως τον τουρισμό και την ψυχαγωγία — την ώρα που η ζήτηση για διαρκή καταναλωτικά αγαθά δείχνει να σταθεροποιείται. Οι περισσότερες οικογένειες διαθέτουν πλέον επαρκή αποθέματα υλικών αγαθών, ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημα πλησιάζει τα 14.000 δολάρια, ενισχύοντας τη μετάβαση προς ένα μοντέλο κατανάλωσης με επίκεντρο τις υπηρεσίες.

Όπως επισημαίνει ο Fred Neumann, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ασία στη HSBC, η συζήτηση αφορά κυρίως τη μεταβολή της ισορροπίας ανάμεσα σε κατανάλωση και επενδύσεις, και λιγότερο τη διάκριση μεταξύ αγαθών και υπηρεσιών. Ωστόσο, καθώς τα εισοδήματα αυξάνονται και ο πληθυσμός γερνά, η ζήτηση για υπηρεσίες αναμένεται να ενισχύεται ταχύτερα από εκείνη για προϊόντα.

Το 2023, η κινεζική οικονομία κατέγραψε ανάπτυξη 5%, αξιοποιώντας σε μεγάλο βαθμό την ισχυρή παγκόσμια ζήτηση για κινεζικά αγαθά, ώστε να αντισταθμίσει την αδύναμη εσωτερική κατανάλωση. Η προσέγγιση αυτή συνέβαλε και στον περιορισμό των επιπτώσεων από τους αμερικανικούς δασμούς.

Παρά ταύτα, η ιδιωτική κατανάλωση στην Κίνα παραμένει περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη ως ποσοστό του ΑΕΠ σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο, ενώ οι επενδύσεις κινούνται αντίστοιχα υψηλότερα. Η χώρα εξακολουθεί να παράγει σχεδόν το 30% της παγκόσμιας μεταποιητικής παραγωγής, ποσοστό που δεν έχει προηγούμενο διεθνώς.

Η κυβέρνηση εξετάζει πλέον τη διεύρυνση των επιδοτήσεων κατανάλωσης και στον τομέα των υπηρεσιών. Τα σχέδια περιλαμβάνουν οικονομική στήριξη για ηλικιωμένους, χαμηλότερα επιτόκια για παρόχους φροντίδας, κουπόνια για κατ’ οίκον υπηρεσίες, καθώς και μέτρα όπως η επιμήκυνση των αμειβόμενων αδειών. Παράλληλα, συζητείται η χαλάρωση περιορισμών σε δραστηριότητες υψηλής αναψυχής — όπως κρουαζιέρες και yachting — και η ανάπτυξη σχετικών υποδομών.

Οι αγορές παρακολουθούν με προσοχή το εύρος της δημοσιονομικής στήριξης που θα κατευθυνθεί φέτος στις δημόσιες υπηρεσίες, καθώς και το ενδεχόμενο βαθύτερων μεταρρυθμίσεων στο εισόδημα και την κοινωνική πρόνοια. Παρ’ όλα αυτά, οι αλλαγές αναμένεται να εξελιχθούν σταδιακά, καθώς η μεταποίηση παραμένει προτεραιότητα για την πολιτική ηγεσία.

Τέλος, η κεντρική τράπεζα της Κίνας, η οποία πέρυσι ενεργοποίησε μηχανισμό αναχρηματοδότησης ύψους 500 δισ. γουάν για τη στήριξη της φροντίδας ηλικιωμένων και των υπηρεσιών, έχει επισημάνει ότι το βασικό εμπόδιο για τον κλάδο εξακολουθεί να είναι η ανεπαρκής προσφορά.