Γιατί μπαίνουν στο στόχαστρο οι πιστωτικές κάρτες

Τα χρέη από πιστωτικές κάρτες αυξάνονται σταθερά, καθώς ο πληθωρισμός έχει επιβαρύνει βασικά έξοδα όπως τρόφιμα, ενοίκια και υπηρεσίες. Παρά τις προειδοποιήσεις των οικονομικών συμβούλων, μεγάλο μέρος των καταναλωτών καταφεύγει στην πίστωση για να καλύψει απρόβλεπτες ανάγκες, αποδεχόμενο επιτόκια που κινούνται κοντά ή και πάνω από το 20%.

Σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να δείξει ότι μπορεί να περιορίσει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Τα επιτόκια των καρτών αποτελούν εδώ και χρόνια πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, με τις τράπεζες να υπερασπίζονται τη σημερινή τιμολόγηση επικαλούμενες τον αυξημένο πιστωτικό κίνδυνο.

Το θεσμικό όριο και τα ερωτήματα νομιμότητας

Παραμένει ασαφές αν ο πρόεδρος έχει τη δυνατότητα να επιβάλει μονομερώς ένα τέτοιο πλαφόν. Το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο βασίζεται σε ομοσπονδιακούς νόμους και στη δράση ανεξάρτητων αρχών, ενώ κάθε ουσιαστική αλλαγή θεωρείται πιθανό να απαιτεί νομοθετική πρωτοβουλία από το Κογκρέσο. Παρά τις δηλώσεις περί «παρανομίας» για τις τράπεζες που δεν θα συμμορφωθούν, δεν έχει παρουσιαστεί ακόμη συγκεκριμένος μηχανισμός εφαρμογής.

Πόσο θα κερδίσουν οι καταναλωτές

Για τα νοικοκυριά με υψηλά υπόλοιπα, η μείωση των επιτοκίων θα είχε άμεσο και μετρήσιμο όφελος. Με βάση στοιχεία της Experian, το μέσο χρέος ανά κάτοχο πιστωτικής κάρτας το 2025 ανήλθε στα 6.735 δολάρια.

Σύμφωνα με ανάλυση του Πανεπιστημίου Vanderbilt, ένα καθολικό όριο 10% θα μπορούσε να μειώσει τις ετήσιες πληρωμές τόκων των καταναλωτών κατά περισσότερα από 100 δισ. δολάρια, με τα μεγαλύτερα οφέλη να αφορούν τα μεσαία και εργατικά εισοδήματα.

Ο κίνδυνος αποκλεισμού από την πίστωση

Το θετικό σενάριο συνοδεύεται, ωστόσο, από σοβαρές παρενέργειες. Οι τράπεζες προειδοποιούν ότι, αν περιοριστούν τα έσοδα από τόκους, θα αναγκαστούν να αναθεωρήσουν την πολιτική ανάληψης κινδύνου. Αυτό μπορεί να σημαίνει λιγότερες νέες κάρτες, χαμηλότερα πιστωτικά όρια ή αυστηρότερους όρους για καταναλωτές με χαμηλή πιστοληπτική αξιολόγηση.

Στοιχεία της Federal Reserve δείχνουν ότι ένα τόσο χαμηλό πλαφόν θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια πιστωτικής πρόσβασης για πάνω από 14 εκατομμύρια άτομα και οικογένειες. Ιδιαίτερα ευάλωτοι θεωρούνται όσοι χρησιμοποιούν κάρτες χαμηλής πιστοληπτικής βαθμίδας για να αποκαταστήσουν το πιστωτικό τους προφίλ.

Παράπλευρες απώλειες και εναλλακτικές λύσεις

Η μείωση των τραπεζικών εσόδων θα μπορούσε να επηρεάσει και τα προνόμια που συνοδεύουν πολλές κάρτες, όπως προγράμματα επιστροφής χρημάτων, ταξιδιωκά οφέλη ή πρόσβαση σε lounges αεροδρομίων. Παράλληλα, οικονομικοί σύμβουλοι εκφράζουν φόβους ότι ο περιορισμός της τραπεζικής πίστωσης θα ωθήσει καταναλωτές σε πιο επισφαλείς μορφές δανεισμού.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η περαιτέρω εξάπλωση των υπηρεσιών «αγοράζω τώρα, πληρώνω αργότερα», οι οποίες ήδη χρησιμοποιούνται από περισσότερους από 90 εκατομμύρια Αμερικανούς. Αν και εμφανίζονται άτοκες, έρευνες δείχνουν ότι οι συχνοί χρήστες αυτών των υπηρεσιών καταλήγουν με υψηλότερο συνολικό χρέος σε σχέση με όσους βασίζονται αποκλειστικά στις πιστωτικές κάρτες.

Μια πολιτική με διπλό πρόσωπο

Η πρόταση για πλαφόν στα επιτόκια καρτών συνοψίζει το δίλημμα της οικονομικής πολιτικής: άμεση ανακούφιση για πολλούς, αλλά αυξημένος κίνδυνος αποκλεισμού για άλλους. Το αν θα εξελιχθεί σε ουσιαστικό εργαλείο ενίσχυσης της προσιτότητας ή σε παράγοντα αποσταθεροποίησης της καταναλωτικής πίστης, θα εξαρτηθεί τόσο από τη νομική της υλοποίηση όσο και από τις αντιδράσεις των ίδιων των τραπεζών.

Πηγή: Bloomberg