Το S&P 500 αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες της παγκόσμιας χρηματιστηριακής αγοράς, αντανακλώντας την πορεία των μεγαλύτερων εισηγμένων επιχειρήσεων στις ΗΠΑ. Από το 1980 έως σήμερα, ο δείκτης έχει αποφέρει μία εντυπωσιακή μέση ετήσια απόδοση 12%. Παράλληλα, το ίδιο διάστημα χαρακτηρίστηκε από σημαντικές διακυμάνσεις, με τη διόρθωση μέσα στη χρονιά να φτάνει μέχρι και το -14%. Το διάγραμμα αποτυπώνει ξεκάθαρα αυτή τη διττή φύση των αγορών: σημαντικές βουτιές εντός του έτους, οι οποίες όμως, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν εμπόδισαν τους επενδυτές από το να κλείσουν τη χρονιά με θετικά αποτελέσματα.

Ενδοετήσιες Διορθώσεις: Η Κανονικότητα των Αγορών

Οι κόκκινες τελείες στο παρακάτω διάγραμμα αποτυπώνουν τη μέγιστη ενδοετήσια πτώση κάθε χρονιάς. Αυτές οι διορθώσεις δεν αποτελούν σημάδι κρίσης ή αδυναμίας αλλά φυσιολογικό στοιχείο της χρηματιστηριακής λειτουργίας. Σχεδόν κάθε χρονιά από το 1980, ακόμα και σε έτη με εντυπωσιακά κέρδη, ο δείκτης εμφάνισε διψήφιες ενδοετήσιες πτώσεις.

Παραδείγματα:

Το 1987, η αγορά βυθίστηκε έως και -34%, αλλά το έτος έκλεισε… θετικά με +2%.

Το 1998, drawdown -19% συνοδεύτηκε από τελική άνοδο +27%.

Ακόμα και σε πρόσφατα έτη, όπως το 2023, είδαμε σημαντικές ενδοετήσιες πιέσεις πριν τελικά καταγραφεί ισχυρή θετική απόδοση.

Οι διακυμάνσεις είναι λοιπόν μέρος της «τιμής εισόδου» για τις μακροχρόνιες αποδόσεις.

Οι Τελικές Αποδόσεις: Η Πραγματική Εικόνα Μακροπρόθεσμα

Οι μπλε μπάρες στο διάγραμμα παρουσιάζουν τις τελικές αποδόσεις κάθε έτους. Από τα τελευταία 45 έτη: 

Τα 35 περίπου κατέληξαν θετικά. 

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι αποδόσεις ξεπέρασαν το 20%.

Οι έντονες αρνητικές χρονιές (2000–2002, 2008, 2022) είναι λίγες αλλά ζωηρές — και αποτελούν υπενθύμιση ότι ο κίνδυνος δεν εξαφανίζεται ποτέ από την αγορά.

Ωστόσο, σε βάθος χρόνου, η γενική τάση είναι ξεκάθαρα ανοδική.

Το Μάθημα για τον Επενδυτή: «No Risk, No Reward»

Το διάγραμμα, και η δεκαετίες εμπειρίας που κρύβει πίσω του, δίνει ένα ισχυρό επενδυτικό μήνυμα:

1. Οι ενδοετήσιες πτώσεις δεν προβλέπουν την τελική απόδοση.

Η αγορά μπορεί να βιώσει έντονες αναταράξεις και να ανακάμψει πλήρως — ή και να κλείσει με νέο ιστορικό υψηλό.

2. Η μεταβλητότητα είναι αναπόσπαστο στοιχείο των αποδόσεων.

Ο μέσος επενδυτής που δεν αντέχει πτώσεις της τάξης του -10% έως -20% είναι πρακτικά αδύνατον να απολαύσει αποδόσεις της τάξης του +10% έως +15% ετησίως.

3. Η υπομονή νικά τη συγκυριακή ανασφάλεια.

Οι επενδυτές που παραμένουν στην αγορά μακροχρόνια αποκομίζουν πολύ υψηλές αποδόσεις — συχνά ακριβώς επειδή ανέχονται τις μικρές και μεγάλες αναταράξεις στη διάρκεια του έτους.

4. Η μακροχρόνια ανοδική τάση υπερκαλύπτει τις βραχυπρόθεσμες διορθώσεις.

Η σύνθεση αποδόσεων (compounding) μετατρέπει τα ετήσια κέρδη σε εκθετική μακροχρόνια ανάπτυξη, ακόμα και αν μεσολαβούν χρόνια με μεγάλες πτώσεις.

Συμπέρασμα 

Το διάγραμμα αποτυπώνει με σαφήνεια ότι οι χρηματιστηριακές αγορές δεν λειτουργούν ως ευθεία ανοδική γραμμή αλλά ως μια σειρά διακυμάνσεων που, σε βάθος χρόνου, δημιουργούν πλούτο. Από το 1980, ο S&P 500 όχι μόνο επέζησε από κρίσεις, αναταράξεις, γεωπολιτικά σοκ, ύφεση και πληθωρισμό, αλλά κατάφερε να προσφέρει μέση ετήσια απόδοση 12%.

Αυτό το επίτευγμα ήρθε παρά – και όχι χωρίς – τις ενδοετήσιες διορθώσεις. Το «τίμημα» των επενδυτών ήταν κατά μέσο όρο μια πτώση -14% μέσα σε κάθε έτος. Το «αντάλλαγμα» ήταν μια εντυπωσιακή συσσώρευση κεφαλαίου.

Η ουσία συνοψίζεται σε μία φράση:

Χωρίς διακύμανση, δεν υπάρχει απόδοση. No risk, no reward.