|
Αυτή η
κίνηση ωφελεί επίσης την εσωτερική πολιτική του
προέδρου Τραμπ. Εντός της εβδομάδας, το Ανώτατο
Δικαστήριο θα αποφανθεί για τη νομιμότητα
των δασμών που επέβαλε ο Τραμπ, από την Ημέρα
Απελευθέρωσης, 2 Απριλίου 2025.
Ο
Αμερικανός πρόεδρος δικαιολόγησε τη χρήση δασμών
με έναν νόμο του 1977 για την εθνική οικονομική
ασφάλεια. Επικαλούμενος λοιπόν το ζήτημα του
Ιράν, ο Τραμπ ασκεί πίεση για τη νομιμοποίηση εν
γένει της δασμολογικής του πολιτικής.
Εσωτερική
διαίρεση στο Ιράν
Η σκλήρυνση
της αμερικανικής πολιτικής έναντι της Τεχεράνης
φαίνεται πάντως να αποδίδει και στο εσωτερικό
του Ιράν.
Οι πιο
μετριοπαθείς κύκλοι του καθεστώτος με επικεφαλής
τον μεταρρυθμιστή πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν,
επιδιώκουν έναν συμβιβασμό με την Ουάσιγκτον.
Ο Πεζεσκιάν
δηλώνει έτοιμος να διαπραγματευτεί για το
πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά και με τους
διαδηλωτές , προκειμένου να αποφευχθεί μια
αμερικανική και ισραηλινή επίθεση .
Η πρόταση
για συνάντηση με εκπροσώπους του Τραμπ θα
μπορούσε επίσης να εμβαθύνει την πάλη μεταξύ
πραγματιστών και υπερσυντηρητικών σε ένα
πολιτικό σύστημα που έχει ήδη αποδυναμωθεί από
τις διαμαρτυρίες.
Αναμφίβολα,
το ιρανικό καθεστώς προσπαθεί να κερδίσει χρόνο
ανοίγοντας τις πόρτες του σε διαπραγματεύσεις με
τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πώς θα
απαντήσει τελικά η Ουάσιγκτον; Θα επιμείνει στην
εξωτερική επέμβαση; Το ερώτημα είναι βέβαια αν
αυτή θα βοηθήσει την κατακερματισμένη
αντιπολίτευση να ανατρέψει ένα καθεστώς που
βρίσκεται στην εξουσία για πάνω από 45 χρόνια σε
μια χώρα με έκταση ενάμιση εκατομμύρια
τετραγωνικά χιλιόμετρα, 90 εκατομμύρια
κατοίκους, τέταρτη στον κόσμο σε αποθέματα
πετρελαίου στον κόσμο και δεύτερη σε φυσικό
αέριο;
Εμφύλιος
πόλεμος
Το χάος και
ο εμφύλιος πόλεμος είναι πιο πιθανό να
ακολουθήσουν μια κατάρρευση καθεστώτος παρά μια
ομαλή μετάβαση.
Ο
αείμνηστος Άντονι Πάρσονς, πρέσβης της Βρετανίας
στην Τεχεράνη το 1979 στην εποχή της επανάστασης
του Χομεϊνί, έγραψε στα απομνημονεύματά
του ότι «η Δύση απέτυχε στο Ιράν, όχι λόγω
έλλειψης πληροφοριών αλλά λόγω έλλειψης
φαντασίας».
Για αυτό
και πολλοί ρεαλιστές Ευρωπαίοι διπλωμάτες
προειδοποιούν πώς δεν πρέπει να επαναληφθεί το
ίδιο λάθος. Όταν μάλιστα αυτή τη φορά οι
αγιατολάχ είναι πολύ πιο αδύναμοι από πριν.
Το χάος και
ο εμφύλιος πόλεμος είναι πιο πιθανό να
ακολουθήσουν την κατάρρευση καθεστώτος παρά μια
ομαλή μετάβαση.
Ο κίνδυνος
είναι να μεταβεί το Ιράν από ένα θρησκευτικό,
θεοκρατικό, καταπιεστικό καθεστώς σε μια
κατακερματισμένη χώρα, βυθισμένη στον εμφύλιο
πόλεμο, ανάμεσα και στις διάφορες εθνοτικές
μειονότητες.
Πίεση από
το Ισραήλ
Όταν θέλεις
να αλλάξεις μια κατάσταση, πρέπει πάντα να
σκέφτεσαι το μέλλον, κάτι που οι Αμερικανοί
συχνά αποτυγχάνουν να κάνουν. Ισως ο Τραμπ να
ενθαρρύνει την αλλαγή καθεστώτος, επειδή και οι
Ισραηλινοί πιέζουν προς αυτή την κατεύθυνση.
Το Ισραήλ είναι αναμφίβολα πολύ ευχαριστημένο με
αυτή την αναταραχή στο Ιράν. Και είναι πιθανό να
ρίχνει λάδι στη φωτιά. Σίγουρα προσπαθεί με κάθε
τρόπο να πιέσει τον Τραμπ να παρέμβει για να
παραμερίσει το καθεστώς. Θα ήταν ένα όνειρο: θα
εξαφάνιζε την τελευταία απειλή στη Μέση Ανατολή
και θα εδραίωνε τη θέση του ως κυρίαρχης
στρατιωτικής δύναμης της περιοχής.
Το Ισραήλ
δεν ενδιαφέρεται αν το Ιράν βυθιστεί στο χάος.
Αντιθέτως, θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντά του:
χώρες που δεν έχουν κεντρική εξουσία, εθνικό
στρατό και είναι διαιρεμένες σε μικρά κράτη και
εμπόλεμες φυλές δεν μπορούν πλέον να αποτελούν
απειλή.
Μιχάλης
Ψύλος (Ναυτεμπορική)
|
